Balina südü haqda şok faktlar
Maraqlı 05 Fevral 2025, 13:10
9722
Mavi balinalar okeanın ən nəhəng və maraqlı canlılarından hesab olunur.
Oxu24.com bu canlı haqda maraqlı məlumatları təqdim edir:
Okeanın nəhəng genişliyində, balina balina anasının yanında üzür, onun sağ qalması onun hər hərəkəti ilə mürəkkəb şəkildə bağlıdır. Əksər insanlar balinaları əzəmətli dəniz məməliləri kimi tanısalar da, çox az adam balalarını necə bəslədiklərini bilir.
Ana südü ilə qidalanma əlaqəsinin birbaşa təması ehtiva etdiyi quru məməlilərindən fərqli olaraq, okean tamamilə fərqli bir yanaşma tələb edir.

Balinalar məməlilər olduqları üçün nəsillərini südlə təmin etməlidirlər. Bununla belə, su altında ana südü ilə qidalanmaq çətin olur. Quru məməlilərindən fərqli olaraq, balinaların anadan balaya süd vermək üçün süd ifraz edən orqanı (məməsi) yoxdur. Bunun əvəzinə dişi balinalar diqqətəlayiq bir üsuldan istifadə edirlər: südlərini birbaşa suya buraxırlar, bala isə onu yemək üçün yaxınlıqda qalır.Ananın suya buraxdığı südü yaxınlıqda dayanan bala onunla qidalanır.
Balina südünü unikal edən nədir?
Balina südü bizim tanış olduğumuz süd kimi deyil. O, olduqca ağır tərkibə malikdir. Yağ tərkibi təxminən 50%-dir. Bu yüksək yağlı konsistensiya onun suda həll olunmasının qarşısını alır, ətraf mühitə həyati vacib qidaları itirmədən balanın qidalanmasını asanlaşdırır. Südün yapışqan quruluşu onun sualtı axınlarda toxunulmaz qalmasını təmin edərək, balina balasına enerji və qida baxımından zəngin bir yemək təqdim edir.
Bu uyğunlaşma niyə bu qədər vacibdir?
Bu dahiyanə uyğunlaşma bala balinanın sürətli böyüməsi üçün çox vacibdir. Gənc balina adətən bir neçə ay davam edən qulluq dövründə gündəlik 200 funta qədər çəki qazana bilər. Bu sürətli böyümə balanı okeanın geniş və çox vaxt bağışlanmaz ekosistemində hərəkət etmək və sağ qalmaq üçün lazım olan güc və yağ ilə təchiz etmək üçün vacibdir.
Həmçinin oxuyun

Onun böyük ürəyi...
Bu, Mavi balinanın ürəyidir. Çəkisi 1300 funtdan (±600 kq) çox dur. Nəhəng ürək dəqiqədə 8-10 dəfə döyünür və hər ürək döyüntüsü 2 mil (3,2 km) məsafədən eşidilir.Mavi balina qidalanmaq üçün dalış edərkən onun nəhəng ürəyi dəqiqədə cəmi iki dəfə döyünür.
Mavi balinanın böyük əzələli ürəyi dərin sularda təzyiq artdıqda qanın axmasını təmin edir. 10 ton qanı belə böyük bir dərinlikdə nəhəng bir bədəndən ötürmək üçün çox güclü əzələ lazımdır. Tədqiqatçıların fikrincə, mavi balinanın ürək dərəcəsinin səmərəliliyindən məsul olan yavaş-yavaş büzülən aorta (qanı bədənin qalan hissəsinə aparan arteriya)dır.
Açıq-bağlanan qapaqdan fərqli olaraq (insanlar kimi), elastik daralma qanın ürək döyüntüləri arasında axmasına imkan verə bilər. Dalış zamanı enerjiyə qənaət etməyin inanılmaz dərəcədə effektiv üsuludur.

Mavi balinalar nəhəngdir, uzunluğu ümumiyyətlə 80-100 fut (24-30 metr) arasında dəyişir. Ən uzun dəqiq ölçülmüş mavi balina 97 fut (23,5 metr) sürətlə böyüyən dişidir, lakin uzunluğu 108 fut (33 metr) olan mavi balinalar haqqında məlumatlar var.
Mavi balinaların orta çəkisi 200.000 ilə 300.000 funt (90.000 ilə 136.000 kiloqram) arasında və ya təxminən 100 ilə 150 ton arasındadır. Bəzilərinin çəkisi 441.000 funt (200.000 kiloqram) və ya 220 tona qədər ola bilər. Müqayisə üçün qeyd edək ki, yetkin bir Afrika filinin çəkisi 6 tona qədərdir, ona görə də bir mavi balinanın çəkisinə bərabər olmaq üçün 30 və ya daha çox fil lazım ola bilər.
Onların nəbzlərinin, iniltilərinin və iniltilərinin dilini 1000 mil (1600 kilometr) məsafədən başqaları eşidə bilər.
Hazırladı: Miri Məcidli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin tikintisində ara məsafəsi niyə vacibdir?
Tikinti zamanı yalnız estetik görünüş deyil, həm də təhlükəsizlik və qanunvericilik tələbləri önəmlidir. İnsanlar arasında ara məsafəsinin nə qədər olması barədə müxtəlif fikirlər mövcuddur, amma qanunvericilik bunu dəqiq müəyyən edir.Citypost.az-ın məlumatına görə, ara məsafəsi torpaq sahəsində tikilən obyektlə həmin obyektin xarici divarından torpaq sahəsinin sərhədinə qədər olan məsafədir. Ölçü isə divarın hündürlüyünə əsaslanır:Fərdi yaşayış evləri – xarici divarların torpaqla təmasından başlayaraq, divarın hündürlüyünün 0,3 hissəsi ara məsafəsi sayılır. Bu sahədə heç bir tikinti aparmaq qadağandır.Hündür mərtəbəli binalar – xarici divarların hündürlüyünün 0,6 hissəsi ara məsafəsi tələb olunur.Sənaye və sahibkarlıq sahələri – xarici divarların 25%-i ara məsafəsi kimi hesab edilir və...
19 Fevral 2026, 13:49
Ən qəribə 5 qorxu NÖVÜ
Həyatımız boyunca hər birimiz müəyyən qorxularla üzləşirik. Bəziləri sadəcə kiçik narahatlıq yaradır, bəziləri isə gündəlik həyatımızı əhəmiyyətli dərəcədə təsir edir. Maraqlıdır ki, bəzi qorxular o qədər qəribədir ki, hətta təbii görünən şeylərdən yaranır.Citypost.az 5 maraqlı qorxu növünü təqdim edirNomofobiya – telefonunuz yanınızda olmadıqda və ya şarj bitdikdə yaranan qorxu.Klonofobiya – klonlardan qorxu, adətən uşaqlıq travmalarına bağlıdır.Eysotrofobiya – güzgüyə baxmaqdan dəhşətli dərəcədə qorxu hissi.Elektrofobiya – toyuqlardan və onların ani hərəkətlərindən qorxu.Hipopotomonstrosesquipedaliofobiya – uzun sözlərdən qorxu, adından da göründüyü kimi.Əli...
19 Fevral 2026, 13:06
Bakının ən qədim “Mələkli evi”
Bakının ən qədim “Mələkli evi” – Tarix və sirr dolu binaBakı şəhərinin Nigar Rəfibəyli və Rəsul Rza küçələrinin kəsişməsində yerləşən “Mələkli ev” şəhərin tarixini göz önünə gətirən nadir memarlıq nümunələrindən biridir. Citypost.az xəbər verir ki, üçmərtəbəli bina 1893-cü ildə milyonçu Sergey Tumayevin sifarişi ilə inşa olunub və Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci il tarixli, 132 nömrəli qərarı ilə yerli əhəmiyyətli memarlıq abidəsi kimi qeydiyyata alınıb.Evin damını bəzəyən cəmi dörd mələk şəhərin sakinləri arasında xüsusi maraq doğurur. İkisi meydana, ikisi isə Xaqani bağına tərəf baxır. Tədqiqatçılar bu mələklərin yalnız bəzək məqsədli olmadığını, müəyyən bir mənası olduğunu bildirirlər. İki fərziyyə...
19 Fevral 2026, 12:52
90 yaşına sağlam çatanların sirri nədir?
Uzunömürlülüyün sirri təkcə genetik amillərdə deyil, həyat tərzində də gizlənir. Əldə olunan müşahidələr göstərir ki, 90 yaşına sağlam çatan insanlar əsasən balanslı qidalanır, müntəzəm fiziki aktivliklə məşğul olur və sosial əlaqələrini daim güclü saxlayır.Citypost.az xəbər verir ki, yaxşı yuxu rejimi, stressin idarə olunması və həyatın kiçik zövqlərindən həzz almaq da onların gündəlik həyatının vacib hissəsidir. Tədqiqatlar göstərir ki, zehni fəaliyyətlə məşğul olmaq – oxumaq, yazmaq, intellektual oyunlar oynamaq – uzunömürlülüyü dəstəkləyən faktorlar arasındadır.Sosial aktivlik, dostlar və ailə ilə sıx ünsiyyət, həmçinin könüllü fəaliyyətlə məşğul olmaq həm fiziki, həm də psixoloji sağlamlığı qoruyur. Elm adamları vurğulayır ki, uzunömürlülük yalnız genetik mirasın...
19 Fevral 2026, 12:42
Qəfil varlanmaq xoşbəxtlikdirmi? – Pulun psixoloji yükü
İnsanların böyük əksəriyyəti üçün varlanmaq arzudur. Xüsusilə də qəfil və gözlənilmədən əldə edilən böyük məbləğ – məsələn, lotereya uduşu – bir anda bütün problemlərin həlli kimi görünür. Ancaq psixoloji müşahidələr göstərir ki, qəfil varlanma hər zaman xoşbəxtlik gətirmir. Əksinə, bir çox hallarda ciddi emosional və sosial çətinliklərə səbəb olur.Citypost.az xəbər verir ki, lotereya qaliblərinin taleyi ilə bağlı aparılan müşahidələr göstərir ki, qısa müddətdə əldə edilən böyük sərvət insanın həyat ritmini, münasibətlərini və hətta özünə baxışını dəyişdirə bilir. Maddi vəziyyətin kəskin şəkildə dəyişməsi insanın daxili psixoloji hazırlığı ilə üst-üstə düşmədikdə stress, təşviş və qərarvermə çətinlikləri yarana bilər. Pulun gətirdiyi yeni məsuliyyətlər,...
19 Fevral 2026, 10:41
Bu peşələr LƏĞV olacaq! - SİYAHI
Süni intellekt artıq uzaq gələcəyin deyil, bugünün reallığıdır. Bir neçə il əvvəl yalnız texnologiya forumlarında müzakirə olunan anlayışlar indi bank sistemində, mediada, səhiyyədə, hətta gündəlik telefon tətbiqlərində aktiv şəkildə istifadə olunur. Bu sürətli inkişaf isə cəmiyyətdə ciddi narahatlıq doğurur: 10 il sonra hansı peşələr yox olacaq?Citypost.az-ın məlumatına görə, əmək bazarında ən böyük risk təkrarlanan, mexaniki və standart qaydalar üzrə icra olunan işlərdə müşahidə olunur. Avtomatlaşdırılmış kassalar, onlayn müştəri xidmətləri, süni intellekt əsaslı çağrı mərkəzləri və məlumat emal edən proqramlar artıq minlərlə işçinin yerinə funksiyanı icra edir. Bank əməliyyatları, sadə mühasibatlıq, məlumat daxil etmə, hətta bəzi nəqliyyat xidmətləri mərhələli şəkildə avtomatlaşdırılır....
19 Fevral 2026, 10:33