Ər-arvad boşandıqdan sonra kredit borcu necə bölünür? – Vəkildən açıqlama

Ailə münasibətləri pozulduqdan və tərəflər boşandıqdan sonra qarşıya çıxan əsas hüquqi məsələlərdən biri də nikah dövründə götürülmüş kredit və digər borc öhdəliklərinin kimin tərəfindən ödənilməli olmasıdır. Xüsusilə kredit ailənin ümumi ehtiyacları üçün götürülübsə, lakin boşanmadan sonra borcun yalnız tərəflərdən birindən tələb edilməsi halları mübahisələrə səbəb olur.Bir çox hallarda tərəflərdən biri “krediti mən götürmüşəm, deməli, yalnız mən ödəməliyəm” və ya əksinə, “kredit həyat yoldaşımın adına rəsmiləşdirilib, buna görə mənim bu borca aidiyyatım yoxdur” düşüncəsində olur. Lakin hüquqi baxımdan məsələyə yalnız kredit müqaviləsinin kimin adına bağlanması ilə yanaşılmır. Burada kredit vəsaitinin hansı məqsədlə götürüldüyü və ailənin ümumi ehtiyaclarına sərf olunub-olunmadığı da mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Mövzu ilə bağlı Citypost.az-a açıqlama verən vəkil Mircavad Mircavad bildirib ki, nikah dövründə ər-arvadın birgə ailə təsərrüfatı çərçivəsində əldə etdiyi gəlirlər və ailənin ümumi ehtiyacları üçün çəkilən xərclər müəyyən hallarda tərəflərin hər ikisinin maraqları ilə bağlı hesab olunur.

Vəkilin sözlərinə görə, nikah dövründə götürülmüş kredit ailənin ümumi ehtiyaclarına xərclənibsə, boşanmadan sonra həmin borcun tərəflər arasında bölüşdürülməsi məsələsi gündəmə gələ bilər.

“Bir dinləyicimiz belə bir sualla müraciət edib ki, birgə nikah dövründə kredit götürülüb, həmin pul xərclənib və hazırda ailə artıq ayrılıb. İndi isə krediti götürən tərəfdən borcun ödənilməsi tələb olunur, digər tərəf isə öhdəliyin icrasında iştirak etmir. Burada ilk növbədə kredit vəsaitinin hansı məqsədlə götürüldüyü və hara xərcləndiyi müəyyən edilməlidir”, – deyə Mircavad Miriyev bildirib.

O qeyd edib ki, ailə münasibətləri davam etdiyi müddətdə ər və arvad birgə ailə təsərrüfatı aparırlar. Bu müddətdə əldə olunan gəlirlərlə yanaşı, ailənin ümumi ehtiyacları üçün çəkilən xərclər də ailə həyatının bir hissəsi hesab olunur.

“Ümumiyyətlə, birgə nikah dövründə əldə edilən gəlirlər tərəflər arasında ümumi əmlak münasibətlərinin tərkib hissəsi ola bildiyi kimi, ailənin ümumi ehtiyacları üçün çəkilən xərclər və müəyyən öhdəliklər də nəzərə alınır. Bu baxımdan boşanma zamanı təkcə əldə edilmiş əmlak deyil, müəyyən hallarda mövcud borc və öhdəliklər də mübahisə predmeti ola bilər”, – deyə vəkil vurğulayıb.

Mircavad Mircavadın sözlərinə görə, burada əsas məsələlərdən biri kredit vəsaitinin ailənin ümumi təsərrüfatına sərf olunmasının sübut edilməsidir. Əgər kredit ailənin yaşayış ehtiyaclarına, evin təmirinə, uşaqların xərclərinə, məişət və digər ümumi ehtiyaclara yönəldilibsə, həmin borcun yalnız kredit müqaviləsində adı olan şəxsin şəxsi borcu kimi qiymətləndirilməsi məsələsi ayrıca araşdırılmalıdır.

“Əgər kredit vəsaitinin ailənin ümumi təsərrüfatına xərcləndiyi nəzərdə tutulursa, boşanma zamanı həmin borcun da tərəflər arasında bölüşdürülməsi məsələsi qaldırıla bilər. Təbii ki, burada qarşı tərəfin də mövqeyi, təqdim etdiyi sübutlar və konkret vəziyyət nəzərə alınmalıdır”, – deyə hüquqşünas bildirib.

Vəkil diqqətə çatdırıb ki, kreditin ailə üçün deyil, tərəflərdən birinin şəxsi məqsədləri üçün istifadə edildiyi sübuta yetirilərsə, hüquqi qiymətləndirmə fərqli ola bilər.

Həmçinin oxuyun

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Məcburi Sevginin Qurbanları…

MEYXANAYA “YOX!” DEMƏYİN VAXTIDIR!  

Şahin Qurbanovdan xəbər var...  

“Məsələn, qarşı tərəf sübut edə bilər ki, bu pul ailənin ümumi ehtiyaclarına xərclənməyib, kredit götürən şəxs həmin vəsaiti şəxsi məqsədləri üçün istifadə edib və ya başqa bir şəxsə borc verib. Belə olduğu halda həmin borcun ailənin ümumi borcu kimi qiymətləndirilməsi məsələsinə başqa cür yanaşmaq lazım gəlir. Burada əsas məsələ vəsaitin real olaraq hara xərcləndiyinin müəyyən edilməsidir”, – deyə Mircavad Miriyev qeyd edib.

Onun sözlərinə görə, kreditin həyat yoldaşlarından yalnız birinin adına rəsmiləşdirilməsi də avtomatik olaraq həmin borcun ailə ilə heç bir əlaqəsinin olmadığını göstərmir. Eyni zamanda, kredit müqaviləsində hər iki tərəfin adının olmaması digər həyat yoldaşının avtomatik şəkildə borclu olması anlamına da gəlmir. Bu məsələlər konkret faktlar və sübutlar əsasında qiymətləndirilməlidir.

Vəkil bildirib ki, belə mübahisələr zamanı kredit müqaviləsi, kredit vəsaitinin hesaba köçürülməsi, pulun hansı istiqamətdə xərclənməsi, ödəniş sənədləri və digər sübutlar mühüm əhəmiyyət daşıya bilər.

“Burada sadəcə ‘krediti ər götürüb’ və ya ‘krediti arvad götürüb’ deməklə məsələyə yekun qiymət vermək mümkün deyil. Əsas sual kredit vəsaitinin ailənin ümumi ehtiyacına sərf olunub-olunmamasıdır. Əgər ailənin ümumi ehtiyacına sərf edilibsə, borcun da müvafiq qaydada bölüşdürülməsi məsələsi ortaya çıxa bilər”, – deyə o əlavə edib.

Mircavad Miriyev həmçinin qeyd edib ki, tərəflər boşandıqdan sonra kredit öhdəliyi ilə bağlı mübahisə yaranarsa, məsələnin hüquqi qaydada həlli üçün məhkəməyə müraciət edilə bilər. Məhkəmə isə təqdim olunan sənədləri və digər sübutları qiymətləndirərək kredit vəsaitinin hansı məqsədlə istifadə edildiyini və borcun ailənin ümumi ehtiyacları ilə bağlı olub-olmadığını müəyyənləşdirir.

“Birgə nikah dövründə ailənin ümumi ehtiyacları üçün istifadə olunan vəsaitdən söhbət gedirsə, onun qaytarılması ilə bağlı öhdəliyin də müəyyən hallarda tərəflərin hər ikisinə aid edilməsi mümkündür. Lakin hər bir konkret iş fərdi qaydada araşdırılmalıdır. Çünki kreditin götürülmə səbəbi, vəsaitin istifadə istiqaməti, tərəflərin razılığı və digər hallar nəticəyə təsir edə bilər”, – deyə vəkil vurğulayıb.

Beləliklə, boşanma zamanı nikah dövründə əldə edilmiş əmlakın bölünməsi ilə yanaşı, ailənin ümumi ehtiyacları üçün yaranmış borc öhdəliklərinin taleyi də hüquqi baxımdan əhəmiyyət daşıyır. Bu səbəbdən tərəflərin kredit vəsaitinin hansı məqsədlə istifadə edildiyini təsdiqləyən sənədləri saxlaması və borcun ailə ilə əlaqəsinin olub-olmamasını sübut edə bilməsi vacibdir.

Yeganə