"Təbii" adı ilə satılan böyük təhlükə: Mağaza şirələrinin görünməyən tərəfi
Maraqlı 03 Avqust 2026, 20:39
344
Mağaza rəflərində bəzədilmiş "yüz faiz təbii", "şəkərsiz" və ya "meyvə şirəsi" etiketləri, sağlam həyat tərzi sürməyə çalışan bir çox insan üçün cəledici görünür. Lakin bu rəngarəng qablaşdırmaların arxasında orqanizmə sakitcə zərər vuracaq böyük bir sənaye hiyləsi gizlənir. İstehsalçıların "təbii" adı altında təqdim etdiyi məhsulların böyük əksəriyyəti, əslində meyvənin faydalı tərkibindən məhrum edilmiş kimyəvi və şəkərli qarışıqlardan ibarətdir.
Citypost.az xəbər verir ki, məhsulun qablaşdırma prosesi bu təhlükənin ilk mərhələsidir. Mağazada satılan şirələrin əksəriyyəti "konsentratdan bərpa olunmuş" üsulla hazırlanır. Bu proses zamanı meyvənin suyu çıxarılır, həcmini azaltmaq və uzun müddət saxlamaq üçün yüksək istiliklə buxarlandırılaraq qatı konsentrat halına gətirilir. Yüksək temperatur təbii C vitaminini, fermentləri və antioksidantları tamamilə məhv edir. Daha sonra bu konsentrat su ilə durulaşdırılır və itirilmiş dadı, ətri bərpa etmək üçün tərkibinə süni aromatizatorlar, dadvericilər və rəngləyici maddələr qatılır.
İkinci və ən böyük risk faktor qandakı şəkər metabolizminə vurulan zərbədir. Bir stəkan mağaza şirəsinin tərkibində təxminən 5-7 çay qaşığı fruktoza və ya qarğıdalı siropu formalı şəkər mövcuddur. Təzə meyvəni yedikdə tərkibindəki təbii liflər (fibra) şəkərin qana yavaş-yavaş sovurulmasını təmin edir. Şirədə isə bu liflər tamamilə təmizləndiyi üçün içdiyiniz an qanda şəkərin səviyyəsi kəskin şəkildə pik həddə çatır. Bu hal mədəaltı vəzini aşırı insulin ifraz etməyə məcbur edir və zamanla piy qaraciyəri xəstəliyinə, insulin müqavimətinə və piylənməyə zəmin yaradır.
Eyni zamanda, uzun saxlanma müddətini təmin etmək üçün bu şirələrə əlavə olunan turşuluq tənzimləyiciləri və konservantlar həzm sisteminin, xüsusilə mədə divarlarının qıcıqlanmasına gətirib çıxarır. Mütəmadi olaraq bu içkiləri qəbul etmək diş minasını aşındırır və mədədə turşuluğun artmasına səbəb olur.
Sağlamlığınızı qorumaq üçün rəflərdəki parıltılı qablaşdırmalara deyil, tərkib bölməsinə diqqət yetirmək vacibdir. Ən yaxşı seçim isə meyvəni şirə şəklində içmək əvəzinə, onu bütün lifləri ilə birlikdə təbii halda yemək və ya ev şəraitində təzə sıxılmış şirələrdən istifadə etməkdir.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Gözlərimiz rəngləri necə görür? – Qadınlar və kişilər arasındakı fərqin elmi izahı
Etrafımızdakı aləmi möhtəşəm rəng çalarları ilə qavramağımız təbiətin gözümüzə bəxş etdiyi mürəkkəb bir biologiya sayəsində mümkündür. Vizual dünyamızın formalaşmasında gözün ən arxa hissəsində — torlu təbəqədə (retina) yerləşən iki xüsusi fotoreseptor hüceyrə qrupu əsas rol oynayır: çöpçüklər və kolbacıqlar.Citypost.az xəbər verir ki, çöpçük hüceyrələri əsasən işığın az olduğu qaranlıq mühitdə görməyi və hərəkətləri tutmağı təmin edir. Rəngləri və onların ən incə çalarlarını seçmək işi isə tamamilə kolbacıq hüceyrələrinin üzərinə düşür. İnsan gözündə üç fərqli növ kolbacıq hüceyrəsi mövcuddur: bunlardan biri qırmızı, ikincisi yaşıl, üçüncüsü isə göy işıq dalğalarına həssasdır. Biz hər hansı bir əşyaya baxdıqda, bu üç növ kolbacıq fərqli...
03 Avqust 2026, 21:57
Səhər yeməyində bu xətanı hamı edir: Metabolizmi zəiflədən ən zərərli vərdiş
Səhər yeməyi gün ərzində orqanizmin enerji balansını bərpa edən və gecə boyu yavaşlayan metabolizmi yenidən işə salan ən mühüm qida qəbuludur. Lakin bir çox insan fərqində olmadan günə başlarkən elə bir ciddi kulinariya və qidalanma səhvinə yol verir ki, bu, maddələr mübadiləsini gün boyu tormozlayır. Səhər süfrələrində ən geniş yayılan və metabolizmi iflic edən ən zərərli vərdiş günün ilk yeməyini yalnız rafinə olunmuş karbohidratlar və şəkər əsaslı qidalar üzərində qurmaqdır.Citypost.az xəbər verir ki, ağ çörək, mürəbbə, şirin taxıl kəpəkləri (xlopya), kruassan və ya şəkərli kofe ilə edilən səhər yeməyi orqanizmə fayda vermək əvəzinə daxili sistemləri şoka salır. Bu tür simpl...
03 Avqust 2026, 21:13
Qatıqla birgə yeməməli olduğunuz qidalar: Həzm sistemini alt-üst edən kombinasiya
Qatıq təbii probiotik tərkibi və yüksək kalsium dəyəri ilə sağlamlığımız üçün ən faydalı qidalardan biridir. Lakin bu ağartı məhsulunun bəzi qidalarla eyni vaxtda qəbul edilməsi onun faydasını tamamilə yox edə, hətta mədə-bağırsaq sistemində ciddi narahatlıqlar yarada bilər. Bioloji tərkiblərin və kimyəvi reaksiyaların uzlaşmaması səbəbindən qatıqla birgə istifadəsi məsləhət görülməyən müəyyən kombinasiyalar var.Citypost.az xəbər verir ki, ən geniş yayılan və ən zərərli kombinasiyalardan biri qatıqla balıq məhsullarının eyni yemək seansında istifadə edilməsidir. Balıq tərkibində yüksək miqdarda zülal və histamine malikdir. Əgər balıq tam təzə deyilsə və ya saxlanma şəraiti zəif olubsa, onun tərkibindəki histamin miqdarı artır. Qatığın da zülal və fermmentasiya...
03 Avqust 2026, 20:15
Avstraliyadakı çəhrayı göl haqqında bütün həqiqətlər: Orqanizm üçün faydalıdır?
Avstraliyanın cənub sahillərində yerləşən və parlaq qızılı-çəhrayı rəngi ilə nağıllar aləmini xatırladan Hillier gölü, dünyanın ən qeyri-adi təbiət möcüzələrindən biri sayılır. Əksər insanlar suyun bu cür süni və ya parlaq rəngdə olmasını kimyəvi çirklənmə, zəhərli tullantılar və ya radiasiya fəsadı kimi qiymətləndirərək orada çimməyin dəriyə zərər verəcəyindən ehtiyat edirlər. Lakin aparılan elmi tədqiqatlar və bioloji analizlər göstərir ki, bu çəhrayı sularda üzmək insan sağlamlığı üçün tamamilə təhlükəsizdir və orqanizmə heç bir toksik təsir göstərmir.Citypost.az xəbər verir ki, gölün bu unikal çəhrayı rəngə bürünməsinin arxasında dəhşətli kimyəvi maddələr deyil, tamamilə zərərsiz mikroorqanizmlərin həyat fəaliyyəti dayanır. Suyun tərkibindəki həddindən artıq yüksək duzluluq...
03 Avqust 2026, 17:35
Saç rəngimiz psixologiyamız haqqında nə deyir? – Rənglərin gizli dili
Saç rəngi sadəcə genetik bir xüsusiyyət və ya vizual imic seçimi deyil; o, insanın özünü xarici aləmə təqdimetmə formasının və şüuraltı emosional ehtiyaclarının kəskin əks olunmasıdır. İnsanlar çox vaxt xarici görünüşlərində dəyişiklik edərkən bunun sadəcə estetik zövqdən irəli gəldiyini düşünürlər. Lakin neyropsixologiya və vizual davranış sahəsindəki müşahidələr göstərir ki, təbii saç tonumuz temperamentimiz haqqında ilkin siqnallar verdiyi kimi, onu dəyişməyə qərar verdiyimiz anlar da daxili dünyamızdakı köklü dəyişikliklərin xəbərçisidir.Citypost.az xəbər verir ki, təbii qara və ya çox tünd qəhvəyi saçlara malik fərdlər psixoloji aspektdə mühafizəkar, qərarlı və yüksək məsuliyyət hissinə malik xarakterlərlə əlaqələndirilir. Bu tonlar vizual olaraq sabitlik və ciddilik...
03 Avqust 2026, 15:28
Yeni təkərlərdəki "tüklər" nə üçündür?
Yeni avtomobil təkəri alan demək olar ki, hər kəs onun üzərində olan nazik rezin "tükləri" görüb. Bir çox insan bu çıxıntıların yol tutuşunu artırdığını, suyu kənarlaşdırdığını və ya xüsusi texnologiyanın bir hissəsi olduğunu düşünür. Əslində isə bu rezin tellərin heç bir funksional rolu yoxdur. Onlar sadəcə təkərin istehsalı zamanı yaranan texnoloji prosesin izləridir.Citypost.az-ın məlumatına görə, avtomobil təkərləri xüsusi rezin qarışığından hazırlanır. İstehsal zamanı bu qarışıq metal qəliblərə yerləşdirilir və yüksək temperaturla təzyiq altında vulkanizasiya adlanan prosesdən keçirilir. Vulkanizasiya rezinə elastiklik, möhkəmlik və uzunömürlülük qazandıran ən vacib mərhələlərdən biridir.Lakin bu proses zamanı bir problem yaranır. Qəlibin daxilində hava qalarsa, rezinin içində...
31 İyul 2026, 10:30
