Soğan doğrayarkən niyə ağlayırıq? – ŞOK SƏBƏB
Maraqlı 14 May 2026, 10:36
206
Mətbəxdə soğan doğrayarkən gözlərin yaşarması demək olar ki, hər kəsin yaşadığı haldır. Alimlərin sözlərinə görə, bunun səbəbi soğanın özünü qorumaq üçün inkişaf etdirdiyi xüsusi müdafiə mexanizmidir.
Citypost.az-ın məlumatına görə, mütəxəssislər bildirirlər ki, Soğan kəsildiyi və ya əzildiyi zaman hüceyrələri parçalanır və bunun nəticəsində xüsusi kimyəvi maddələr havaya yayılır. Bu maddələr soğanın təbiətdə heyvanlar və digər canlılar tərəfindən yeyilməsinin qarşısını almağa xidmət edir.
Araşdırmalara görə, bıçaq soğanın qatlarını kəsdiyi anda fermentlər reaksiyaya girir və havaya gözləri qıcıqlandıran qaz buraxılır. Həmin qaz gözlə təmas etdikdə yanma, batma və qıcıqlanma hissi yaradır.
Gözlər isə bu qıcıqlandırıcı maddədən qorunmaq üçün dərhal müdafiə reaksiyası verir. Nəticədə göz yaşı vəziləri daha çox maye ifraz etməyə başlayır ki, zərərli maddə yuyularaq göz səthindən uzaqlaşdırılsın.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, bu proses tamamilə təbii refleks hesab olunur. İnsan orqanizmi gözləri qorumaq üçün avtomatik şəkildə reaksiya verir və göz yaşı həmin qazın təsirini azaltmağa kömək edir.
Alimlərin fikrincə, soğanın bu müdafiə sistemi milyon illər ərzində formalaşmış təbii uyğunlaşma nümunəsidir. Çünki bitkilər hərəkət edə bilmədikləri üçün özlərini kimyəvi müdafiə mexanizmləri ilə qorumağa çalışırlar.
Həmçinin oxuyun
Mütəxəssislər əlavə edirlər ki, soğan doğrayarkən bıçağın iti olması, soğanın əvvəlcədən soyudulması və ya yaxşı havalandırılan məkanda işləmək göz qıcıqlanmasını müəyyən qədər azalda bilər.
Yusif
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Balina südünün niyə diş məcunu kimi qatı olduğunu bilirdinizmi?
Balinaların südü adi heyvan südündən tamamilə fərqlənir. Hətta onun qıvamı bildiyimiz mayelərdən çox, diş məcununun sıx və yapışqan quruluşunu xatırladır. Bunun əsas səbəbi isə balinaların okeanda yaşaması və balalarının su altında qidalanmasıdır.Citypost.az-ın məlumatına görə, alimlərin sözlərinə görə, Balina anaları südün su ilə qarışaraq dağılmasının qarşısını almaq üçün olduqca yağlı və qatı süd ifraz edir. Bu südün tərkibinin təxminən 50 faizi saf yağdan ibarət olur ki, bu da onu dünyanın ən qidalı və ən yoğun südlərindən birinə çevirir.Mütəxəssislər bildirirlər ki, balina südü okean suyuna qarışdığı zaman adi maye kimi yayılmır. Əksinə, yapışqan və qalın kütlə halında qalır. Bu xüsusiyyət balanın südü...
14 May 2026, 09:42
Sovet dövründə qadağan olunmuş musiqilər necə dinlənilirdi? — “sümük üzərində musiqi” fenomeni
Sovet dövründə, xüsusilə 1940–1950-ci illərdən sonra Qərb musiqisinin bir çox nümunələri qadağan edilmiş və ya ciddi nəzarət altında saxlanılmışdı. Buna baxmayaraq, gənclər sevdikləri xarici mahnılara qulaq asmaq üçün olduqca qeyri-adi və riskli bir üsul tapmışdılar.Citypost.az xəbər verir ki, bu fenomen tarixdə “sümük üzərində musiqi” və ya “röntgen musiqi valları” kimi tanınırdı. Çünki istifadə olunan materiallar həqiqətən də xəstəxanalardan atılmış rentgen plyonkaları idi.Həmin dövrdə qara bazarda orijinal vinil valları tapmaq çox çətin və baha idi. Ona görə də gənclər xəstəxana tullantılarından toplanan rentgen filmlərini götürür, onları dairəvi şəkildə kəsir, ortasında deşik açaraq sadə bir val formasına salırdılar. Daha sonra xüsusi ev...
13 May 2026, 11:08
Bərbərxanaların qarşısındakı fırlanan sütunun sirri — onun arxasında qanlı tarix gizlənir
Bu gün bir çox bərbərxananın qarşısında gördüyümüz qırmızı, ağ və mavi zolaqlarla bəzədilmiş fırlanan sütun əksər insanlara sadəcə dekorativ bir simvol kimi görünür. Citypost.az xəbər verir ki, lakin tarixçilərin sözlərinə görə, bu məşhur nişanın arxasında olduqca maraqlı və bir qədər də qaranlıq keçmiş dayanır.Araşdırmalara görə, orta əsrlərdə bərbərlər yalnız saç və saqqal kəsməklə məşğul olmurdular. O dövrdə tibbin kifayət qədər inkişaf etməməsi səbəbindən insanlar bir çox sağlamlıq problemləri üçün də məhz bərbərlərə müraciət edirdilər.Bərbərlər qan alma, diş çəkmə və hətta bəzi kiçik cərrahi prosedurları həyata keçirirdilər.Tarixçilər bildirirlər ki, o dövrdə “qan alma” üsulu müxtəlif xəstəliklərin müalicəsi hesab olunurdu. İnsan orqanizmindəki “pis...
13 May 2026, 10:11
İnsanlar canavarları necə əhliləşdirib itin yaranmasına səbəb oldular?
Heç düşünmüsünüzmü, bir vaxtlar insanlardan qorxan və vəhşi təbiətin ən təhlükəli yırtıcılarından sayılan canavarlar necə oldu ki, bu gün insanların ən sadiq dostuna çevrildi? Alimlərin fikrincə, itlərin əhliləşdirilməsi insan tarixinin ən maraqlı və ən mühüm dəyişikliklərindən biridir.Citypost.az xəbər verir ki, araşdırmalara görə, bu proses təxminən 20-30 min il əvvəl başlayıb. Həmin dövrdə insanlar ovçu-toplayıcı həyat tərzi sürürdülər və kiçik düşərgələrdə yaşayırdılar. Canavarlar isə yemək qalıqları və sümüklər tapmaq üçün gizlicə insanların yaşadığı ərazilərə yaxınlaşırdılar.Tarixçilər və zooloqlar bildirirlər ki, əvvəlcə insanlar canavarlara təhlükəli yırtıcı kimi yanaşır, onları düşərgələrdən uzaqlaşdırmağa və ya öldürməyə çalışırdılar. Lakin zaman keçdikcə insanlar daha sakit və aqressiv...
13 May 2026, 08:55
Kanalizasiya qapaqları niyə kvadrat yox, dairəvi olur?
Heç fikir vermisinizmi, küçələrdə gördüyümüz kanalizasiya qapaqları demək olar ki, həmişə dairəvi formada olur? İlk baxışda bunun sadəcə dizayn seçimi olduğu düşünülə bilər. Citypost.az xəbər verir ki, lakin mütəxəssislərin sözlərinə görə, dairəvi formanın seçilməsi həm təhlükəsizlik, həm rahatlıq, həm də texniki səbəblərlə bağlıdır.Birinci və ən vacib səbəb təhlükəsizlikdir. Dairəvi qapaqlar heç vaxt öz yuvasının içinə düşə bilmir. Kvadrat və ya düzbucaqlı qapaqlar isə müəyyən bucaq altında çevrildikdə içəri sürüşə bilər. Dairəvi qapaq isə hər tərəfdən eyni diametrə malik olduğu üçün bu, fiziki olaraq mümkün deyil. Bu xüsusiyyət xüsusilə kanalizasiya sistemlərində çalışan işçilərin təhlükəsizliyi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.İkinci səbəb daşınma rahatlığıdır. Kanalizasiya...
12 May 2026, 10:41
Taxta evlər niyə onilliklər keçsə də hələ də möhkəm qalır?
Heç düşünmüsünüzmü, bəzi qədim taxta evlər necə olur ki, onilliklər, hətta bəzən yüz ilə yaxın vaxt keçməsinə baxmayaraq hələ də möhkəm şəkildə ayaqda qalır? Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bunun əsas səbəblərindən biri keçmişdə tətbiq olunan xüsusi qoruma üsulları ilə bağlıdır.Citypost.az xəbər verir ki, Köhnə dövrlərdə ev tikintisində istifadə olunan taxtalar birbaşa inşaatda istifadə edilmirdi. Ustalar əvvəlcə taxta kirişləri xüsusi emal prosesindən keçirirdilər. Ən geniş yayılmış üsullardan biri isə taxtaların mazot və ya yağ tərkibli mayelərin içərisinə batırılması idi.Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu üsulun məqsədi taxtanı uzun illər ərzində xarici təsirlərdən qorumaq olub. Mazot taxtanın liflərinə qədər hoparaq onun daxilində qoruyucu qat yaradırdı....
12 May 2026, 08:44
