Qan təzyiqi niyə yüksəlir?-5 səbəb...
Tibb 28 Sentyabr 2024, 14:14
7389
Yüksək qan təzyiqi qanın damar divarlarına etdiyi təzyiqin normadan artıq olduğu bir vəziyyətdir. Sistolik (sistolik) və diastolik (diastolik) qan təzyiqi müxtəlif səbəblərə görə yüksələ bilər. Yüksək qan təzyiqinin adətən heç bir əlaməti yoxdur, buna görə də onu “səssiz qatil” adlandırırlar. Ancaq bəzi insanlarda başgicəllənmə, gözlərin bulanması, nəfəs darlığı, sinə ağrısı, burun qanaması kimi səbəblərlə özünü göstərir.
Bəs niyə qan təzyiqi yüksəlir?
Citypost.az Türkiyə mediasına istinadən diastolik qan təzyiqinin artmasının 5 səbəbini təqdim edir:
Yüksək qan təzyiqi, qanın damar divarlarına etdiyi təzyiqin normadan yüksək olduğu bir vəziyyətdir. Adətən iki ölçüdə ifadə edilir: sistolik (sistolik) və diastolik (diastolik) qan təzyiqi. Yüksək qan təzyiqi, ürək xəstəliyi, insult və digər sağlamlıq problemləri riskini artıra bilər. Normal qan təzyiqi dəyərləri ümumiyyətlə 120/80 mmHg hesab olunur; 130/80 mmHg və yuxarı yüksək təzyiq kimi təsnif edilir.
Yüksək qan təzyiqi qanın damar divarlarına etdiyi təzyiqin normadan artıq olduğu bir vəziyyətdir. Tibbdə buna "hipertoniya" deyilir. Qan təzyiqi iki dəyərlə ölçülür: Sistolik qan təzyiqi: Qan vurarkən ürəyin yaratdığı təzyiq (sistolik qan təzyiqi). Diastolik qan təzyiqi: Ürək istirahətdə olduqda qan damarının daxilində təzyiq (diastolik qan təzyiqi).
Qan təzyiqinin artmasının səbəbləri...
Həmçinin oxuyun
Qan təzyiqinin artmasının bir çox səbəbi ola bilər. Budur bəzi ümumi səbəblər: Stress: Psixoloji təzyiq və narahatlıq qan təzyiqini artıra bilər. Pəhriz: Duz, doymuş yağ və şəkərin həddindən artıq istehlakı qan təzyiqini artıra bilər. Piylənmə: Artıq çəki ürəyə əlavə yük qoyur və qan təzyiqini artıra bilər.
İdmanın olmaması: Müntəzəm fiziki fəaliyyətin olmaması qan təzyiqinin yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Alkoqol və Siqaret: Həddindən artıq spirt istehlakı və siqaret qan təzyiqinə mənfi təsir göstərə bilər. Genetik faktorlar: Ailədə hipertansiyon tarixi olan insanlarda risk daha yüksəkdir.
Yaş: Yüksək qan təzyiqi riski yaşla artır. Xəstəliklər: Böyrək xəstəlikləri və hormonal pozğunluqlar kimi sağlamlıq problemləri də qan təzyiqinə təsir edə bilər.
Diastolik qan təzyiqinin artmasının da bir neçə səbəbi ola bilər: Stress: Psixoloji təzyiq və narahatlıq qan təzyiqinə təsir edə bilər. Pəhriz: Həddindən artıq duz istehlakı diastolik qan təzyiqini artıra bilər.
Piylənmə: Artıq çəki qan damarlarına təzyiq edərək qan təzyiqini artıra bilər. İdmanın olmaması: Fiziki fəaliyyətin olmaması qan təzyiqinə mənfi təsir göstərə bilər. Hormonlar: Bəzi hormonal balanssızlıqlar diastolik qan təzyiqini artıra bilər.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Səhər acqarına çay və qəhvə içmək: Mədə şirəsinin tarazlığını pozan vərdiş
Səhər yuxudan oyanan kimi ilk iş olaraq bir fincan tünd çay və ya ətirli qəhvə içmək müasir insanın ən geniş yayılmış gündəlik rutinlərindən biridir. Çox vaxt bu vərdiş gümrahlaşmaq, yuxunu dağıtmaq və günə enerjili başlamaq üçün ən sürətli yol kimi görülür. Lakin qastroenteroloqlar və dietoloqlar xəbərdarlıq edirlər ki, hələ heç nə yemədən, tamamilə boş mədəyə kofeinli içkilər qəbul etmək həzm sisteminin, xüsusilə də mədə şirəsinin təbii pH balansını köklü şəkildə pozan zərərli bir vərdişdir.Citypost.az xəbər verir ki, fizioloji baxımdan səhər saatlarında mədə artıq uzunmüddətli ac qaldığı üçün daxilində müəyyən qədər təbii mədə turşusu (hidroxlorid turşusu) toplanır. Bu vəziyyətdə mədəyə kofein,...
06 Avqust 2026, 20:25
Gecə saatlarında qan təzyiqinin düşməsi nəyi göstərir?
İnsan orqanizmi günün 24 saatı boyunca bioloji ritmlərə (sirkad ritmlər) uyğun şəkildə fəaliyyət gösterir. Bu ritmlərin ən vacib göstəricilərindən biri də qan təzyiqinin (təzyiqin) sutka ərzindəki dəyişmə dinamikasıdır. Sağlam bir insanda gecə yuxusu zamanı bədənin istirahət rejiminə keçməsi, sinir sisteminin sakitləşməsi və metabolizmin yavaşlaması nəticəsində qan təzyiqinin gündüz göstəriciləri ilə müqayisədə bir qədər aşağı düşməsi tamamilə təbii və gözlənilən bir fizioloji prosesdir. Kardiologiya elmində bu təbii azalma "dipping" (gecə enməsi) fenomeni adlanır və sağlam ürək-damar sisteminin əsas göstəricilərindən biri hesab olunur.Citypost.az xəbər verir ki, kardioloqların rəyinə görə, gecə saatlarında arteriyal təzyiqin gündüzki göstəricilərdən təxminən 10% ilə 20% arasında düşməsi normadır....
06 Avqust 2026, 12:32
Böyrək sağlamlığını qoruyan ən sadə qida
İnsan orqanizminin ən kritik süzgəci sayılan böyrəklər hər gün təxminən 180 litr qanı süzərək zərərli maddələri, toksinləri və artıq mayeni bədəndən kənarlaşdırır. Müasir dövrdə düzgün olmayan qidalanma, həddindən artıq duz qəbulu, az su içmək və xroniki stres bu həyati orqanın yükünü dəfələrlə artırır. Bir çox insan böyrək sağlamlığını qorumaq üçün bahalı dərmanlara və ya mürəkkəb detoks proqramlarına müraciət etsə də, nefrologiya və fitoterapiya mütəxəssislərinin fikrincə, cavab çox vaxt gündəlik süfrələrimizdə yer alan sadə göyərtilərdə və xüsusilə onların toxumlarında gizlənir.Citypost.az xəbər verir ki, böyrək toxumlarını təmizləmək və süzgəc funksiyasını bərpa etmək üçün təbiətin təqdim etdiyi ən güclü və əlçatan vasitələrdən biri...
06 Avqust 2026, 09:29
Smartfonun ekran işığını tam söndürmək gözü qoruyurmu? – Qaranlıqda oxumağın görməyə təsiri
Gecə saatlarında, xüsusilə işıqlar söndükdən sonra smartfondan istifadə etmək müasir insanın ən geniş yayılmış vərdişlərindən birinə çevrilib. Bir çox istifadəçi gözlərini qorumaq və ya yorğunluğu azaltmaq məqsədilə ekranın parlaqlığını maksimum dərəcədə endirir, hətta "gecə rejimi" (Dark Mode) funksiyasını aktivləşdirir. İlk baxışda işığı tam söndürməyin gözləri parlaq şüalardan qoruduğu düşünülsə də, oftalmologiya və neyrobiologiya mütəxəssislərinin xəbərdarlıqları tamamilə əks mənzərəni ortaya qoyur: zifiri qaranlıqda minimum parlaqlıqla belə ekrana baxmaq göz sağlamlığı üçün ciddi risklər yaradır.Citypost.az xəbər verir ki, qaranlıq mühitdə smartfona baxarkən insan gözündə mürəkkəb fizioloji proseslər baş verir. İşıq azaldıqca göz bəbəyi (pupil) daha çox işıq toplamaq üçün avtomatik olaraq genişlənir....
06 Avqust 2026, 09:04
Ac qarına meyvə yemək faydalıdır, yoxsa zərərli?
Gündəlik qidalanmada meyvələrin nə vaxt və necə istehlak edilməsi ilə bağlı sosial mediada və sağlamlıq bloqlarında bir-birinə zidd bir çox iddialara rast gəlinir. Ən geniş yayılmış miflərdən biri odur ki, meyvəni mütləq ac qarına yemək lazımdır, əks halda o, mədədəki digər qidalarla qarışaraq çürüyür, qıcqırırvə həzm sistemini zəhərləyir. Lakin aparılan araşdırmalar bu iddiaların tamamilə yanlış olduğunu və mədənin həzm mexanizminin necə işlədiyini nəzərə almadığını ortaya qoyur.Citypost.az xəbər verir ki, həzm sisteminin fiziologiyasına elmi baxışla nəzər salsaq, insan mədəsinin və həzm fermentlərinin eyni anda müxtəlif növ qidaları həzm etmək üçün mükəmməl şəkildə proqramlaşdırıldığını görərik. Mədə şirəsi kəskin turşululuq dərəcəsinə (pH 1.5-3.5)...
05 Avqust 2026, 21:33
Hər gün eyni saatda yatmağın beynə təsiri: Yuxu rejiminin gənclik hormonu ilə əlaqəsi
Müasir həyatın sürətli ritmi, gərgin iş qrafiki və sosial media vərdişləri bir çoxumuzun yuxu saatlarını nizamsız hala salıb. Həftə içi erkən yatıb həftə sonları gec saatlara qədər oyaq qalmaq adi hal sayılsa da, aparılan araştırmalar göstərir ki, yatmaq saatının davamlı dəyişməsi mərkəzi sinir sisteminə kəskin mənfi təsir göstərir. Əksinə, hər gün eyni saatda yatıb-oyanmaq vərdişi beynin biologiyasını yeniləyir və "gənclik hormonu" kimi tanınan böyümə hormonunun maksimal səviyyədə sintez olunmasını təmin edir.Citypost.az xəbər verir ki, insan beyni sirkad ritm adlanan 24 saatlıq bioloji saata köklənib. Bu daxili saat günəş işığına və müəyyən edilmiş saatlıq vərdişlərə əsasən fəaliyyət göstərir. Hər gün eyni...
05 Avqust 2026, 16:20
