İmmuniteti ən sürətli bərpa edən qidalar: Qışa hazırlıq üçün təbii məhsullar
Maraqlı 06 Avqust 2026, 20:02
2821
Fəsillərin dəyişməsi, havaların soyuması və ilə yanaşı payız mövsümünün yaxınlaşması orqanizmin müdafiə sisteminə olan tələbatı kəskin şəkildə artırır. Qrip, soyuqdəymə və müxtəlif virus infeksiyalarının tuğyan etdiyi soyuq aylara hazırlaşarkən sağlamlığımızın əsas dayağı güclü immunitetdir. Çox vaxt imuniteti bərpa etmək üçün aptekdəki sintetik vitamin komplekslərinə müraciət etsək də, dietoloqlar və qida mütəxəssisləri bildirirlər ki, təbii yolla və ən sürətli şəkildə orqanizmi möhkəmləndirməyin açarı gündəlik rasionumuzda yer alan zəngin qidalarda gizlənib.
Citypost.az xəbər verir ki, immun hüceyrələrinin böyük bir hissəsi (təxminən 70-80%-i) bağırsaqlarımızda yerləşdiyi üçün müdafiə sistemini sürətlə bərpa etməyin ilk addımı bağırsaq mikroflorasını sağaltmaqdan keçir. Bu baxımdan fermentləşdirilmiş (qıcqırdılmış) qidalar — xüsusilə təbii ev qatığı, kəfir, turşu kələm və şorabalar ən effektiv təbii probiyotik mənbələridir. Bu qidalar bağırsaqdakı xeyirli bakteriyaları artıraraq leykositlərin (ağ qan hüceyrələrinin) daha aktiv çalışmasına və infeksiyalara dərhal cavab verməsinə zəmin yaradır.
İkinci vacib qrup isə yüksək C vitamini və antioksidant zənginliyi ilə seçilən təbii məhsullardır. Ənənəvi olaraq ilk ağlımıza limon və portağal gəlsə də, itburnu, qara qarağat, kivi, göyərtilər (xüsusilə cəfəri) və qırmızı bibər sitrus meyvələrindən dəfələrlə çox C vitamini ehtiva edir. C vitamini patogenlərlə mübarizə aparan neytrofillərin istehsalını sürətləndirir. Eyni zamanda, antibakterial və iltihabəleyhinə xüsusiyyətləri ilə tanınan sarımsaq, zəncəfil və sarıkök kimi təbii antiseptiklər virusların hüceyrəyə daxil olmasının qarşısını alan bioaktiv birləşmələrlə (məsələn, sarımsaqdakı allisin) zəngindir.
Orqanizmin infeksiyalara qarşı baryerini gücləndirən digər iki kritik element sink və D vitaminidir. Balqabaq toxumu, qoz, fındıq, ət məhsulları və paxlalılar sinklə zəngin olduğu üçün T-hüceyrələrinin (immunitetin əsas döyüşçüləri) formalaşmasını sürətləndirir. Soyuq aylarda günəş işığının azalmasını nəzərə alaraq rasiona yağlı balıqlar (somon, skumbriya), yumurta sarısı və kərə yağı əlavə etmək D vitamini defisitinin və dolayısı ilə immunitetin zəifləməsinin qarşısını alır.
Qışa hazırlıq zamanı immuniteti bərpa etmək təkcə tək bir "möcüzəvi" qidadan asılı deyil; bu, müxtəlif rəngli təbii məhsulların, təzə tərəvəzlərin, toxumların və probiyotiklərin balanslı kombinasiyasıdır. Gün ərzində kifayət qədər su içmək, keyfiyyətli yuxu almaq və süfrələrimizdə bu təbii qidalara geniş yer ayırmaqla orqanizminizi soyuq aylarda hər türlü xəstəlikdən etibarlı şəkildə qoruya bilərsiniz.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Quşlar uçarkən niyə dövrə vururlar?
Göydə bir qartal, şahin və ya kərkəs gördükdə diqqət etsəniz, onun bəzən qanadlarını demək olar ki, tərpətmədən böyük dairələr cızaraq yüksəldiyini görə bilərsiniz. İlk baxışdan quşun sadəcə havada dövrə vurduğu düşünülə bilər. Əslində isə bu hərəkətin arxasında çox maraqlı aerodinamik mexanizm dayanır. Quşlar müəyyən uçuş şəraitlərində havanın hərəkətindən istifadə edərək enerji sərfiyyatını əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilirlər.Citypost.az xəbər verir ki, xüsusilə yırtıcı quşlar və bəzi iri uçan quşlar havada yüksələn isti hava axınlarından istifadə edirlər. Günəş yer səthini qızdırdıqda torpağa yaxın hava da isinərək yuxarı qalxır. Belə yüksələn isti hava sütunlarına “termal axınlar” deyilir. Quş həmin hava axınının içinə daxil olduqda...
18 Sentyabr 2026, 10:30
Niyə elmi təcrübələrdə məhz siçanlardan istifadə olunur?
Heç düşünmüsünüzmü ki, laboratoriyalarda aparılan saysız-hesabsız tibbi və genetik araşdırmalarda niyə məhz siçanlardan bu qədər geniş istifadə olunur? İlk baxışdan insanla laboratoriya siçanı arasında böyük fərq var. Biri insan, digəri isə kiçik ölçülü gəmiricidir. Lakin elmi baxımdan məsələ xarici görünüşdən tamamilə fərqlidir. Siçanlar insan biologiyasını öyrənmək üçün ən çox istifadə olunan model orqanizmlərdən biridir və bunun əsas səbəblərindən biri onların genetik, fizioloji və bioloji xüsusiyyətlərinin insanlarla bir sıra mühüm oxşarlıqlar təşkil etməsidir. NIH də heyvan modellərinin seçilməsində insanla anatomik, fizioloji və genetik oxşarlıqların mühüm meyar olduğunu bildirir.Citypost.az-ın məlumatına görə, insan və siçan genomlarının müqayisəsi göstərir ki, hər iki növdə çox...
18 Sentyabr 2026, 09:30
Meşələrin görünməyən interneti: Ağaclar bir-biri ilə necə əlaqə saxlayır?
Meşəyə baxanda ilk gördüyümüz mənzərə sakitlik və hərəkətsizlikdir. Ağaclar illərlə eyni yerdə dayanır, bir-birindən xəbərsiz görünür və sanki hər biri öz həyatını yaşayır. Lakin torpağın səthindən bir neçə santimetr aşağıda tamamilə başqa bir dünya mövcuddur. Burada ağacların kökləri, torpaqdakı mikroorqanizmlər və xüsusilə mikorizal göbələklərin lifləri bir-biri ilə mürəkkəb əlaqələr yarada bilir. Alimlər bu əlaqələrin müəyyən hallarda bitkilər arasında maddələrin və kimyəvi siqnalların hərəkətinə imkan verdiyini araşdırırlar.Citypost.az xəbər verir ki, bu sistem bəzən populyar elmdə “Wood Wide Web”, yəni “meşənin interneti” adlandırılır. Bunun səbəbi odur ki, mikorizal göbələklərin torpaq altında yayılan nazik lifləri bir neçə bitkinin kökləri ilə əlaqəyə girə və...
18 Sentyabr 2026, 08:30
İosif Stalinlə Adolf Hitlerin “əbədi dostluğu”
Bəlkə də çoxları bilmir ki, XX əsrin 30-cu illərinin sonunda SSRİ üçün ən böyük düşmən Almaniya deyil, Böyük Britaniya idi. Əslində həmin dövrdə Stalin ilə Hitler bir çox məsələlərdə eyni mövqe və düşüncəyə malik rəhbərlər idi. 1939-cu ilin avqust ayında Molotov-Ribbentrop paktına, daha doğrusu Stalin və Hitler razilaşmasına görə Avropanın iki yerə bölünməsi nəzərdə tutulurdu. (Həmin dövrdə İohim fon Ribbentrop Almaniyanın Xİ naziri idi). Gizli pakt bağlanışından sonra alman qonaqlara Kremldə banket təşkil olundu. Stalin həmin banketdə Hitlerin və Gimmlerin sağlığına badə qaldırdı. 1939-cu ildə Alman xalqının “əbədi füreri” Adolf Hitler teleqram vuraraq Sovet xalqının “əbədi rəhbəri” İosif Stalini...
17 Sentyabr 2026, 16:39
Bizi xəstəliklərdən qoruyan nədir? – İmmunitet sisteminin heyrətamiz müdafiə mexanizmi
Bədənimiz hər gün gözlə görünməyən milyonlarla mikroorqanizmlə təmasda olur. Bakteriyalar, viruslar, göbələklər və digər yad maddələr orqanizmə müxtəlif yollarla daxil olmağa çalışa bilər. Buna baxmayaraq, insan bədəni hər dəfə xəstələnmir. Bunun əsas səbəblərindən biri bizi daim qoruyan mürəkkəb immun sistemidir.Citypost.az-ın məlumatına görə, immunitet sistemi yalnız xəstəlik zamanı aktivləşən mexanizm deyil. Əksinə, o, gündəlik olaraq orqanizmi potensial təhlükələrdən qorumaq üçün fəaliyyət göstərir. Bu sistem müxtəlif hüceyrələr, zülallar, toxumalar və orqanlardan ibarətdir və əsasən iki böyük müdafiə istiqamətində işləyir: anadangəlmə və qazanılmış immunitet. Bu iki sistem bir-birindən ayrı deyil, əksinə, bir-birini tamamlayır. Müdafiənin ilk mərhələsi isə düşündüyümüzdən daha sadə bir yerdən başlayır...
17 Sentyabr 2026, 10:30
Ceyhun bəy Hacıbəyli Stalinin tələsinə niyə düşmədi?
Cümhuriyyət hökuməti tərəfindən 1919-cu ilin yanvarında Paris sülh konfransında iştirak etmək üçün nümayəndə heyətinin tərkibində xaricə yola düşənədək Ceyhun bəy "Azərbaycan" qəzetinin redaktoru olmuşdur Azərbaycan nümayəndə heyətinin konfrans ərəfəsində Fransanın paytaxtında çap etdirdiyi kitablar, bülletenlər və s. materiallar o dövrdə böyük əhəmiyyətə malik idi. Fransız və ingilis dillərində çap olunmuş "Qafqaz Azərbaycan Respublikası", "Qafqaz Azərbaycan Respublikasının sülh konfransına memorrandumu" da çox maraqlıdır. Burada həmçinin Azərbaycan nümayəndəliyinin aylıq bülleteni də çap olunurdu.Bunlardan başqa, mühacirət illərində Ceyhun bəy digər qəzet və jurnallarla, radio ilə də əməkdaşlıq etmiş, Azərbaycanla bağlı çoxsaylı məqalələr yazmış, tədqiqatlar aparmışdır.Qarabağ folkloru və dialektikasına aid kitab yazaraq, onu Fransa cəmiyyətində...
17 Sentyabr 2026, 10:16
