Kərə yağının keyfiyyətini evdə yoxlamaq yolu: Bitişmə və ərimə testi
Qurman 11 Avqust 2026, 10:38
495
Gündəlik qidalanmamızda geniş istifadə olunan kərə yağının tamamilə təbii və keyfiyyətli olması sağlamlığımız üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Lakin günümüzdə marketlərin piştaxtalarında təbii kərə yağı adı altında bitki yağları (palma, marqarin) və ya müxtəlif kimyəvi qatqılar əlavə olunmuş saxta məhsullarla qarşılaşmaq riskimiz kifayət qədər yüksəkdir. Qida ekspertləri və kulinariya mütəxəssisləri bildirirlər ki, bahalı laboratoriya analizlərinə ehtiyac qalmadan, sadə iki metod — bitişmə və ərimə testi vasitəsilə aldığınız kərə yağının həqiqi, yoxsa saxta olduğunu ev şəraitində asanlıqla təyin etmək mümkündür.
Citypost.az xəbər verir ki, ilk olaraq yağın keyfiyyətini onun dondurucudakı və kəsilmə anındakı davranışından, yəni bitişmə xüsusiyyətindən anlamaq olar. Təmiz kərə yağının tərkibindəki südlük yağlar aşağı temperaturda tamamilə bərkiyir və kristallaşır. Yağı soyuducunun dondurucu bölməsində bir neçə saat saxladıqdan sonra bıçaqla kəsməyə çalışdıqda, həqiqi kərə yağı düzgün, hamar hissələrlə kəsilmir, əksinə çatlayır, kiçik tikələrə bölünür və qırıntılar şəklində bitişməyərək dağılır. Əgər dondurucudan çıxan yağ bıçağın altında plastilin kimi rahatlıqla əyilir, hamar şəkildə kəsilir və ya bir-birinə bitişib yapışırsa, bu, məhsulun tərkibində böyük miqdarda bitki yağlarının və ya emulsiyalaşdırıcıların olmasından xəbər verir.
İkinci və ən etibarlı göstərici isə yağın isti suda ərimə testidir. Bir stəkan qaynar suya bir tikə kərə yağı atdıqda baş verən kimyəvi reaksiyalar məhsulun mənşəyini dərhal üzə çıxarır. Təbii kərə yağı qaynar suya düşdükdə bərabər şəkildə yavaş-yavaş əriyir, suyun rəngini süd kimi yüngülcə bulandırır və suyun üzərində bütöv, sarımtıl yağ damcıları əmələ gətirir. Tərkibində marqarin və ya digər bitki yağları olan saxta məhsullar isə qaynar suda tam ərimir, parça-parça qalır, suyun üzərində pulcuq-pulcuq kütlələr formalaşdırır və suyun rəngini dəyişmədən ləkə kimi səthdə qalır.
Bunlardan əlavə, yağı tavada dağ edərkən onun köpüklənməsi də vacib siqnaldır. Həqiqi kərə yağı qızdırılarkən tərkibindəki zülal və suyun hesabına xəfifcə köpüklənir və xoş süd ətri yayır. Saxta yağlar isə tavanın üzərində köpüklənmədən birbaşa yanmağa başlayır və kəskin, xoşagəlməz qoxu verir. Evdə tətbiq edəcəyiniz bu sadə və təbii testlər sayəsində süfrənizə daxil olan yağın keyfiyyətinə əmin ola bilər vər ailənizin sağlamlığını saxta qida məhsullarından qoruya bilərsiniz.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Göbələyi bişirməzdən əvvəl su ilə yumaq olar? – Dadını və quruluşunu dəyişən vərdiş
Mətbəxdə ən çox istifadə olunan ərzaqlardan biri olan göbələyin hazırlanması zamanı bir çox insanın etdiyi ən böyük səhvlərdən biri onu bişirməzdən əvvəl bol su ilə yumaqdır. İlk baxışdan göbələyin üzərindəki torpaq və çirk qalıqlarını təmizləmək üçün onu suyun altına tutmaq tamamilə təbii və gigiyenik bir addım kimi görünə bilər. Lakin kulinariya mütəxəssisləri və peşəkar aşpazlar xəbərdarlıq edirlər ki, göbələyi suda yumaq onun həm özünəməxsus dadını, həm də bişmə zamanı xırçıldayan toxumasını (teksturasını) tamamilə məhv edən ən zərərli vərdişdir.Citypost.az xəbər verir ki, bu halın biologiya və kulinariya baxımından çox sadə bir izahı var: göbələk quruluşca süngər kimidir və məsaməli daxili struktura...
11 Avqust 2026, 08:46
Şorbanın duzu artıq olubsa nə etməli? – Dadını pozmadan duzu çəkən 2 təbii məhsul
Mətbəxdə yemək hazırlayarkən əlinizdən duz dağılması və ya qapağın anidən açılaraq qazana bol duz tökülməsi hər birimizin başına gələ biləcək ən adi kulinariya qəzalarındandır. Xüsusilə saatlarla əmək sərf edib bişirdiyiniz dadlı bir şorbanın şorlaşması "bütün yemək zay oldu" hissi yarada bilər. Lakin qazanı tökməyə və ya içinə su əlavə edib şorbanın konsistentliyini və dadını durulaşdırmağa tələsməyin. Mətbəxdə hər zaman əl altında olan 2 sadə təbii məhsulla duzun artığını süngər kimi çəkmək mümkündür.Citypost.az xəbər verir ki, şorbanın dadını və kütləsini dəyişmədən duzunu normaya salan ən effektli 2 xilaskar bunlardır:Kartof yüksək nişasta tərkibinə görə duzu özünə çəkməkdə mükəmməl təbii absorbentdir. Çiy kartofun...
10 Avqust 2026, 21:29
Evdə hazırlanan turşuların xarab olmaması üçün duz və sirkə nisbəti necə olmalıdır?
Payız mövsümünün gəlişi ilə evlərdə qışa tədarük çərçivəsində xiyar, pomidor, bibər və kələm turşularının bağlanması prosesi kütləvi hal alır. Lakin bir çox evdar qadının qarşılaşdığı ən böyük xəyal qırıqlığı bankaların yumşalması, suyunun bulanması və ya məhsulun kiflənərək xarab olmasıdır. Kulinariya mütəxəssisləri və təcrübəli qida texnoloqları bildirirlər ki, uzunömürlü, xırçıldayan və sağlam turşunun əsas sirri düzgün seçilmiş duz, sirkə və su proporsiyasındadır.Citypost.az xəbər verir ki, turşunun xarab olmasının qarşısını alan kimyəvi mexanizm turşuluq (pH) dərəcəsi və duz konsentrasiyasıdır. Məhsulun daxilində zərərli bakteriyaların və kifin çoxalmaması üçün duzlu su məhlulu (şoraba) müəyyən standartlara cavab verməlidir.Uğurlu turşu üçün riayət edilməsi vacib olan əsas...
10 Avqust 2026, 17:41
Düyünü bişirməzdən əvvəl neçə dəfə yumaq lazımdır?
Azərbaycan mətbəxinin tacı sayılan plovun və ya müxtəlif düyü xörəklərinin mükəmməl alınması — düyünün dənə-dənə tökülməsi bilavasitə onun bişirilməzdən əvvəlki hazırlıq mərhələsindən asılıdır. Bir çox evdar qadın düyünü sadəcə bir dəfə sudan keçirməklə kifayətləndiyi halda, digərləri onu saatlarla suda saxlayır. Kulinariya ustaları və qida kimyası üzrə mütəxəssislər bildirirlər ki, düyünün tərkibindəki nişasta balansını doğru tənzimləmək xörəyin həm dadı, həm də vizual görünüşü üçün həlledici məqamdır.Citypost.az xəbər verir ki, düyü dənələrinin üzərində emal və daşınma zamanı yaranan sərbəst amiloza və amilopektin nişasta təbəqəsi toplanır. Əgər düyü yuyulmadan və ya az yuyularaq qazana atılarsa, həmin xarici nişasta qatı qaynar su ilə birləşərək...
10 Avqust 2026, 15:15
Qızartma edərkən yağın sıçramamasının yolu: Tavaya atılacaq 1 çimdik maddə
Mətbəxdə ət, kartof və ya tərəvəz qızardarkən hər birimizin qarşılaşdığı ən böyük çətinliklərdən biri tavadan ətrafa sıçrayan qaynar yağ damcılarıdır. Bu hal həm dəri üstündə ağrılı yanıqlara yol açır, həm də sobanın və ətrafdakı səthlərin kəskin şəkildə kirlənməsinə səbəb olur. Bir çox insan yağın sıçramasının qarşısını almaq üçün tavanın qapağını örtməyə çalışır, lakin bu zaman qapaqda toplanan buxar damcıları yenidən yağa düşərək vəziyyəti daha da pisləşdirir. Kulinariya mütəxəssislərinin və təcrübəli ev dar xanımlarının istifadə etdiyi sadə bir fiziki-kimyəvi üsul isə bu problemi kökündən həll edir: qızğın yağa bir çimdik adi duz və ya un əlavə etmək.Citypost.az xəbər verir ki, yağın...
07 Avqust 2026, 16:15
Dondurulmuş əti isti suda açmaq niyə təhlükəlidir?
Mətbəxdə vaxta qənaət etmək məqsədilə dondurucudan çıxarılan əti tez əritmək üçün müraciət olunan ən yayğın metodlardan biri onu isti və ya qaynar suya qoymaqdır. İlk baxışda işi sürətləndirən rahat kulinariya fəndi kimi görünən bu addım, mikrobiologiya və qida təhlükəsizliyi mütəxəssislərinin rəyinə görə, ağır qida zəhərlənmələrinə yol açan ən riskli məişət xətalarından biridir. İsti su ilə kontakt zamanı ətin səthində mikroorqanizmlərin çoxalması üçün ideal mühit yaranır.Citypost.az xəbər verir ki, bu təhlükənin əsas səbəbi qida təhlükəsizliyində "təhlükəli temperatur zonası" kimi qəbul edilən 4°C və 60°C arası diapozondur. Dondurulmuş ət isti suya qoyulduqda onun xarici təbəqəsi çox sürətlə qızır və temperaturu dərhal bu...
07 Avqust 2026, 12:21
