Mənəvi zərər və onun kompensasiya olunması necə həyata keçirilir?
Hüquq 17 İyun 2026, 11:00
317
İnsanlar bəzən müxtəlif hadisələr nəticəsində mənəvi sarsıntı, psixoloji gərginlik və ciddi emosional stress yaşaya bilirlər. Bu cür hallarda zərərçəkmiş şəxsin təkcə maddi itkiləri deyil, həm də mənəvi hüquqlarının pozulması məsələsi gündəmə gəlir.
Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünasların sözlərinə görə, mənəvi zərər dedikdə şəxsin şərəf və ləyaqətinin alçaldılması, işgüzar nüfuzuna zərər vurulması, sağlamlığına mənfi təsir göstərilməsi, şəxsi və ailə sirrlərinin qanunsuz şəkildə açıqlanması, eləcə də digər oxşar hallardan yaranan psixoloji və emosional sarsıntılar nəzərdə tutulur. Bu cür hallarda zərər təkcə maddi deyil, həm də qeyri-maddi xarakter daşıyır.
Qanunvericiliyə əsasən, mənəvi zərərin kompensasiyası müxtəlif formalarda həyata keçirilə bilər. Bəzi hallarda zərərçəkmiş şəxsin hüquqlarının bərpası üçün qarşı tərəfin rəsmi şəkildə üzr istəməsi, yanlış və ya təhrif olunmuş məlumatların təkzib edilməsi kifayət edə bilər. Digər hallarda isə məhkəmə tərəfindən pul kompensasiyası təyin oluna bilər.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, mənəvi zərərin ödənilməsi hər bir konkret işin hallarından asılı olaraq müəyyən edilir. Burada əsas meyar zərərin miqyası, onun şəxsin həyatına və psixoloji vəziyyətinə təsiri, həmçinin hadisənin baş vermə şəraitidir. Məhkəmə bu faktorları nəzərə alaraq ədalətli kompensasiya məbləğini müəyyən edir.
Eyni zamanda qeyd olunur ki, mənəvi zərərin ödənilməsi yalnız pul formasında olmur. Bəzi hallarda qarşı tərəfin üzr istəməsi, yanlış məlumatların mediada və ya ictimai şəkildə təkzib edilməsi də zərərin qismən aradan qaldırılması kimi qiymətləndirilə bilər.
Hüquqşünasların fikrincə, əsas məqsəd zərərçəkmiş şəxsin nüfuzunun və psixoloji vəziyyətinin mümkün qədər bərpa olunmasıdır. Bu səbəbdən həm maddi, həm də qeyri-maddi kompensasiya mexanizmləri hüquq sistemində mühüm yer tutur.
Həmçinin oxuyun
Beləliklə, mənəvi zərər hallarında əsas yanaşma yalnız cəza və ya pul tələbi deyil, eyni zamanda ədalətin bərpası və şəxsin hüquqlarının qorunmasıdır.
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Boşanmadan sonra övladınızı görməyə mane olurlarsa, nə etmək lazımdır?
Boşanma prosesindən sonra valideynlər arasında ən çox rast gəlinən mübahisələrdən biri də uşaqla ünsiyyət məsələsidir. Təəssüf ki, bəzi hallarda uşağın yanında qalan valideyn digər tərəfin övladı ilə görüşməsinə müxtəlif yollarla mane olur. Citypost.az-ın məlumatına görə, halbuki qanunvericiliyə görə, uşağın hər iki valideynlə ünsiyyət saxlamaq hüququ vardır və bu hüquq yalnız valideynlərin deyil, ilk növbədə uşağın mənafeyinin qorunmasına xidmət edir.Hüquqşünasların sözlərinə görə, boşanma faktı valideynlərdən birinin övladı ilə münasibətlərinin tamamilə kəsilməsi anlamına gəlmir. Əksinə, valideynlər ayrı yaşasalar belə, hər ikisinin uşağın tərbiyəsində iştirak etmək, onunla görüşmək, ünsiyyət saxlamaq və inkişafında rol almaq hüququ qalır.Əgər valideynlərdən biri digərinin uşaqla görüşməsinə maneə yaradırsa, bu...
17 İyun 2026, 09:18
Mənzildə qeydiyyatda olan kənar şəxs necə qeydiyyatdan çıxarıla bilər?
Daşınmaz əmlak sahiblərinin qarşılaşdığı ən ciddi problemlərdən biri də mənzildə özlərinin tanımadığı və ya artıq həmin ünvanda yaşamayan şəxslərin qeydiyyatda olmasıdır. Bu problem xüsusilə mənzilin satışı, bağışlanması və ya digər hüquqi əməliyyatlar zamanı üzə çıxır və mülkiyyətçi üçün müəyyən çətinliklər yaradır.Citypost.az xəbər verir ki, məsələ ilə bağlı hüquqşünaslar bildirirlər ki, vətəndaş mənzilinin çıxarışını və ya qeydiyyat məlumatlarını yoxlayarkən həmin ünvanda tanımadığı şəxsin qeydiyyatda olduğunu aşkar edərsə, ilk növbədə qanunvericiliyin nəzərdə tutduğu prosedurlara əməl etməlidir.Belə hallarda əmlakın mülkiyyətçisi əvvəlcə mənzilin yerləşdiyi ərazi üzrə polis orqanına və ya qeydiyyat məsələlərinə baxan müvafiq dövlət qurumuna müraciət edə bilər. Müraciətdə həmin şəxsin mənzildə yaşamaması,...
16 İyun 2026, 10:35
Vəsiyyətnamə olmadıqda miras necə bölünür?
Azərbaycanda bir şəxs vəfat etdikdə və onun tərəfindən notariat qaydasında təsdiqlənmiş qüvvədə olan vəsiyyətnamə mövcud olmadıqda, həmin şəxsin əmlakı qanun üzrə vərəsəlik qaydasında bölüşdürülür. Bu zaman mirasın kimlər arasında və hansı qaydada bölünməsi Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi ilə tənzimlənir.Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünasların sözlərinə görə, vəsiyyətnamə olmadığı halda mirasın bölünməsi müəyyən edilmiş növbəlilik prinsipi əsasında həyata keçirilir.Qanunvericilikdə beş növbə üzrə vərəsələr müəyyən edilib və sonrakı növbədə olan şəxslər yalnız əvvəlki növbədə vərəsə olmadıqda və ya həmin şəxslər mirasdan imtina etdikdə miras hüququ əldə edə bilirlər.İlk növbədə miras hüququ mərhumun həyat yoldaşına, uşaqlarına və valideynlərinə məxsus olur. Əgər miras qoyanın övladlarından...
16 İyun 2026, 08:50
Kredit borcunun silinməsi vədlərinə inanmaq nə dərəcədə doğrudur?
Son dövrlərdə sosial şəbəkələrdə və müxtəlif platformalarda bəzi şəxslər vətəndaşlara banklara və ya kredit təşkilatlarına olan borclarını müəyyən məbləğ qarşılığında "sildirə" biləcəklərini vəd edirlər. Onlar iddia edirlər ki, xüsusi üsullarla kredit tarixçəsini dəyişmək, borcu sistemdən silmək və ya öhdəlikləri ləğv etdirmək mümkündür. Citypost.az xəbər verir ki, lakin hüquq və maliyyə sahəsi üzrə mütəxəssislər bu cür vədlərin həqiqəti əks etdirmədiyini bildirirlər.Qeyd olunur ki, bank və ya kredit təşkilatı ilə vətəndaş arasında bağlanan kredit müqaviləsi hüquqi qüvvəyə malik sənəddir.Həmin müqavilə tərəflərin qarşılıqlı hüquq və vəzifələrini müəyyən edir və qanunvericiliklə qorunur. Bu səbəbdən hər hansı kompüter mütəxəssisinin, vasitəçinin və ya üçüncü şəxsin həmin müqaviləni...
15 İyun 2026, 09:54
Yerdən tapdığınız pulu xərcləsəniz, hansı hüquqi məsuliyyət yarana bilər?
Küçədə, parkda, ticarət mərkəzində və ya başqa bir yerdə pul və ya hər hansı qiymətli əşya tapdıqda bir çox insan bununla necə davranmalı olduğunu bilmir. Bəziləri tapdığı əşyanı sahibinə qaytarmağa çalışsa da, bəziləri onu özününkü hesab edərək istifadə edir. Halbuki qanunvericilik tapılmış əşya ilə bağlı vətəndaşların üzərinə müəyyən öhdəliklər qoyur.Citypost.az-ın məlumatına görə, mövcud qanunvericiliyə əsasən, itirilmiş əşyanı tapan şəxs ilk növbədə həmin əşyanın sahibini müəyyən etməyə çalışmalıdır. Əgər əşyanın kimə məxsus olduğu məlumdursa, onu sahibinə qaytarmaq və ya bu barədə məlumat vermək lazımdır. Əşyanın sahibi və ya onu qəbul etməyə səlahiyyətli şəxs məlum deyilsə, tapıntı barədə dərhal polis orqanlarına məlumat...
15 İyun 2026, 08:55
Boşanmadan sonra keçmiş həyat yoldaşından aliment almaq mümkündürmü?
Boşanma zamanı ən çox müzakirə olunan məsələlərdən biri uşaqlar üçün alimentin təyin edilməsidir. Lakin bir çox vətəndaş bilmir ki, müəyyən hallarda keçmiş ər və ya arvad da özü üçün maddi təminat tələb etmək hüququna malik ola bilər.Citypost.az-ın məlumatına görə,Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinə əsasən, nikah pozulduqdan sonra maddi yardıma ehtiyacı olan və əmək qabiliyyəti olmayan tərəf keçmiş həyat yoldaşından saxlanılması üçün vəsait ödənilməsini tələb edə bilər.Qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş bu hüquq sosial müdafiə xarakteri daşıyır və məqsəd əmək qabiliyyətini itirmiş, sağlamlıq vəziyyəti və ya digər obyektiv səbəblərdən özünü təmin etmək imkanında olmayan şəxsin maddi vəziyyətinin qorunmasıdır.Belə hallarda keçmiş həyat yoldaşı könüllü şəkildə...
12 İyun 2026, 10:44
