Balina südü haqda şok faktlar
Maraqlı 05 Fevral 2025, 13:10
12813
Mavi balinalar okeanın ən nəhəng və maraqlı canlılarından hesab olunur.
Oxu24.com bu canlı haqda maraqlı məlumatları təqdim edir:
Okeanın nəhəng genişliyində, balina balina anasının yanında üzür, onun sağ qalması onun hər hərəkəti ilə mürəkkəb şəkildə bağlıdır. Əksər insanlar balinaları əzəmətli dəniz məməliləri kimi tanısalar da, çox az adam balalarını necə bəslədiklərini bilir.
Ana südü ilə qidalanma əlaqəsinin birbaşa təması ehtiva etdiyi quru məməlilərindən fərqli olaraq, okean tamamilə fərqli bir yanaşma tələb edir.

Balinalar məməlilər olduqları üçün nəsillərini südlə təmin etməlidirlər. Bununla belə, su altında ana südü ilə qidalanmaq çətin olur. Quru məməlilərindən fərqli olaraq, balinaların anadan balaya süd vermək üçün süd ifraz edən orqanı (məməsi) yoxdur. Bunun əvəzinə dişi balinalar diqqətəlayiq bir üsuldan istifadə edirlər: südlərini birbaşa suya buraxırlar, bala isə onu yemək üçün yaxınlıqda qalır.Ananın suya buraxdığı südü yaxınlıqda dayanan bala onunla qidalanır.
Balina südünü unikal edən nədir?
Balina südü bizim tanış olduğumuz süd kimi deyil. O, olduqca ağır tərkibə malikdir. Yağ tərkibi təxminən 50%-dir. Bu yüksək yağlı konsistensiya onun suda həll olunmasının qarşısını alır, ətraf mühitə həyati vacib qidaları itirmədən balanın qidalanmasını asanlaşdırır. Südün yapışqan quruluşu onun sualtı axınlarda toxunulmaz qalmasını təmin edərək, balina balasına enerji və qida baxımından zəngin bir yemək təqdim edir.
Bu uyğunlaşma niyə bu qədər vacibdir?
Bu dahiyanə uyğunlaşma bala balinanın sürətli böyüməsi üçün çox vacibdir. Gənc balina adətən bir neçə ay davam edən qulluq dövründə gündəlik 200 funta qədər çəki qazana bilər. Bu sürətli böyümə balanı okeanın geniş və çox vaxt bağışlanmaz ekosistemində hərəkət etmək və sağ qalmaq üçün lazım olan güc və yağ ilə təchiz etmək üçün vacibdir.
Həmçinin oxuyun

Onun böyük ürəyi...
Bu, Mavi balinanın ürəyidir. Çəkisi 1300 funtdan (±600 kq) çox dur. Nəhəng ürək dəqiqədə 8-10 dəfə döyünür və hər ürək döyüntüsü 2 mil (3,2 km) məsafədən eşidilir.Mavi balina qidalanmaq üçün dalış edərkən onun nəhəng ürəyi dəqiqədə cəmi iki dəfə döyünür.
Mavi balinanın böyük əzələli ürəyi dərin sularda təzyiq artdıqda qanın axmasını təmin edir. 10 ton qanı belə böyük bir dərinlikdə nəhəng bir bədəndən ötürmək üçün çox güclü əzələ lazımdır. Tədqiqatçıların fikrincə, mavi balinanın ürək dərəcəsinin səmərəliliyindən məsul olan yavaş-yavaş büzülən aorta (qanı bədənin qalan hissəsinə aparan arteriya)dır.
Açıq-bağlanan qapaqdan fərqli olaraq (insanlar kimi), elastik daralma qanın ürək döyüntüləri arasında axmasına imkan verə bilər. Dalış zamanı enerjiyə qənaət etməyin inanılmaz dərəcədə effektiv üsuludur.

Mavi balinalar nəhəngdir, uzunluğu ümumiyyətlə 80-100 fut (24-30 metr) arasında dəyişir. Ən uzun dəqiq ölçülmüş mavi balina 97 fut (23,5 metr) sürətlə böyüyən dişidir, lakin uzunluğu 108 fut (33 metr) olan mavi balinalar haqqında məlumatlar var.
Mavi balinaların orta çəkisi 200.000 ilə 300.000 funt (90.000 ilə 136.000 kiloqram) arasında və ya təxminən 100 ilə 150 ton arasındadır. Bəzilərinin çəkisi 441.000 funt (200.000 kiloqram) və ya 220 tona qədər ola bilər. Müqayisə üçün qeyd edək ki, yetkin bir Afrika filinin çəkisi 6 tona qədərdir, ona görə də bir mavi balinanın çəkisinə bərabər olmaq üçün 30 və ya daha çox fil lazım ola bilər.
Onların nəbzlərinin, iniltilərinin və iniltilərinin dilini 1000 mil (1600 kilometr) məsafədən başqaları eşidə bilər.
Hazırladı: Miri Məcidli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Qurbağalar yemək yeyərkən niyə gözlərini yumur?
Qurbağaların yemək yeyərkən gözlərini bağlaması ilk baxışda qəribə görünsə də, bunun maraqlı bioloji səbəbi var. Bir çox insan düşünür ki, qurbağalar bunu refleks olaraq edir, amma əslində bu hərəkət onların qidanı udmasına kömək edir.Citypost.az xəbər verir ki, qurbağaların insanlarda və bir çox heyvanlarda olduğu kimi çeynəməyə yarayan dişləri və güclü udma əzələləri yoxdur. Buna görə də onlar ovlarını parçalamadan və çeynəmədən bütöv şəkildə udurlar.Qurbağa əvvəlcə uzun və yapışqan dili ilə ovunu tutur və boğaz nahiyəsinə doğru itələyir. Daha sonra isə maraqlı proses başlayır. Qurbağa gözlərini yumduqda göz alması aşağı doğru hərəkət edir və sanki daxildən təzyiq göstərərək qidanın mədəyə doğru...
20 May 2026, 12:35
İynənin içindəki mikroskopik dəlik necə hazırlanır?
Bir çox insan düşünür ki, tibbi iynələrin içindəki o kiçik dəlik sonradan xüsusi matkaplarla açılır. Amma əslində proses bundan tamamilə fərqlidir və olduqca maraqlı texnologiyaya əsaslanır.Citypost.az xəbər verir ki, iynələr əvvəlcə çox qalın və içi boş metal borular şəklində hazırlanır. Yəni iynənin ortasındakı boşluq sonradan yaradılmır — o boşluq başlanğıcdan mövcud olur.Daha sonra fabriklərdə “tüp çəkmə” adlanan xüsusi proses tətbiq edilir. Bu zaman metal borular çox kiçik qəliblərdən dəfələrlə güclə keçirilir. Hər mərhələdə boru həm uzanır, həm də daha incə hala gəlir.Bu proses təkrarlandıqca metal borunun diametri getdikcə kiçilir və nəticədə insan saçından belə nazik görünən tibbi iynələr alınır. Maraqlısı...
20 May 2026, 11:51
Pişiklər niyə yalnız bir cüt ayaq izi buraxır?
Pişiklər dörd ayaqlı olsalar da, yeriyərkən çox vaxt sanki yalnız iki ayaq izi buraxırlar. Bunun səbəbi isə onların “birbaşa hizalama” adlanan xüsusi hərəkət texnikasından istifadə etməsidir.Pişiklər arxa pəncələrini demək olar ki, həmişə ön pəncələrinin basdığı yerə qoyurlar. Bu üsul sayəsində həm daha səssiz hərəkət edir, həm də enerji itkisinin qarşısını alırlar. Xüsusilə vəhşi pişik növlərində bu xüsusiyyət ov zamanı böyük üstünlük yaradır.Bu texnika arxa pəncələrin təhlükəsizliyi yoxlanılmış nöqtələrə basmasına da kömək edir. Yəni ön pəncə haradan keçibsə, arxa pəncə də eyni yerdən keçir və beləliklə, təhlükəli səthlərdən yayınmaq daha asan olur.Mütəxəssislər bildirirlər ki, pişiklər qrup halında hərəkət edərkən də bu...
20 May 2026, 09:46
Niyə ona həm “Zəncirli mülk”, həm də “Ütü ev” deyirlər?
İçərişəhər ərazisində yerləşən və qədim Bakının ən maraqlı memarlıq nümunələrindən hesab olunan tarixi tikili illərdir “Zəncirli mülk” və “Ütü ev” adları ilə tanınır. Özünəməxsus memarlıq quruluşu və maraqlı tarixçəsi ilə seçilən bina bu gün də paytaxtın ən diqqətçəkən abidələrindən biri hesab olunur.Citypost.az-ın məlumatına görə, Böyük Qala və Qüllə küçələrinin başlanğıcında yerləşən bina həm memarlıq xüsusiyyətləri, həm də keçmişi ilə tarixsevərlərin marağına səbəb olur. Arxiv materiallarına əsasən, vaxtilə tikilinin dam hissəsində və yan tərəflərində müxtəlif heykəllər yerləşib.Damın mərkəzində yerləşən yunan üslublu qadın heykəlinin hər iki tərəfinin zəncirlərlə birləşdirilməsi səbəbindən bina xalq arasında “Zəncirli mülk” adı ilə məşhurlaşıb.Tikilinin ikinci məşhur adı olan...
19 May 2026, 11:53
Günəş balığı niyə dənizin ən qəribə canlılarından hesab olunur?
Dənizlərin ən qeyri-adi canlılarından biri hesab olunan günəş balığı həm görünüşü, həm davranışı, həm də yaşam tərzi ilə alimlərin diqqətini çəkməyə davam edir. Nəhəng ölçüsünə baxmayaraq zəif hərəkət qabiliyyətinə malik olan bu balıq bir çox xüsusiyyətinə görə “dənizin ən qəribə canlısı” adlandırılır.Citypost.az xəbər verir ki, araşdırmalara görə, günəş balığının üzgəcləri digər balıqlarla müqayisədə kifayət qədər zəifdir və bu səbəbdən istiqamət dəyişməkdə çətinlik çəkir. Əksər hallarda su axınları onu hansı istiqamətə aparırsa, həmin istiqamətdə hərəkət edir.Məlumatlara əsasən, günəş balığı aktiv ov edən canlı deyil. O, əsasən kiçik dəniz orqanizmləri ilə qidalanır və çox vaxt yeməyin ona yaxınlaşmasını gözləyir. Maraqlısı isə budur...
19 May 2026, 10:55
Pişiklər niyə sudan qorxur?
Bir çox insan pişiklərin sudan niyə qaçdığını maraq edir. Əslində bunun səbəbi onların həm instinktiv davranışları, həm də bədən quruluşları ilə əlaqədardır.Citypost.az xəbər verir ki, pişiyin tükləri islandıqda suyun ağırlığı səbəbindən kürkü ağırlaşır və bu da onun rahat hərəkət etməsinə mane olur. Nəticədə pişik özünü narahat, müdafiəsiz və təhlükədə hiss edir.İslanmış vəziyyətdə pişiklərin çevikliyi azalır, qaçmaq və sürətli hərəkət etmək qabiliyyəti zəifləyir. Bu isə onlarda güvənsizlik hissi yaradır. Bundan əlavə, pişiklər bədənlərindəki özünəməxsus qoxu vasitəsilə ətraf mühiti və özlərini tanıyırlar. Su həmin tanış qoxunu aradan qaldırdığı üçün pişikdə narahatlıq və stress yaranır.Gözlənilmədən su ilə təmas da pişiklərdə nəzarəti itirmək hissi...
19 May 2026, 09:56