İnsulin müqaviməti nədir və niyə diabetin başlanğıcı sayılır?
Tibb 17 Aprel 2026, 13:10
354
İnsulin müqaviməti tip 2 diabet üçün ən vacib erkən mərhələlərdən biri hesab olunur. Bu vəziyyət orqanizmdə insulin hormonunun təsirinin zəifləməsi ilə xarakterizə olunur.
Citypost.az xəbər verir ki, normal halda insulin qandakı qlükozanı hüceyrələrə daşıyır və onu enerji mənbəyinə çevirir. Lakin insulin müqaviməti yarandıqda hüceyrələr bu hormona lazımi cavabı vermir. Nəticədə qanda şəkər səviyyəsi yüksəlməyə başlayır və mədəaltı vəzi daha çox insulin ifraz etməyə məcbur qalır.
Mütəxəssislərin fikrincə, uzun müddət davam edən insulin müqaviməti tədricən beta hüceyrələrin yorulmasına və nəticədə diabetin formalaşmasına gətirib çıxara bilər.
Risk faktorlarına aşağıdakılar daxildir:
artıq çəki və piylənmə
fiziki aktivliyin az olması
qeyri-sağlam qidalanma
yuxu pozğunluqları
xroniki stress
Həkimlər bildirirlər ki, insulin həssaslığını yaxşılaşdırmaq mümkündür. Bunun üçün:
sağlam çəkiyə qayıtmaq
müntəzəm fiziki aktivlik
balanslı qidalanma
düzgün yuxu rejimi əsas rol oynayır.
Nəticə olaraq, insulin müqaviməti “səssiz” inkişaf edən bir prosesdir və vaxtında nəzarət olunmazsa, tip 2 diabet riskini ciddi şəkildə artırır.
Həmçinin oxuyun
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Pomidora əsaslı əlavələr qaraciyər iltihabına qarşı qoruyucu təsir göstərə bilər
Pomidorun bütöv ekstraktına əsaslanan bir qida əlavəsinin qaraciyərdə yağ toplanmasını azalda və metabolik mənşəli yağlı qaraciyər xəstəliyi ilə əlaqəli iltihabi prosesləri ləngidə biləcəyi müəyyən edilib.Citypost.az-ın məlumatına görə, zənginləşdirilmiş pomidor əlavəsi qaraciyər hüceyrələrinə müsbət təsir göstərir.Müşahidələrə görə, bu əlavə hüceyrələrdə toplanan lipidlərin – o cümlədən trigliseridlərin və xolesterin efirlərinin – səviyyəsini azaldır. Eyni zamanda, hüceyrə zədələnməsi və iltihabla əlaqəli maddələrin konsentrasiyasında da azalma qeydə alınıb.Bundan başqa, əlavənin xəstəliyin inkişafında rol oynayan müəyyən zülalların fəaliyyətini zəiflətdiyi də müəyyən edilib. Bu zülallar iltihab, hüceyrə ölümü və fibroz kimi proseslərlə bağlı siqnal molekullarını əhatə edir. Bu proseslər uzunmüddətli halda qaraciyər sirrozu və hətta qaraciyər...
17 Aprel 2026, 12:57
Gündəlik alma istehlakı hər insanda fərqli təsir göstərə bilər
12 həftəlik klinik araşdırma göstərir ki, gündə bir alma yeməyin sağlamlığa təsiri hər insanda eyni olmaya bilər. Bu fərq əsasən bağırsaq mikrobiomunun ilkin quruluşu – “enterotip” adlanan mikrobioloji qruplaşma ilə əlaqələndirilir.Citypost.az xəbər verir ki, nəticələr göstərib ki, ümumi göstəricilər – bədən kütlə indeksi, qanda qlükoza və lipid səviyyələri – ümumilikdə ciddi dəyişiklik göstərməyib. Lakin mikrobiom səviyyəsində fərqli cavablar qeydə alınıb. Xüsusilə ET1 qrupunda bağırsaqda qısa zəncirli yağ turşularının (asetat, propionat və butirat) səviyyəsi artıb.Digər iki qrupda isə bu cür dəyişiklik müşahidə olunmayıb. Maraqlıdır ki, artım əsasən bakteriyaların sayının dəyişməsi ilə deyil, onların funksional aktivliyinin güclənməsi ilə əlaqələndirilib.Mütəxəssis yanaşmasına görə, bu...
15 Aprel 2026, 11:28
Dağınıq skleroz (MS): xəstəliyə müasir tibbi baxış
Dağınıq skleroz (Multiple Sclerosis – MS) mərkəzi sinir sistemini zədələyən, xroniki autoimmun xarakterli ciddi nevroloji xəstəlikdir. Bu xəstəlik beyin və onurğa beynində sinir liflərini əhatə edən mielin qişasının zədələnməsi nəticəsində yaranır və nəticədə sinir impulslarının ötürülməsi pozulur.Citypost.az-ın məlumatına görə, MS xəstəliyinin gedişi fərqli formalarda ola bilər və simptomlar xəstədən-xəstəyə dəyişir. Ən çox rast gəlinən əlamətlərə görmə pozğunluğu, əzələ zəifliyi, keyimə, balans və koordinasiya problemləri, yorğunluq və bəzi hallarda hərəkət məhdudluğu daxildir.Müasir tibbdə MS-in tam sağaldılması hələlik mümkün hesab edilmir. Lakin xəstəliyin gedişini yavaşlatmaq, tutmaları azaltmaq və həyat keyfiyyətini yüksəltmək üçün effektiv müalicə üsulları mövcuddur. Bu müalicələrə immun sistemini tənzimləyən preparatlar,...
14 Aprel 2026, 17:22
Mədə dərmanlarının uzunmüddətli istifadəsi təhlükəlidirmi?
Mədə-bağırsaq xəstəliklərinin müalicəsində istifadə olunan dərmanların bir qismi uzunmüddətli qəbul üçün nəzərdə tutulsa da, bu proses mütləq həkim nəzarəti altında aparılmalıdır.Citypost.az xəbər verir ki, xüsusilə mədə turşusunun azalmasına yönəlmiş proton pompa inhibitorları (məsələn, pantoprazol, lansoprazol, omeprazol və s.) geniş yayılmış preparatlardandır. Bu dərmanlar qastrit, reflüks və mədə xorası kimi xəstəliklərdə effektiv təsir göstərir.Lakin nəzarətsiz və uzun müddət istifadəsi bəzi yan təsirlərə səbəb ola bilər. Araşdırmalara əsasən, uzunmüddətli qəbul zamanı:B12 vitamini, maqnezium və dəmir kimi mineral çatışmazlıqları yarana bilərBağırsaq infeksiyalarına meyillilik arta bilərSümük sıxlığında azalma (osteoporoz riski) müşahidə oluna bilərBəzi hallarda mədə selikli qişasında dəyişikliklər və polip əmələgəlmə riski arta bilərBuna...
14 Aprel 2026, 12:18
Qadın və kişilərdə immun sisteminin yaşlanması fərqli şəkildə dəyişir
Yeni aparılan genişmiqyaslı araşdırma göstərir ki, yaşlanma prosesi qadın və kişilərin immun sisteminə fərqli şəkildə təsir edir və qadınlarda bu dəyişikliklər daha kəskin xarakter daşıyır.Citypost.az xəbər verir ki, uzun illərdir məlumdur ki, immun reaksiyalar cinslər arasında fərqlənir: kişilər infeksiyalara və bəzi xərçəng növlərinə daha həssas olur, qadınlar isə daha güclü immun cavab formalaşdırır və peyvəndlərə daha yaxşı reaksiya verirlər. Bununla yanaşı, qadınlarda immun sisteminin həddindən artıq aktivliyi autoimmun xəstəliklərin daha çox görülməsinə səbəb olur və bu xəstəliklərin təxminən 80 faizi qadınlarda müşahidə edilir.Yeni məlumatlar göstərir ki, yaş artdıqca qadınların immun sistemində daha ciddi dəyişikliklər baş verir. Xüsusilə iltihabi prosesləri gücləndirən...
13 Aprel 2026, 11:51
Alzheimerə yanaşmada yeni istiqamət: çoxşaxəli müalicə vacib sayılır
Alzheimer xəstəliyinə yanaşmanın dəyişdirilməsinin vacibliyi vurğulanır və bu xəstəliyin tək bir səbəblə deyil, bir neçə bioloji prosesin birlikdə təsiri ilə yarandığı bildirilir.Citypost.az-ın verdiyi məlumatlara görə, Alzheimer mürəkkəb bir xəstəlikdir və onun inkişafında amiloid-beta zülalının toplanması, Tau zülalının yaratdığı zədələnmələr, genetik meyillilik, yaşlanma prosesi və ümumi sağlamlıq vəziyyəti kimi bir çox faktor rol oynayır. Bu səbəbdən yalnız bir mexanizmə yönəlmiş müalicələrin indiyədək məhdud nəticə verdiyi qeyd olunur.Son yanaşmalarda amiloid-beta ilə yanaşı Tau zülalının da neyronların zədələnməsində mühüm rol oynadığı qəbul edilir və hər iki prosesin eyni vaxtda hədəflənməsinin daha effektiv ola biləcəyi bildirilir.Genetik faktorların da xəstəliyin yaranmasında əhəmiyyətli rol oynadığı, xüsusilə...
13 Aprel 2026, 09:55
