Mədə-bağırsaq florasını bərpa edən təbii probiyotiklər və prebiyotiklər
Tibb 01 Sentyabr 2026, 21:00
344
Mədə-bağırsaq florası, yəni mikrobiom bədənimizin həzm prosesini tənzimləyən, immun sistemini gücləndirən, ümumi sağlamlığı qoruyan milyardlarla faydalı mikroorqanizmdən ibarətdir. Stres, keyfiyyətsiz bəslənmə, xüsusilə də nəzarətsiz antibiotik istifadəsi bu həssas balansı pozaraq zərərli bakteriyaların artmasına şərait yaradır. Bağırsaq mikrobiomunu bərpa etmək, faydalı bakteriyaların sayını artırmaq üçün rasiona təbii probiyotiklər, onları qidalandıran prebiyotiklərin daxil edilməsi müstəsna əhəmiyyət kəsb edir.
Citypost.az xəbər verir ki, probiyotiklər canlı faydalı mikroorqanizmlərlə zəngin olan, həzm sisteminə doğrudan canlı bakteriyalar qazandıran fermentasiya olunmuş qidalardır. Ən zəngin təbii probiyotik mənbələrinə təbii üsulla hazırlanan qatıq, kefır, kəsmik, şoraba (xüsusən kələm turşusu) daxildir. Bu qidaların mütəmadi istehlakı bağırsaq divarını qoruyan faydalı laktobasil, bifidobakteriyaların populyasiyasını artırır. Fermmentasiya olunmuş məhsullar bağırsaq keçiriciliyini azaldır, iltihab proseslərinin qarşısını alır, qidaların həzm olunaraq tam sorulmasını təmin edir.
Prebiyotiklər isə həzm olunmayan, lakin faydalı bağırsaq bakteriyalarının çoxalması, qidalanması üçün mühüm rol oynayan lifli maddələrdir. Probiyotiklərin bədəndə effektiv kök salması üçün prebiyotik qidaların qəbulu vacibdir. Ən güclü təbii prebiyotik mənbələrinə sarımsaq, soğan, pırasa, enginar, qulançar, banan, yulaf, noxud, mərci kimi paxlalılar aid edilir. Bu qidaların tərkibindəki inulin, davamlı nişasta bağırsaq bakteriyaları tərəfindən həzm edilərək qısa zəncirli yağ turşularına çevrilir, daxili mikrofloraya canlılıq qazandırır.
Mədə-bağırsaq florasını tam bərpa etmək üçün probiyotiklərlə prebiyotikləri birgə, yəni sinbiotik şəkildə qəbul etmək daha yüksək nəticə verir. Məsələn, kefirlə yulafın, yaxud sarımsaqlı qatığın birgə istehlakı faydalı mikroorqanizmlərin bağırsaqda çoxalma sürətini dəfələrlə artırır. Şəkərli, emal olunmuş qidalardan uzaq durmaq, kifayət qədər su içmək, probiyotik-prebiyotik balansını qorumaq həzm problemlərini kökündən həll edərək immun müqavimətini yüksəldir.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Qida allergiyası və Qida dözümsüzlüyü arasındakı fərq necə müəyyən edilir?
Qida allergiyası ilə qida dözümsüzlüyü (intolerans) tez-tez bir-biri ilə səhv salınan, lakin orqanizmdə tamamilə fərqli mexanizmlərlə baş verən iki ayrı sağlamlıq problemidir. Bu iki vəziyyəti fərqləndirən əsas amil reaksiyaya cavab verən daxili sistemdir. Qida allergiyası immun sisteminin müəyyən zülalları yad maddə kimi qəbul edərək kəskin müdafiə reaksiyası verməsidir. Qida dözümsüzlüyü isə doğrudan həzm sistemi ilə bağlıdır; orqanizmdə hər hansı qidanı parçalamaq üçün cavabdeh olan fermentlərin çatışmazlığı, yaxud kimyəvi maddələrə qarşı hassaslıq fonunda meydana çıxır.Citypost.az xəbər verir ki, iki pozuntu arasındakı fərq özünü simptomların təzahür etmə sürətində, ağırlıq dərəcəsində aydın göstərir. Qida allergiyası zamanı immun sistemi İgE antitelləri istehsal edir, reaksiya...
01 Sentyabr 2026, 19:12
Sümük əriməsinə (Osteoporoz) qarşı K2 və D3 vitamini ilə zəngin menyu
Osteoporoz sümük toxumasının sıxlığının azalması, sümüklərin kövrəkləşərək tez qırılan hala gəlməsi ilə səciyyələnən metabolik xəstəlikdir. Yaşlanma prosesi, hormonal dəyişikliklər sümük kütləsinin itirilməsini sürətləndirir. Bu patologiyanın qarşısını almaq, sümük sistemini möhkəmləndirmək üçün yalnız kalsium qəbul etmək kifayət etmir. Kalsiumun həzm sistemindən qana sorulması, oradan birbaşa sümük toxumasına yönləndirilməsi üçün D3, K2 vitaminlərinin birlikdə qəbul olunması müstəsna rol oynayır.Citypost.az xəbər verir ki, D3 vitamini qida vasitəsilə alınan kalsiumun bağırsaqlarda sorulmasını təmin edən əsas amildir. Lakin kalsiumun qandan damar divarlarına deyil, sırf sümüklərə toplanması üçün K2 vitamininə ehtiyac yaranır. K2 vitamini osteokalsin zülalını aktivləşdirərək kalsiumu sümük matrisinə bağlayır, yumşaq toxumalarda, damarlarda əhəngləşmənin qarşısını...
01 Sentyabr 2026, 18:43
Hüceyrə qocalmasını və iltihabı dayandıran vasitələr
İnsan orqanizmində hüceyrə qocalması, xroniki iltihab prosesləri erkən yaşlanmanın, ürək-damar xəstəliklərinin, diabetin, onkoloji patologiyaların yaranmasında əsas rol oynayan amillərdir. Yaş artdıqca funksiyasını itirmiş, lakin bölünməyə davam etməyən "senessent" (qoca) hüceyrələr toxumalarda toplanaraq ətraf sağlam toxumalara iltihab siqnalları ötürür. Müasir tibb elmi bu dağıdıcı mexanizmi dayandırmaq, hüceyrə səviyyəsində gəncləşməni təmin etmək üçün antioksidantlar, senolitik birikmələr, həyat tərzi dəyişikliklərinin kompleks tətbiqini vacib hesab edir.Citypost.az xəbər verir ki, hüceyrə qocalmasının qarşısını alan ən təsirli vasitələrdən biri "senolitik" adlanan, köhnəlmiş hüceyrələrin selektiv şəkildə məhv edilməsini stimullaşdıran maddələrdir. Qida vasitəsilə alınan quercetin (soğan, alma, çay tərkibində), fisetin (çiyələk, xiyar tərkibində), resveratrol (qırmızı üzüm, giləmeyvələrdə) kimi...
01 Sentyabr 2026, 15:30
Anemiya (Qansızlıq) növünü necə təyin etməli? – Dəmir, B12 və fol turşusu çatışmazlığı
Anemiya, yəni qansızlıq qanda eritrositlərin (qırmızı qan hüceyrələrinin) sayının, yaxud hemoqlobin miqdarının norma həddindən aşağı düşməsi ilə səciyyələnən geniş yayılmış patoloji vəziyyətdir. Toxumalara oksigen daşınmasının zəifləməsi xəstələrdə xroniki yorğunluq, başgicəllənmə, dəri solğunluğu, təngnəfəslik kimi əlamətlərlə özünü göstərir. Müalicənin uğurlu təşkil edilməsi üçün anemiyanın dəqiq növünün müəyyənləşdirilməsi müstəsna əhəmiyyət kəsb edir, çünki hər bir növün yaranma səbəbi, orqanizmə təsiri tamamilə fərqlidir.Citypost.az xəbər verir ki, anemiyanın növünü təyin edərkən ilk atılan addım qanın ümumi analizinin (CBC) aparılmasıdır. Bu analizdə hemoqlobin, eritrosit göstəriciləri ilə yanaşı, eritrositlərin ortalama həcmini ifadə edən MCV göstəricisinə xüsusi diqqət yetirilir. Ən çox rast gəlinən dəmir çatışmazlığı anemiyası zamanı...
01 Sentyabr 2026, 14:00
Kəskin Miqren tutmaları zamanı nələrdən uzaq durmaq lazımdır?
Kəskin miqren tutmaları şiddətli, adətən başın bir tərəfində döyüntülü ağrı, işığa, səsə, qoxuya qarşı kəskin həssaslıq, ürəkbulanma ilə müşayiət olunan mürəkkəb nevroloji vəziyyətdir. Ağrı başladıqda vəziyyətin daha da ağırlaşmasının qarşısını almaq, sinir sisteminin qıcıqlanmasını azaltmaq üçün müəyyən faktorlardan dərhal uzaq durmaq həyati əhəmiyyət kəsb edir. Düzgün davranış taktikası tutmanın müddətini qısaltmağa, ağrının intensivliyini səngitməyə şərait yaradır.Citypost.az xəbər verir ki, tutma anında uzaq durulmalı ən birinci amil parlaq işıq, günəş şüaları, televizor, telefon ekranlarıdır. Vizual qıcıqlandırıcılar beynin qabıq nahiyəsindəki hiperaktivliyi daha da artıraraq ağrı siqnallarını şiddətləndirir. Eyni zamanda yüksək səsli mühitlərdən, kəskin parfümeriya, tütün, kimyəvi təmizləyici qoxularından uzaqlaşmaq vacibdir. Miqren krizi...
01 Sentyabr 2026, 13:18
Təbii kollagen mənbələri: Oynaqlara və dəriyə faydalı olan qidalar
Kollagen orqanizmdə dərinin elastikliyini, oynaqların hərəkətliliyini, sümük, qığırdaq toxumalarının möhkəmliyini təmin edən əsas struktur zülalıdır. Yaş artdıqca bədəndə təbii kollagen sintezi zəifləyir, bu da dəridə qırışların əmələ gəlməsinə, oynaqda sürtünmə, ağrı hissiyatının artmasına səbəb olur. Sintetik əlavələr qəbul etmədən dəri cavanlığını, oynaq sağlığını qorumağın ən effektiv yolu rasionu təbii kollagenlə, onun sintezini stimullaşdıran qidalarla zənginləşdirməkdir.Citypost.az xəbər verir ki, təbii kollagenin ən zəngin, birbaşa mənbəyi uzun müddət yavaş odda bişirilmiş sümük suyudur. Heyvan, quş sümüklərinin oynaq, qığırdaq toxumaları ilə birgə qaynadılması zamanı tərkibindəki kollagen parçalanaraq həzm olunması asan olan jelatin formasına keçir. Sümük suyu oynaqlardakı qığırdaq qatını bərpa edir, iltihab proseslərini...
01 Sentyabr 2026, 10:00
