Qeydiyyatda olduğunuz evdə yaşamırsınızsa, mülkiyyətçi sizi qeydiyyatdan çıxara bilərmi? 

Daşınmaz əmlak məsələləri ilə bağlı vətəndaşların ən çox maraqlandığı suallardan biri də qeydiyyatla bağlıdır. Xüsusilə ailə münasibətləri pozulduqdan sonra tərəflərdən birinin digər qohumuna məxsus evdə qeydiyyatda qalması müxtəlif hüquqi mübahisələrə səbəb ola bilir. Bəzi hallarda şəxs uzun müddət həmin ünvanda yaşamasa da, formal olaraq evdə qeydiyyatda qalır. Bu zaman evin sahibi əmlakı satmaq, bağışlamaq və ya digər formada sərəncam vermək istəyərkən həmin şəxsin qeydiyyatda olması müəyyən çətinliklər yarada bilər.

Mövzu ilə bağlı hüquqi məsələlərə aydınlıq gətirən vəkil Adil Piriyev bildirib ki, yalnız bir şəxsin mənzildə qeydiyyatda olması onun həmin əmlak üzərində mülkiyyət hüququnun olması demək deyil.

Vəkilin sözlərinə görə, xüsusilə ər-arvad münasibətlərində boşanmadan sonra tərəflərdən birinin digər tərəfin valideyninə məxsus evdə qeydiyyatda qalması ilə bağlı hallar geniş yayılıb. Məsələn, gəlin qayınana və ya qayınatasının evində qeydiyyatda ola bilər. Boşanmadan sonra isə həmin şəxs faktiki olaraq evdə yaşamır, başqa ünvanda yaşayır, lakin qeydiyyatı əvvəlki ünvanda qalır.

Adil Piriyev qeyd edib ki, belə vəziyyətdə məsələyə yalnız qeydiyyat faktına görə yanaşmaq düzgün deyil. Şəxsin həmin evdə faktiki yaşayıb-yaşamaması, qeydiyyatının hansı əsaslarla aparılması və əmlak sahibinin hüquqlarının necə təsirləndiyi də nəzərə alınmalıdır.

“Şəxs vətəndaş həmin evdə yaşayırsa, qeydiyyatda olması ilə bağlı məsələ bir qədər fərqli qiymətləndirilir. Amma söhbət yalnız qeydiyyatdan gedirsə və şəxs uzun müddətdir həmin ünvanda yaşamırsa, burada mülkiyyətçinin hüquqları da nəzərə alınmalıdır. Xüsusilə ər-arvad münasibətlərinin pozulmasından sonra tərəflərdən biri digər tərəfin, məsələn, qaynanasının və ya qaynatasının evində qeydiyyatda qalır, lakin artıq həmin evdə yaşamırsa, bu halda mülkiyyətçi həmin şəxsin qeydiyyatdan çıxarılması üçün qanunvericilikdə nəzərdə tutulan qaydada müraciət edə bilər”, – deyə vəkil bildirib.

Onun sözlərinə görə, belə hallarda şəxsin uzun müddət həmin ünvanda yaşamaması və digər halların mövcudluğu müvafiq qaydada sübut edilməlidir. Məsələyə məhkəmə qaydasında baxıldığı zaman tərəflərin faktiki yaşayış yeri, əmlak üzərində mülkiyyət hüququ və digər hüquqi hallar araşdırıla bilər.

Vəkil vurğulayıb ki, evdə qeydiyyatda olmaq həmin şəxsə avtomatik olaraq evdən pay və ya mülkiyyət hüququ qazandırmır. Daşınmaz əmlakın sahibi ilə həmin ünvanda qeydiyyatda olan şəxsin hüquqi statusu bir-birindən fərqlidir. Bu səbəbdən də boşanmadan sonra keçmiş gəlinin qayınanaya və ya qayınataya məxsus evdə qeydiyyatda qalması həmin evin ona məxsus olması və ya evdən mütləq pay tələb edə bilməsi anlamına gəlmir.

Həmçinin oxuyun

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Məcburi Sevginin Qurbanları…

MEYXANAYA “YOX!” DEMƏYİN VAXTIDIR!  

Şahin Qurbanovdan xəbər var...  

“Burada əsas məsələ mülkiyyətçinin hüquqlarının da qorunmasıdır. Şəxs artıq həmin ünvanda yaşamırsa, uzun müddətdir başqa yerdə yaşayırsa və bunu təsdiq edən hallar varsa, mülkiyyətçi qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada onun qeydiyyatdan çıxarılması üçün məhkəməyə müraciət edə bilər. Əgər məhkəmə müəyyən etsə ki, həmin şəxsin bu ünvanda qeydiyyatda qalması üçün hüquqi əsas yoxdur və o, faktiki olaraq burada yaşamır, müvafiq qərar qəbul edilə bilər”, – deyə Adil Piriyev bildirib.

Mütəxəssis əlavə edib ki, belə hallarda “qeydiyyatdan çıxarılsam, mənə mütləq kompensasiya ödənilməlidir” yanaşması da hər zaman hüquqi əsaslı deyil. Kompensasiyanın tələb edilib-edilməməsi konkret vəziyyətdən, şəxsin həmin əmlak üzərində hər hansı hüququnun olub-olmamasından və digər hüquqi hallardan asılıdır.

Onun sözlərinə görə, mülkiyyətçinin evindən istifadə etməyən və yalnız formal olaraq həmin ünvanda qeydiyyatda olan şəxslə bağlı məsələnin həlli üçün qanuni prosedurlardan istifadə etmək mümkündür. Bunun üçün mülkiyyətçi mövcud vəziyyəti təsdiqləyən sənədləri və digər sübutları toplamalı, zərurət yarandıqda məhkəməyə müraciət etməlidir.

Vəkil vətəndaşlara belə hallarda məsələni yalnız şifahi razılaşmalar və ya qarşılıqlı iddialarla həll etməyə çalışmağı deyil, hüquqi vəziyyəti düzgün müəyyənləşdirməyi tövsiyə edib. Çünki qeydiyyat məsələsi ilə mülkiyyət hüququ eyni anlayış deyil və hər bir konkret işdə şəxsin həmin evə hansı əsasla qeydiyyata düşməsi, orada faktiki yaşayıb-yaşamaması və əmlak sahibinin hüquqlarına təsiri ayrıca qiymətləndirilməlidir.

Adil Piriyev sonda bildirib ki, xüsusilə boşanmadan sonra keçmiş həyat yoldaşının və ya onun qohumlarının evində qeydiyyatda qalan şəxslərlə bağlı məsələlərdə hüquqi prosedurun düzgün seçilməsi vacibdir. Mübahisənin məhkəməyə qədər və ya məhkəmə qaydasında həlli üçün konkret vəziyyətə uyğun hüquqi qiymətləndirmə aparılmalıdır.

Yusif