Sızanaqları sıxmaq təhlükəlidir? – Mütəxəssislərdən AÇIQLAMA
Tibb 03 Sentyabr 2026, 08:55
244
Sızanaq, yəni tibbi adı ilə akne, xüsusilə yeniyetməlik və gənclik dövründə ən geniş yayılmış dəri problemlərindən biridir. Bir çox insan sızanaqları sadəcə üzdə yaranan müvəqqəti kosmetik problem kimi qəbul etsə də, dermatoloqlar bildirirlər ki, bu vəziyyət bəzi hallarda həm dəri sağlamlığına, həm də insanın psixoloji vəziyyətinə ciddi təsir göstərə bilər.
Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, akne təkcə yeniyetmələrin problemi deyil. Statistik məlumatlar göstərir ki, dünya üzrə çox sayda insan həyatının müxtəlif dövrlərində sızanaqlarla qarşılaşır. Xüsusilə 16–24 yaş aralığında akne daha geniş yayılır. Lakin 25 yaşdan sonra da sızanaqların davam etməsi və ya sonradan yaranması mümkündür. Bu səbəbdən “sızanaq yalnız keçici yeniyetməlik problemidir” düşüncəsi hər zaman doğru hesab edilmir.
Həkimlər bildirirlər ki, sızanaqların yaranmasında müxtəlif amillər rol oynaya bilər. Dərinin yağ vəzilərinin aktiv fəaliyyəti, hormonal dəyişikliklər, məsamələrin tutulması, bakterial proseslər və dəridə gedən iltihabi reaksiyalar aknenin meydana çıxmasına səbəb ola bilər. Bəzi insanlarda isə genetik meyillilik də mühüm rol oynayır. Hormonal dəyişikliklərin daha intensiv olduğu dövrlərdə sızanaqların artması da təsadüfi deyil.
Mütəxəssislər xüsusilə xəbərdarlıq edirlər ki, sızanaqları sıxmaq, özbaşına müxtəlif dərmanlardan istifadə etmək və sosial şəbəkələrdə yayılan hər bir “müalicə üsulunu” tətbiq etmək vəziyyəti daha da ağırlaşdıra bilər. Dərinin düzgün olmayan şəkildə travmatizasiya edilməsi iltihabın dərinləşməsinə, çapıqların yaranmasına və uzun müddət qalan ləkələrin meydana çıxmasına səbəb ola bilər.Aknenin ən ciddi nəticələrindən biri də dəridə çapıq və izlərin qalmasıdır. Vaxtında və düzgün müalicə edilməyən iltihablı sızanaqlar bəzi hallarda dərinin strukturunda qalıcı dəyişikliklər yarada bilir. Bu izlərin sonradan aradan qaldırılması isə daha mürəkkəb və uzunmüddətli prosedurlar tələb edə bilər. Buna görə də həkimlər problemin ilkin mərhələdə qiymətləndirilməsinin daha məqsədəuyğun olduğunu bildirirlər.
Mütəxəssislərin fikrincə, hər sızanağa eyni üsulla yanaşmaq düzgün deyil. Aknenin növü, yayılma dərəcəsi, iltihabın səviyyəsi və yaranma səbəbləri hər bir şəxsdə fərqli ola bilər. Məhz buna görə də bir insana fayda verən vasitənin digər şəxs üçün eyni nəticəni verməsi gözlənilmir.
Həkimlər qeyd edirlər ki, erkən diaqnostika və düzgün müalicə yanaşması həm mövcud sızanaqların nəzarət altına alınmasına, həm də gələcəkdə yarana biləcək çapıq və ləkələrin qarşısının alınmasına kömək edə bilər. Müalicə zamanı dərinin vəziyyətindən asılı olaraq müxtəlif tibbi və dermatoloji üsullardan istifadə oluna bilər. Əsas məsələ problemin səbəbinin düzgün müəyyənləşdirilməsi və müalicənin mütəxəssis nəzarəti altında aparılmasıdır.Sızanaqların insanın psixoloji vəziyyətinə təsiri də diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Xüsusilə gənclər arasında üz dərisində yaranan problemlər özünəinamın azalmasına, sosial narahatlığa və insanın xarici görünüşü ilə bağlı komplekslər yaşamasına səbəb ola bilər. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, akneyə yalnız kosmetik baxımdan yanaşmaq doğru deyil və bu problemin insanın həyat keyfiyyətinə təsiri də nəzərə alınmalıdır.Dəriyə düzgün qulluq, sağlam həyat tərzi və ehtiyac yarandıqda vaxtında həkimə müraciət etmək akne ilə mübarizədə mühüm addımlardan hesab olunur. Davamlı və ya ağırlaşan sızanaqlar, ağrılı iltihablı səpgilər, dəridə çapıqların yaranması və problemin uzun müddət keçməməsi hallarında dermatoloq müayinəsi xüsusilə vacibdir.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, sızanaqları gizlətməyə və ya yalnız müvəqqəti kosmetik vasitələrlə ört-basdır etməyə çalışmaq əvəzinə, problemin səbəbini araşdırmaq daha düzgün yanaşmadır. Vaxtında müdaxilə edildikdə dərinin sağlamlığını qorumaq və aknenin yaratdığı qalıcı fəsadların qarşısını almaq mümkündür.
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Çənədə “çıqqıltı” təhlükəli ola bilərmi?
Çənədə “çıqqıltı” təhlükəli ola bilərmi?Ağızınızı açıb-bağlayarkən çənə nahiyəsindən “çıqqıltı”, “xırtıltı” və ya digər səslər gəlirsə, bunu adi və əhəmiyyətsiz hal hesab edib uzun müddət diqqətdən kənarda saxlamaq düzgün olmaya bilər. Bir çox insan çənədən gələn səslərin ağrı yaratmadığı üçün təhlükəli olmadığını düşünür. Lakin bəzi hallarda bu səslər çənə oynağında baş verən funksional dəyişikliklərin ilk əlamətlərindən biri ola bilər.Citypost.az xəbər verir ki, çənə oynağı, yəni temporomandibulyar oynaq insan orqanizmində olduqca mürəkkəb quruluşa malik oynaqlardan biridir. Bu oynaq danışarkən, yemək yeyərkən, əsnəyərkən və ağızı açıb-bağlayarkən daim fəaliyyət göstərir. Çənə sümükləri, əzələlər, bağlar və oynaq daxilində yerləşən xüsusi disk birlikdə işləyərək çənənin rahat...
02 Sentyabr 2026, 11:36
Metastaz: Müalicə üçün ümid qalırmı?
Xərçəngin metastaz verməsi insanların ən çox qorxduğu hallardan biridir. Bir çoxları metastaz aşkar olunduqda xəstəliyin artıq müalicə olunmasının mümkün olmadığını düşünür. Mütəxəssislərin fikrincə isə, xərçəngin başqa orqanlara yayılması ciddi və mürəkkəb mərhələ olsa da, bu, hər zaman müalicə imkanlarının tamamilə tükənməsi anlamına gəlmir.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislər bildirirlər ki, metastaz bədxassəli şiş hüceyrələrinin ilkin yarandığı orqandan ayrılaraq qan və ya limfa sistemi vasitəsilə bədənin digər nahiyələrinə yayılmasıdır. Uzaq orqanlarda metastazların aşkarlanması adətən xəstəliyin IV mərhələyə keçdiyini göstərir. Bununla belə, hər bir xərçəng növünün gedişi, bioloji xüsusiyyətləri və müalicəyə reaksiyası fərqli olduğundan bütün pasiyentlər üçün eyni nəticəni proqnozlaşdırmaq düzgün deyil.Onkoloji sahə...
02 Sentyabr 2026, 09:37
Xolesterindən qorxmaq lazımdırmı?
Xolesterin haqqında danışarkən insanların əksəriyyətinin ağlına ilk növbədə damarların tutulması, infarkt və digər ürək-damar xəstəlikləri gəlir. Buna görə də bir çoxları xolesterini tamamilə zərərli və orqanizm üçün təhlükəli maddə hesab edir. Halbuki mütəxəssislərin fikrincə, xolesterinə yalnız “düşmən” kimi yanaşmaq düzgün deyil. Xolesterin insan orqanizminin normal fəaliyyəti üçün vacib olan əsas maddələrdən biridir və hüceyrələrin quruluşunda mühüm rol oynayır.Citypost.az-ın məlumatına görə, insan orqanizmindəki hüceyrələrin normal fəaliyyəti üçün xolesterin lazımdır. Bu maddə hüceyrə membranlarının tərkibində iştirak edir, bəzi hormonların yaranmasında mühüm rol oynayır və orqanizmdə bir sıra həyati bioloji proseslərin normal şəkildə davam etməsinə kömək edir. Cinsi hormonların və digər steroid hormonların...
02 Sentyabr 2026, 08:19
Göz zəifləməsi və kataraktaya qarşı lutein mənbəyi olan 5 tərəvəz
Göz sağlamlığının qorunması, yaşla bağlı katarakta, torlu qışanın degenerasiyası kimi ciddi görmə pozuntularının qarşısının alınmasında lutein maddəsi müstəsna rol oynayır. Güclü antioksidant xassəsinə malik bu karotinoid maddə gözün sarı ləkə nahiyəsində toplanaraq torlu qışanı günəşin zərərli ultrabənövşəyi şüalarından, telefon, kompüter ekranlarının mavi işığından müdafiə edir. Orqanizm luteini sərbəst şəkildə sintez edə bilmədiyi üçün görmə itiliyini saxlayan bu vacib maddəni gündəlik rasiona daxil edilən müəyyən tərəvəzlər hesabına almaq lazımdır.Citypost.az xəbər verir ki, lutein baxımından ən zəngin tərəvəzlərin başında tünd yaşıl yarpaqlı ispanaq gəlir. İspanaq tərkibindəki yüksək lutein, zeaksantin konsentrasiyası sayəsində göz hüceyrələrinin oksidləşdirici stresə məruz qalmasını əngəlləyir, kataraktanın yaranma riskini kəskin...
01 Sentyabr 2026, 21:17
Mədə-bağırsaq florasını bərpa edən təbii probiyotiklər və prebiyotiklər
Mədə-bağırsaq florası, yəni mikrobiom bədənimizin həzm prosesini tənzimləyən, immun sistemini gücləndirən, ümumi sağlamlığı qoruyan milyardlarla faydalı mikroorqanizmdən ibarətdir. Stres, keyfiyyətsiz bəslənmə, xüsusilə də nəzarətsiz antibiotik istifadəsi bu həssas balansı pozaraq zərərli bakteriyaların artmasına şərait yaradır. Bağırsaq mikrobiomunu bərpa etmək, faydalı bakteriyaların sayını artırmaq üçün rasiona təbii probiyotiklər, onları qidalandıran prebiyotiklərin daxil edilməsi müstəsna əhəmiyyət kəsb edir.Citypost.az xəbər verir ki, probiyotiklər canlı faydalı mikroorqanizmlərlə zəngin olan, həzm sisteminə doğrudan canlı bakteriyalar qazandıran fermentasiya olunmuş qidalardır. Ən zəngin təbii probiyotik mənbələrinə təbii üsulla hazırlanan qatıq, kefır, kəsmik, şoraba (xüsusən kələm turşusu) daxildir. Bu qidaların mütəmadi istehlakı bağırsaq divarını qoruyan faydalı laktobasil, bifidobakteriyaların...
01 Sentyabr 2026, 21:00
Qida allergiyası və Qida dözümsüzlüyü arasındakı fərq necə müəyyən edilir?
Qida allergiyası ilə qida dözümsüzlüyü (intolerans) tez-tez bir-biri ilə səhv salınan, lakin orqanizmdə tamamilə fərqli mexanizmlərlə baş verən iki ayrı sağlamlıq problemidir. Bu iki vəziyyəti fərqləndirən əsas amil reaksiyaya cavab verən daxili sistemdir. Qida allergiyası immun sisteminin müəyyən zülalları yad maddə kimi qəbul edərək kəskin müdafiə reaksiyası verməsidir. Qida dözümsüzlüyü isə doğrudan həzm sistemi ilə bağlıdır; orqanizmdə hər hansı qidanı parçalamaq üçün cavabdeh olan fermentlərin çatışmazlığı, yaxud kimyəvi maddələrə qarşı hassaslıq fonunda meydana çıxır.Citypost.az xəbər verir ki, iki pozuntu arasındakı fərq özünü simptomların təzahür etmə sürətində, ağırlıq dərəcəsində aydın göstərir. Qida allergiyası zamanı immun sistemi İgE antitelləri istehsal edir, reaksiya...
01 Sentyabr 2026, 19:12