Yayın xilaskarı olan kondisioner necə işləyir? – Soyutmanın maraqlı mexanizmi
Maraqlı 09 İyul 2026, 16:27
260
Yay aylarında temperatur yüksəldikcə kondisionerlər demək olar ki, hər evin, ofisin və iş yerinin ayrılmaz hissəsinə çevrilir. Bir çox insan kondisionerin otaqdakı isti havanı "yox etdiyini" düşünsə də, əslində cihaz tamamilə fərqli prinsiplə işləyir. Kondisioner istini məhv etmir, onu otaqdan kənara daşıyaraq məkanı sərinləşdirir.
Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, kondisionerin işi soyuducu maddənin – xüsusi qazın qapalı sistem daxilində fasiləsiz dövr etməsinə əsaslanır. Bu proses fizikanın istilik mübadiləsi qanunları ilə həyata keçirilir.Soyutma prosesi ilk olaraq otağın içərisindəki isti havanın daxili blok vasitəsilə sorulması ilə başlayır. Daxili blokun içərisində yerləşən boruların içindən xüsusi soyuducu qaz keçir. Ventilyator otaqdakı isti havanı bu boruların üzərindən keçirərkən havadakı istilik qaz tərəfindən udulur.İstiliyi qəbul edən soyuducu qaz daha sonra kompressora ötürülür. Kompressor qazı yüksək təzyiq altında sıxır. Sıxılma nəticəsində qazın temperaturu daha da artır və o, yüksək təzyiqli, çox isti vəziyyətə keçir.
Bundan sonra isti qaz kondisionerin çöl blokuna daxil olur. Xarici blokun üzərində yerləşən radiator və ventilyatorlar qazın daşıdığı istiliyi açıq havaya ötürür. Yəni otaqdan alınan istilik artıq binanın xaricinə atılmış olur.İstiliyini itirən qaz tədricən maye halına keçir və genişlənmə klapanına daxil olur. Bu hissədə təzyiq qəfil aşağı düşdüyü üçün mayenin temperaturu da sürətlə azalır. Nəticədə çox soyuq vəziyyət alan soyuducu maddə yenidən daxili bloka qayıdır.Daxili blokda bu soyuq maye yenidən otaqdakı isti havadan istiliyi qəbul edir. Ventilyator isə soyumuş havanı yenidən otağa üfürür. Beləliklə, insanlar sərin hava hiss edirlər.
Bu proses fasiləsiz olaraq təkrarlandığı üçün kondisioner işlədiyi müddətdə otaqdakı istilik davamlı şəkildə çölə ötürülür və daxildə komfort temperatur saxlanılır.Mütəxəssislər bildirirlər ki, kondisionerin səmərəli işləməsi üçün filtrlərin mütəmadi təmizlənməsi, daxili və xarici blokların texniki baxışdan keçirilməsi vacibdir. Çirkli filtrlər həm cihazın məhsuldarlığını azaldır, həm də elektrik sərfiyyatını artırır.
Həmçinin oxuyun
Qeyd olunur ki, kondisionerdən düzgün istifadə sağlamlıq baxımından da əhəmiyyətlidir. Otaq temperaturunun həddindən artıq aşağı salınması, soyuq havanın birbaşa insanın üzərinə yönəldilməsi və cihazın uzun müddət baxımsız işlədilməsi müxtəlif sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər.Beləliklə, kondisioner otaqdakı istiliyi "yaratmır" və ya "yox etmir". O, sadəcə fizikanın istilik mübadiləsi prinsipi ilə otaqdakı isti havanı çölə daşıyır, soyuducu maddənin davamlı dövranı hesabına məkanı sərin və rahat saxlayır.
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Təbiətin ən ağıllı kamuflyajlarından biri
Təbiətdə sağ qalmaq üçün hər canlının özünəməxsus müdafiə üsulu var. Onlardan biri də qaranquşquyruq kəpənəyinin (swallowtail butterfly) tırtılıdır. Bu kiçik canlı həyatının müxtəlif mərhələlərində fərqli kamuflyaj üsullarından istifadə edərək yırtıcılardan qorunmağı bacarır.Citypost.az xəbər verir ki, həyatının ilk dövründə tırtılın görünüşü təsadüfi deyil. O, quş nəcisini xatırladan rəng və formaya malik olur. Bu kamuflyaj sayəsində quşlar və digər yırtıcılar onu yemək hesab etmədikləri üçün diqqətdən kənarda saxlayırlar. Beləliklə, tırtıl ən həssas dövrünü təhlükədən uzaq keçirə bilir.Bir qədər böyüdükdən sonra isə onun müdafiə strategiyası tamamilə dəyişir. Tırtıl yarpağın səthinə xüsusi ipək saplar ifraz etməyə başlayır. Bu saplar quruduqca möhkəmlənir və yarpağın kənarlarını...
09 İyul 2026, 10:50
Hovuzdan gələn güclü xlor qoxusu əslində nəyin xəbərçisidir?
Bir çox insan hovuzdan kəskin xlor qoxusu gəldikdə bunun səbəbini suya həddindən artıq xlor vurulması ilə əlaqələndirir. Əslində isə həqiqət tamamilə fərqlidir. Güclü xlor qoxusu çox vaxt hovuzun daha çirkli olduğunun göstəricisidir.Citypost.az xəbər verir ki, hovuzlarda istifadə olunan xlorun özü kəskin qoxuya malik deyil. İnsanların hiss etdiyi o ağır qoxu xlorun tər, sidik, kosmetik vasitələr, günəş kremləri, saç məhsulları və dəridən ayrılan digər üzvi maddələrlə reaksiyaya girməsi nəticəsində yaranan xloramin adlı kimyəvi birləşmələrdən qaynaqlanır.Başqa sözlə desək, hovuzdan nə qədər güclü "xlor qoxusu" gəlirsə, bu, suyun tərkibində insan mənşəli çirkləndiricilərin bir o qədər çox olduğunu göstərə bilər. Məhz buna görə peşəkar...
09 İyul 2026, 09:43
Yuxular gələcəyi göstərir, yoxsa beynin oyunu?
Yuxuda gördüyün bir hadisə heç sonradan gerçək həyatda baş verib? Əgər belə bir hiss yaşamısansa, tək deyilsən. Dünyada milyonlarla insan bəzən gördüyü yuxunun sonradan gerçəkləşdiyini düşünür. Bu səbəbdən də "yuxum çıxdı" ifadəsi əsrlərdir insanlar arasında geniş yayılıb.Citypost.az xəbər verir ki, elm isə bu hadisəyə fərqli yanaşır. Mütəxəssislərin fikrincə, yuxular gələcəyi göstərmir. Beyin gün ərzində topladığı məlumatları emal edir, müxtəlif ehtimalları bir-biri ilə birləşdirərək saysız-hesabsız ssenarilər yaradır. Bu ssenarilərdən biri təsadüfən sonradan real həyatda baş verdikdə, insan həmin yuxunu xatırlayır və onun gerçəkləşdiyini düşünür.Əslində isə beynimiz hər gecə onlarla fərqli yuxu görür. Onların böyük əksəriyyəti heç vaxt reallaşmır və biz onları...
09 İyul 2026, 08:41
Flaminqolar niyə bir ayaq üstündə dayanır? – Təbiətin maraqlı sirri
Flaminqoları görən insanların diqqətini çəkən ilk xüsusiyyətlərdən biri onların uzun müddət bir ayaq üstündə dayanmasıdır. İlk baxışda bu, sadəcə maraqlı bir davranış kimi görünsə də, əslində bunun arxasında elm adamlarını uzun illər düşündürən bioloji mexanizm dayanır.Citypost.az-ın məlumatına görə, mütəxəssislərin araşdırmalarına görə, flaminqoların bir ayaq üstündə dayanmasının əsas səbəblərindən biri enerjiyə qənaət etmək və bədən istiliyini qorumaqdır. Bu quşlar çox vaxt soyuq və ya ilıq sularda saatlarla qaldıqları üçün hər iki ayağını suyun içində saxlamaq bədəndən daha çox istilik itkisinə səbəb olur. Bir ayağını bədəninə yaxın çəkərək onlar istilik itkisinin qarşısını alır və enerji sərfiyyatını minimuma endirirlər.Alimlər müəyyən ediblər ki, flaminqoların...
08 İyul 2026, 10:55
Dənizçilərin vaxtilə "su pərisi" sandığı sirli canlı – Dəniz inəyi haqqında maraqlı faktlar
Tarix boyu okeanlarda üzən dənizçilər uzaqdan gördükləri bəzi canlıları su pərisi zənn edirdilər. Bu əfsanələrin yaranmasına səbəb olan canlılardan biri də məhz dəniz inəyidir. İlk baxışda qəribə görünüşü və sakit hərəkətləri ilə diqqət çəkən bu məməli əsrlər boyu saysız-hesabsız rəvayətlərin yaranmasına ilham verib.Citypost.az-ın məlumatına görə, dəniz inəyi – elmi dildə sirenlər dəstəsinə aid dəniz məməlisi – tropik və subtropik bölgələrin sahil sularında yaşayır. O, balıq deyil, tamamilə məməlidir. Ağciyərlə nəfəs alır, balalarını süd ilə bəsləyir və müəyyən fasilələrlə suyun üzərinə çıxaraq nəfəs alır.Bu canlıların əsas qidasını dəniz dibində bitən su bitkiləri və dəniz çəmənlikləri təşkil edir. Günün böyük hissəsini məhz...
08 İyul 2026, 09:29
İki hissəyə bölünəndə ölmür, əksinə çoxalır – Alimləri heyrətləndirən planariyanın sirri
Təbiətdə elə canlılar var ki, onların malik olduğu xüsusiyyətlər ilk baxışdan elmi fantastika kimi görünür. Bu canlılardan biri də planariyadır. Ölçüsü cəmi bir neçə santimetr olan bu yastı qurd bəzən elə bir qabiliyyət nümayiş etdirir ki, müasir elm hələ də onun bütün sirlərini tam aça bilməyib.Citypost.az xəbər verir ki, ən maraqlısı isə budur ki, əgər planariyanı iki hissəyə bölsəniz, o ölmür. Əksinə, hər iki hissə zaman keçdikcə tamamilə yeni və sağlam bir orqanizmə çevrilir. Yəni bir planariyadan iki tam funksional planariya yaranır.Bu fenomen adi sağalma prosesi deyil. Burada söhbət bütöv bir canlı orqanizmin yenidən qurulmasından gedir.Alimlərin diqqətini cəlb edən əsas...
07 İyul 2026, 10:45
