Göz zəifləməsi və kataraktaya qarşı lutein mənbəyi olan 5 tərəvəz
Tibb 01 Sentyabr 2026, 21:17
174
Göz sağlamlığının qorunması, yaşla bağlı katarakta, torlu qışanın degenerasiyası kimi ciddi görmə pozuntularının qarşısının alınmasında lutein maddəsi müstəsna rol oynayır. Güclü antioksidant xassəsinə malik bu karotinoid maddə gözün sarı ləkə nahiyəsində toplanaraq torlu qışanı günəşin zərərli ultrabənövşəyi şüalarından, telefon, kompüter ekranlarının mavi işığından müdafiə edir. Orqanizm luteini sərbəst şəkildə sintez edə bilmədiyi üçün görmə itiliyini saxlayan bu vacib maddəni gündəlik rasiona daxil edilən müəyyən tərəvəzlər hesabına almaq lazımdır.
Citypost.az xəbər verir ki, lutein baxımından ən zəngin tərəvəzlərin başında tünd yaşıl yarpaqlı ispanaq gəlir. İspanaq tərkibindəki yüksək lutein, zeaksantin konsentrasiyası sayəsində göz hüceyrələrinin oksidləşdirici stresə məruz qalmasını əngəlləyir, kataraktanın yaranma riskini kəskin şəkildə azaldır. İkinci mühüm mənbə olan qıvrım kələm göz toxumalarını qidalandıran, göz içi təzyiqinin tənzimlənməsinə yardım edən unikal vitamin-mineral kompleksinə malikdir. Bu tərəvəzlərin çiy, yaxud buğda xəfif bişirilərək istehlak olunması tərkibindəki faydalı birləşmələrin tam qorunub saxlanmasını təmin edir.
Üçüncü sıx lutein mənbəyi yaşıl brokkoli tərəvəzidir. Brokkoli yalnız lutein deyil, C vitamini, beta-karotin kimi immun gücləndirici maddələrlə də zəngin olduğundan göz damarlarının elastikliyini saxlayır, şəffaflığını itirən büllurun bərpa olunma prosesinə müsbət təsir göstərir. Dördüncü faydalı tərəvəz sayılan qabaq (xüsusilə tünd yaşıl qabıqlı sortları) göz əzələlərinin möhkəmlənməsinə, gecə görmə qabiliyyətinin yaxşılaşmasına şərait yaradır. Tərkibindəki lutein torlu qışa hüceyrələrinin qocalma sürətini ləngidir.
Beşinci zəngin mənbə isə təbii şirin qarğıdalıdır. Sarı piqmentlərə malkk olan qarğıdalı tərkibindəki lutein, zeaksantin birləşməsi sayəsində göz büllurunun bulanmasının, yəni kataraktanın inkişafının qarşısını alır. Lutein yağda həll olunan maddə hesab edildiyindən bu tərəvəzləri hazırlayarkən menyuya zeytun yağı əlavə etmək maddənin sorulma faizini dəfələrlə artırır. Mütəmadi olaraq bu beş tərəvəzi menyuda növbələmək yaşa bağlı göz zəifləməsinin qarşısını almaq üçün ən effektiv təbii üsuldur.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Mədə-bağırsaq florasını bərpa edən təbii probiyotiklər və prebiyotiklər
Mədə-bağırsaq florası, yəni mikrobiom bədənimizin həzm prosesini tənzimləyən, immun sistemini gücləndirən, ümumi sağlamlığı qoruyan milyardlarla faydalı mikroorqanizmdən ibarətdir. Stres, keyfiyyətsiz bəslənmə, xüsusilə də nəzarətsiz antibiotik istifadəsi bu həssas balansı pozaraq zərərli bakteriyaların artmasına şərait yaradır. Bağırsaq mikrobiomunu bərpa etmək, faydalı bakteriyaların sayını artırmaq üçün rasiona təbii probiyotiklər, onları qidalandıran prebiyotiklərin daxil edilməsi müstəsna əhəmiyyət kəsb edir.Citypost.az xəbər verir ki, probiyotiklər canlı faydalı mikroorqanizmlərlə zəngin olan, həzm sisteminə doğrudan canlı bakteriyalar qazandıran fermentasiya olunmuş qidalardır. Ən zəngin təbii probiyotik mənbələrinə təbii üsulla hazırlanan qatıq, kefır, kəsmik, şoraba (xüsusən kələm turşusu) daxildir. Bu qidaların mütəmadi istehlakı bağırsaq divarını qoruyan faydalı laktobasil, bifidobakteriyaların...
01 Sentyabr 2026, 21:00
Qida allergiyası və Qida dözümsüzlüyü arasındakı fərq necə müəyyən edilir?
Qida allergiyası ilə qida dözümsüzlüyü (intolerans) tez-tez bir-biri ilə səhv salınan, lakin orqanizmdə tamamilə fərqli mexanizmlərlə baş verən iki ayrı sağlamlıq problemidir. Bu iki vəziyyəti fərqləndirən əsas amil reaksiyaya cavab verən daxili sistemdir. Qida allergiyası immun sisteminin müəyyən zülalları yad maddə kimi qəbul edərək kəskin müdafiə reaksiyası verməsidir. Qida dözümsüzlüyü isə doğrudan həzm sistemi ilə bağlıdır; orqanizmdə hər hansı qidanı parçalamaq üçün cavabdeh olan fermentlərin çatışmazlığı, yaxud kimyəvi maddələrə qarşı hassaslıq fonunda meydana çıxır.Citypost.az xəbər verir ki, iki pozuntu arasındakı fərq özünü simptomların təzahür etmə sürətində, ağırlıq dərəcəsində aydın göstərir. Qida allergiyası zamanı immun sistemi İgE antitelləri istehsal edir, reaksiya...
01 Sentyabr 2026, 19:12
Sümük əriməsinə (Osteoporoz) qarşı K2 və D3 vitamini ilə zəngin menyu
Osteoporoz sümük toxumasının sıxlığının azalması, sümüklərin kövrəkləşərək tez qırılan hala gəlməsi ilə səciyyələnən metabolik xəstəlikdir. Yaşlanma prosesi, hormonal dəyişikliklər sümük kütləsinin itirilməsini sürətləndirir. Bu patologiyanın qarşısını almaq, sümük sistemini möhkəmləndirmək üçün yalnız kalsium qəbul etmək kifayət etmir. Kalsiumun həzm sistemindən qana sorulması, oradan birbaşa sümük toxumasına yönləndirilməsi üçün D3, K2 vitaminlərinin birlikdə qəbul olunması müstəsna rol oynayır.Citypost.az xəbər verir ki, D3 vitamini qida vasitəsilə alınan kalsiumun bağırsaqlarda sorulmasını təmin edən əsas amildir. Lakin kalsiumun qandan damar divarlarına deyil, sırf sümüklərə toplanması üçün K2 vitamininə ehtiyac yaranır. K2 vitamini osteokalsin zülalını aktivləşdirərək kalsiumu sümük matrisinə bağlayır, yumşaq toxumalarda, damarlarda əhəngləşmənin qarşısını...
01 Sentyabr 2026, 18:43
Hüceyrə qocalmasını və iltihabı dayandıran vasitələr
İnsan orqanizmində hüceyrə qocalması, xroniki iltihab prosesləri erkən yaşlanmanın, ürək-damar xəstəliklərinin, diabetin, onkoloji patologiyaların yaranmasında əsas rol oynayan amillərdir. Yaş artdıqca funksiyasını itirmiş, lakin bölünməyə davam etməyən "senessent" (qoca) hüceyrələr toxumalarda toplanaraq ətraf sağlam toxumalara iltihab siqnalları ötürür. Müasir tibb elmi bu dağıdıcı mexanizmi dayandırmaq, hüceyrə səviyyəsində gəncləşməni təmin etmək üçün antioksidantlar, senolitik birikmələr, həyat tərzi dəyişikliklərinin kompleks tətbiqini vacib hesab edir.Citypost.az xəbər verir ki, hüceyrə qocalmasının qarşısını alan ən təsirli vasitələrdən biri "senolitik" adlanan, köhnəlmiş hüceyrələrin selektiv şəkildə məhv edilməsini stimullaşdıran maddələrdir. Qida vasitəsilə alınan quercetin (soğan, alma, çay tərkibində), fisetin (çiyələk, xiyar tərkibində), resveratrol (qırmızı üzüm, giləmeyvələrdə) kimi...
01 Sentyabr 2026, 15:30
Anemiya (Qansızlıq) növünü necə təyin etməli? – Dəmir, B12 və fol turşusu çatışmazlığı
Anemiya, yəni qansızlıq qanda eritrositlərin (qırmızı qan hüceyrələrinin) sayının, yaxud hemoqlobin miqdarının norma həddindən aşağı düşməsi ilə səciyyələnən geniş yayılmış patoloji vəziyyətdir. Toxumalara oksigen daşınmasının zəifləməsi xəstələrdə xroniki yorğunluq, başgicəllənmə, dəri solğunluğu, təngnəfəslik kimi əlamətlərlə özünü göstərir. Müalicənin uğurlu təşkil edilməsi üçün anemiyanın dəqiq növünün müəyyənləşdirilməsi müstəsna əhəmiyyət kəsb edir, çünki hər bir növün yaranma səbəbi, orqanizmə təsiri tamamilə fərqlidir.Citypost.az xəbər verir ki, anemiyanın növünü təyin edərkən ilk atılan addım qanın ümumi analizinin (CBC) aparılmasıdır. Bu analizdə hemoqlobin, eritrosit göstəriciləri ilə yanaşı, eritrositlərin ortalama həcmini ifadə edən MCV göstəricisinə xüsusi diqqət yetirilir. Ən çox rast gəlinən dəmir çatışmazlığı anemiyası zamanı...
01 Sentyabr 2026, 14:00
Kəskin Miqren tutmaları zamanı nələrdən uzaq durmaq lazımdır?
Kəskin miqren tutmaları şiddətli, adətən başın bir tərəfində döyüntülü ağrı, işığa, səsə, qoxuya qarşı kəskin həssaslıq, ürəkbulanma ilə müşayiət olunan mürəkkəb nevroloji vəziyyətdir. Ağrı başladıqda vəziyyətin daha da ağırlaşmasının qarşısını almaq, sinir sisteminin qıcıqlanmasını azaltmaq üçün müəyyən faktorlardan dərhal uzaq durmaq həyati əhəmiyyət kəsb edir. Düzgün davranış taktikası tutmanın müddətini qısaltmağa, ağrının intensivliyini səngitməyə şərait yaradır.Citypost.az xəbər verir ki, tutma anında uzaq durulmalı ən birinci amil parlaq işıq, günəş şüaları, televizor, telefon ekranlarıdır. Vizual qıcıqlandırıcılar beynin qabıq nahiyəsindəki hiperaktivliyi daha da artıraraq ağrı siqnallarını şiddətləndirir. Eyni zamanda yüksək səsli mühitlərdən, kəskin parfümeriya, tütün, kimyəvi təmizləyici qoxularından uzaqlaşmaq vacibdir. Miqren krizi...
01 Sentyabr 2026, 13:18
