Çənədə “çıqqıltı” təhlükəli ola bilərmi?
Tibb 02 Sentyabr 2026, 11:36
1558
Çənədə “çıqqıltı” təhlükəli ola bilərmi?
Ağızınızı açıb-bağlayarkən çənə nahiyəsindən “çıqqıltı”, “xırtıltı” və ya digər səslər gəlirsə, bunu adi və əhəmiyyətsiz hal hesab edib uzun müddət diqqətdən kənarda saxlamaq düzgün olmaya bilər. Bir çox insan çənədən gələn səslərin ağrı yaratmadığı üçün təhlükəli olmadığını düşünür. Lakin bəzi hallarda bu səslər çənə oynağında baş verən funksional dəyişikliklərin ilk əlamətlərindən biri ola bilər.
Citypost.az xəbər verir ki, çənə oynağı, yəni temporomandibulyar oynaq insan orqanizmində olduqca mürəkkəb quruluşa malik oynaqlardan biridir. Bu oynaq danışarkən, yemək yeyərkən, əsnəyərkən və ağızı açıb-bağlayarkən daim fəaliyyət göstərir. Çənə sümükləri, əzələlər, bağlar və oynaq daxilində yerləşən xüsusi disk birlikdə işləyərək çənənin rahat hərəkət etməsini təmin edir. Bu sistemdə yaranan hər hansı dəyişiklik isə zaman keçdikcə müxtəlif şikayətlərə səbəb ola bilər.Ağız açılarkən gələn səs bəzi hallarda oynaq daxilindəki diskin normal vəziyyətinin dəyişməsi ilə əlaqədar ola bilər. Oynaq diski çənə hərəkətləri zamanı sümüklər arasında müəyyən mənada qoruyucu rol oynayır və hərəkətin daha rahat həyata keçirilməsinə kömək edir. Diskin yerinin dəyişməsi və ya hərəkəti zamanı normal mövqeyinə qayıtması çənədə xarakterik “çıqqıltı” səsinin yaranmasına səbəb ola bilər.Çənə oynağında yaranan problemlərin səbəbləri müxtəlif ola bilər. Dişlərin gecələr sıxılması və ya qıcırdılması, davamlı stress, çənəyə həddindən artıq yük düşməsi, sərt qidaların çox çeynənilməsi, birtərəfli çeynəmə vərdişi, travmalar və dişlərin düzgün qapanmaması bu problemlərin yaranmasına və ya mövcud vəziyyətin ağırlaşmasına təsir göstərə bilər. Bəzi insanlar fərqinə varmadan gün ərzində dişlərini sıxır və çənə əzələlərini davamlı gərgin vəziyyətdə saxlayırlar. Bu isə zamanla oynaq və əzələlər üzərində əlavə yük yarada bilər.Başlanğıc mərhələdə yalnız səs eşidilə bilər. Lakin problem davam etdikcə çənə nahiyəsində ağrı, qulaq ətrafında narahatlıq, baş ağrısı, üz əzələlərində gərginlik və çeynəmə zamanı ağrı kimi şikayətlər də meydana çıxa bilər. Bəzi hallarda insan ağızını əvvəlki qədər geniş aça bilmədiyini hiss edir. Çənənin hərəkəti məhdudlaşır, ağız açılarkən və bağlanarkən ağrı yaranır.Daha ciddi hallarda isə çənə oynağında hərəkət məhdudluğu daha da arta bilər. İnsan ağızını tam aça və ya rahat bağlaya bilməz. Çənənin müəyyən vəziyyətdə “kilidlənməsi” də mümkün problemlərdən biridir. Bu cür vəziyyətlər artıq gündəlik həyat keyfiyyətinə ciddi təsir göstərə bilər. Yemək yemək, danışmaq, əsnəmək və hətta ağız gigiyenasını normal şəkildə həyata keçirmək çətinləşə bilər.Çənə oynağından gələn hər bir səs mütləq ciddi xəstəlik demək deyil. Lakin səs davamlıdırsa, tez-tez təkrarlanırsa və xüsusilə ağrı, ağızın açılmasının məhdudlaşması, çeynəmə zamanı narahatlıq və ya çənənin kilidlənməsi kimi əlamətlərlə birlikdə müşahidə olunursa, mütləq mütəxəssis müayinəsinə müraciət etmək lazımdır. Erkən diaqnostika problemin səbəbini vaxtında müəyyən etməyə və vəziyyətin ağırlaşmasının qarşısını almağa kömək edə bilər.Müasir tibbdə çənə oynağı problemlərinin qiymətləndirilməsi üçün müxtəlif müayinə üsullarından istifadə olunur. Həkim şikayətləri və çənənin hərəkətlərini qiymətləndirərək, lazım gəldikdə əlavə görüntüləmə müayinələri təyin edə bilər. Problemin səbəbindən asılı olaraq müalicə planı fərdi şəkildə müəyyən edilir.
Müalicə hər zaman cərrahi müdaxilə demək deyil. Bir çox hallarda erkən mərhələdə çənə oynağına düşən yükün azaldılması, müəyyən vərdişlərin dəyişdirilməsi, fizioterapiya, xüsusi qoruyucu vasitələr və digər konservativ üsullar vasitəsilə şikayətləri nəzarət altına almaq mümkün olur. Əsas məsələ problemi vaxtında aşkar etmək və səbəbə uyğun düzgün yanaşmanın seçilməsidir.Çənədən gələn səsi uzun müddət görməzdən gəlmək düzgün yanaşma deyil. Xüsusilə bu səs getdikcə artırsa və ağrı, narahatlıq və ya ağızın açılmasında çətinlik yaranırsa, gecikmədən müayinəyə müraciət etmək vacibdir. Erkən diaqnostika və düzgün müalicə ilə çənə oynağında yaranan bir çox problemi nəzarət altında saxlamaq və daha ciddi fəsadların qarşısını almaq mümkündür.Ağızınızı açarkən çənənizdən səs gəlirsə, bunu bədəninizin verdiyi siqnallardan biri kimi qiymətləndirin. Vaxtında aparılan müayinə gələcəkdə yaranacaq ağrıların, hərəkət məhdudiyyətinin və çənənin kilidlənməsi kimi problemlərin qarşısının alınmasında mühüm rol oynaya bilər.
Yusif
Həmçinin oxuyun
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Ağzınızı açanda çənənizdən səs gəlirsə, bu nədən xəbər verir? – Mütəxəssisdən AÇIQLAMA
Ağzı açarkən çənə nahiyəsindən klik, xırtıltı və ya digər səslərin gəlməsi bir çox insanın qarşılaşdığı haldır. Bəzi insanlar bunu adi vəziyyət hesab edir və ağrı olmadığı müddətdə həkimə müraciət etməyə ehtiyac görmürlər. Lakin mütəxəssislərin sözlərinə görə, çənə oynağından gələn səslər hər zaman zərərsiz olmaya bilər. Xüsusilə bu səslər təkrarlanırsa, zaman keçdikcə artırsa və ağrı, ağızın açılmasında çətinlik və ya çənədə hərəkət məhdudluğu ilə müşayiət olunursa, vəziyyətin araşdırılması vacibdir.Citypost.az xəbər verir ki , həkimlər bildirirlər ki, çənə oynağından səs gəlməsinin müxtəlif səbəbləri ola bilər. Bunlardan biri çənə oynağında yerləşən diskin normal vəziyyətindən dəyişməsidir. Çənə hərəkət etdikdə oynaqdakı strukturların qarşılıqlı hərəkəti nəticəsində...
08 Sentyabr 2026, 10:37
Zob xəstəsi ömür boyu dərman qəbul etməlidirmi? – Mütəxəssisdən açıqlama
Qalxanabənzər vəz, yəni xalq arasında daha çox “zob” adlandırılan xəstəlikləri olan insanların ən çox verdiyi suallardan biri dərmanların nə qədər müddət qəbul edilməli olması ilə bağlıdır. Bir çox pasiyent düşünür ki, zob diaqnozu qoyulduqdan sonra ömrünün sonuna qədər dərman qəbul etməyə məcbur olacaq. Lakin mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu suala hamı üçün eyni cavab vermək mümkün deyil. Çünki qalxanabənzər vəzin müxtəlif xəstəlikləri mövcuddur və hər xəstəliyə fərqli yanaşma tələb olunur.Citypost.az xəbər verir ki, bəzi xəstələrdə dərman müalicəsi uzunmüddətli, hətta ömürlük ola bilər. Digər xəstələrdə isə müəyyən müddət aparılan müalicədən sonra dərmanların dayandırılması mümkündür. Bu, əsasən xəstəliyin növündən, qalxanabənzər vəzin vəziyyətindən və...
08 Sentyabr 2026, 09:37
Bel yırtığı ağrıları öz-özünə keçə bilər? – Mütəxəssislər AÇIQLADI
Bel yırtığı nəticəsində yaranan bel və ayaq ağrıları bir çox insanın qarşılaşdığı sağlamlıq problemlərindən biridir. Lakin mütəxəssislərin sözlərinə görə, hər bel yırtığı eyni şəkildə inkişaf etmir və bütün xəstələrdə eyni müalicə nəticəsini vermir. Xəstənin yaşı, fiziki vəziyyəti, yanaşı xəstəliklərinin olub-olmaması və yırtığın yaratdığı təsirlər sağalma prosesində mühüm rol oynayır.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislər bildirirlər ki, bel yırtığı nəticəsində yaranan bel ağrıları və ya ayağa yayılan ağrılar bəzi hallarda zaman keçdikcə öz-özünə azala və aradan qalxa bilər. Bu vəziyyət daha çox gənc, fiziki cəhətdən sağlam və başqa ciddi xəstəlikləri olmayan insanlarda müşahidə edilir.Xüsusilə gənc yaşlarda orqanizmin bərpa imkanlarının daha yüksək olması,...
08 Sentyabr 2026, 08:34
Səpki solmursa, diqqətli olun – Meningit XƏBƏRDARLIĞI
Meningit sürətlə inkişaf edə bilən və bəzi hallarda həyati təhlükə yaradan ciddi xəstəliklərdən biridir. Xəstəliyin ilkin əlamətləri bəzən adi virus infeksiyasını xatırlada bilər. Lakin yüksək hərarət, güclü baş ağrısı, boyun sərtliyi, qusma, işığa həssaslıq, yuxululuq və huşun dəyişməsi kimi əlamətlərin bir arada müşahidə olunması ciddi diqqət tələb edir. Xüsusilə meningokok infeksiyası zamanı vəziyyət qısa müddətdə ağırlaşa bildiyi üçün xəstəliyin əlamətlərini vaxtında tanımaq və tibbi yardıma gecikməmək mühüm əhəmiyyət daşıyır.Meningokok meningitinin diqqət çəkən əlamətlərindən biri də dəridə meydana çıxa bilən səpkilərdir. Bu səpkilər xırda qırmızı və ya bənövşəyi nöqtələr şəklində görünə bilər. Onların üzərinə təzyiq göstərildikdə rənginin dəyişməməsi, yəni solmaması ciddi...
07 Sentyabr 2026, 10:30
Astmanın müalicəsində integrativ yanaşma necə tətbiq olunur? – Mütəxəssisdən AÇIQLAMA
Astma tənəffüs yollarının xroniki iltihabı ilə müşayiət olunan və dünyanın milyonlarla insanının həyat keyfiyyətinə təsir göstərən xəstəliklərdən biridir. Xəstəlik müxtəlif insanlarda fərqli formada özünü göstərə bilər. Bəzi pasiyentlərdə əsas problem dövri öskürək olduğu halda, digərlərində boğulma tutmaları, nəfəs darlığı, sinədə sıxılma hissi və ya vızıltılı tənəffüs daha qabarıq şəkildə müşahidə edilir.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, astmanın müalicəsində əsas məqsəd yalnız tutma zamanı yaranan şikayətləri aradan qaldırmaq deyil, həm də xəstəliyin nəzarətdə saxlanılması, tənəffüs yollarındakı iltihabın azaldılması və gələcək tutmaların qarşısının alınmasıdır. Bu baxımdan bəzi hallarda standart tibbi müalicəyə əlavə olaraq həyat tərzi, qidalanma, tənəffüs vərdişləri və digər dəstəkləyici üsulları...
07 Sentyabr 2026, 09:30
Təzyiq dərmanı niyə özbaşına kəsilməməlidir? Həkimlər AÇIQLADI
Yüksək arterial təzyiq, yəni hipertoniya dünyada ən geniş yayılmış ürək-damar problemlərindən biridir. Bu xəstəliyin əsas təhlükələrindən biri isə onun bəzən uzun müddət heç bir ciddi əlamət vermədən davam etməsidir. İnsan özünü yaxşı hiss etdikdə, təzyiqi normallaşdıqda və ya dərmanı qəbul etdikdən sonra vəziyyətinin yaxşı olduğunu gördükdə bəzi hallarda dərmanlarını özbaşına dayandırır. Mütəxəssislər isə bildirirlər ki, bu yanaşma ciddi fəsadlara səbəb ola bilər.Citypost.az xəbər verir ki, həkimlərin sözlərinə görə, arterial təzyiq üçün təyin olunan dərmanların əsas məqsədi sadəcə təzyiqi həmin an aşağı salmaq deyil. Bu preparatlar təzyiqin uzunmüddətli nəzarətdə saxlanmasına, ürək-damar sisteminin qorunmasına və gələcəkdə yarana biləcək ağırlaşmaların riskinin azaldılmasına xidmət...
07 Sentyabr 2026, 08:30
