Yaş qruplarına görə ən çox rast bəlinən ürək xəstəlikləri
Tibb 06 May 2026, 08:21
291
Ürək-damar xəstəlikləri insan orqanizmində yaş artdıqca fərqli formalar alır və müxtəlif risk faktorlarının təsiri ilə dəyişir. Bu xəstəliklərin təzahürü yalnız genetik xüsusiyyətlərdən deyil, həm də həyat tərzi, qidalanma, stress və yaşlanma prosesindən asılıdır. Ümumilikdə ürək xəstəliklərini yaş dövrlərinə görə qiymətləndirmək onların daha düzgün anlaşılmasına imkan verir.
Citypost.az-ın məlumatına görə, gənc yaşlarda, yəni təxminən 25 yaşa qədər olan dövrdə ürək problemləri əsasən anadangəlmə və ya genetik mənşəli olur. Bu mərhələdə ən çox rast gəlinən hallara anadangəlmə ürək qüsurları, ürək əzələsinin iltihabı olan miokardit, eləcə də kardiomiopatiyalar aiddir. Bundan əlavə, ritm pozğunluqları – taxikardiya və WPW sindromu kimi aritmiyalar da gənclərdə müşahidə oluna bilir. Bu xəstəliklər çox vaxt erkən diaqnostika tələb edir, çünki bəziləri zamanla ağırlaşa bilər.
Orta yaş dövründə, yəni 25–50 yaş aralığında ürək xəstəliklərinin strukturu dəyişməyə başlayır. Bu mərhələdə artıq həyat tərzi faktorları daha çox rol oynayır. Qan damarlarının daralması ilə xarakterizə olunan koronar arter xəstəliyi, qanda xolesterinin yüksəlməsi ilə müşahidə edilən dislipidemiya və ürək kisəsinin iltihabı olan perikardit bu yaş qrupunda daha çox rast gəlinir. Eyni zamanda stress, az hərəkətlilik və düzgün olmayan qidalanma ürək-damar sisteminə əlavə yük yaradır.
Yaşlı dövrdə, yəni 50 yaşdan sonra isə ürək xəstəlikləri daha ağır və kompleks xarakter alır. Bu mərhələdə damarların sərtləşməsi və tıxanması nəticəsində ürəyin işemik xəstəliyi, miokard infarktı və ürək çatışmazlığı kimi ciddi problemlər ortaya çıxır. Bundan başqa, aorta qapağının daralması və ya funksional çatışmazlığı da bu yaşlarda daha çox müşahidə olunur. Bu dəyişikliklər əsasən illər ərzində toplanan risk faktorlarının nəticəsi kimi meydana çıxır.
Nəticə etibarilə, ürək xəstəlikləri hər yaş dövründə fərqli formada özünü göstərir. Erkən yaşlarda əsasən genetik və anadangəlmə problemlər üstünlük təşkil etdiyi halda, orta və yaşlı dövrlərdə həyat tərzi və damar dəyişiklikləri ön plana çıxır. Buna görə də müntəzəm tibbi müayinələr və sağlam həyat tərzi hər yaş üçün mühüm profilaktik tədbir hesab olunur.
Həmçinin oxuyun
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Ödün “yuyulması” hər kəs üçün uyğundurmu?
Öd sistemi ilə bağlı son dövrlərdə geniş müzakirə olunan “ödün yuyulması” mövzusuna mütəxəssislər aydınlıq gətirib.Citypost.az-ın məlumatına görə, həkimlərin sözlərinə görə, öd kisəsi orqanizmdə qaraciyərdə istehsal olunan ödün toplanması və həzm prosesinə yönləndirilməsi funksiyasını yerinə yetirir. Bu proses normal fizioloji mexanizmlə tənzimlənir və sağlam insanlarda əlavə müdaxiləyə ehtiyac olmur.Mütəxəssislər bildirirlər ki, öd yollarının “təmizlənməsi” və ya stimullaşdırılması yalnız tibbi göstəriş əsasında aparıla bilər. Bu məqsədlə ilk növbədə qarın boşluğunun ultrasəs müayinəsi vasitəsilə öd kisəsinin vəziyyəti qiymətləndirilir.öd daşı xəstəliyi, öd durğunluğu və ya digər patoloji hallar aşkarlandıqda isə müalicə həkim tərəfindən fərdi olaraq planlaşdırılır.Həkimlər vurğulayırlar ki, “ödün yuyulması” kimi prosedurların profilaktik məqsədlə...
05 May 2026, 13:58
Hər çürük dişdə sinir çıxarılmır - Həkim RƏYİ
Stomatoloji praktikada tez-tez rast gəlinən suallardan biri diş müalicəsi zamanı sinirin (pulpanın) çıxarılıb-çıxarılmaması ilə bağlıdır. Qeyd etmək vacibdir ki, hər çürük dişdə sinirin götürülməsi tələb olunmur.Citypost.az-ın məlumatına görə, əgər diş pulpası sağlamdırsa və iltihab əlamətləri yoxdursa, bu zaman yalnız kariyes toxuması təmizlənir və diş plombla bərpa edilir. Bu yanaşma həm dişin canlılığını qoruyur, həm də uzunmüddətli funksional nəticə verir.Lakin pulpa zədələnmiş, infeksiyalaşmış və ya iltihab prosesi başlamışdırsa, artıq konservativ müalicə kifayət etmir. Belə hallarda endodontik müalicə aparılır, yəni dişin siniri çıxarılır və kök kanalları xüsusi üsullarla işlənərək doldurulur.Nəticə etibarilə, qərar hər bir pasiyent üzrə fərdi olaraq klinik müayinə və diaqnostik nəticələr...
05 May 2026, 10:57
Hamilə qala bilməyən qadın nə vaxt həkimə müraciət etməlidir?
Mütəxəssislərin fikrincə, ailə qurduqdan sonra müntəzəm qorunmasız cinsi həyat olmasına baxmayaraq 1 il ərzində hamiləlik baş vermirsə, qadın mütləq həkimə müraciət etməlidir. 35 yaşdan yuxarı qadınlarda isə bu müddət daha qısadır – əgər 6 ay ərzində hamiləlik baş vermirsə, gecikmədən müayinəyə başlamaq tövsiyə olunur.Citypost.az xəbər verir ki, həkimlər bildirir ki, bəzi hallarda daha erkən müraciət də vacibdir. Əgər menstrual sikldə pozğunluqlar, gecikmələr, qeyri-adi qanaxmalar, güclü ağrılar və ya qarının aşağı hissəsində kəskin sancılar müşahidə olunursa, bu hallar vaxt itirmədən araşdırılmalıdır. Belə əlamətlər endometrioz və ya adenomioz kimi xəstəliklərin göstəricisi ola bilər və gələcəkdə sonsuzluq riskini artırır.Erkən diaqnoz və düzgün müalicə...
04 May 2026, 14:40
Hamilə qadın diş çəkdirə bilərmi? – Stomatoloqdan açıqlama
Hamiləlik dövründə diş problemləri yarandıqda bir çox qadını düşündürən əsas suallardan biri dişin çəkdirilib-çəkdirilə bilməməsidir.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, zəruri hallarda hamilə qadınlara diş çəkilişi aparıla bilər.stomatologiya sahəsində çalışan həkimlər bildirir ki, qərar hər bir halda fərdi şəkildə, diaqnoz əsasında verilir. Əgər dişin saxlanılması mümkün deyilsə və iltihab, infeksiya və ya güclü ağrı varsa, dişin çəkilməsi həm ana, həm də döl üçün daha təhlükəsiz hesab oluna bilər.Bu proses zamanı istifadə olunan analgetiklər və keyitmə vasitələri hamiləlik dövrünə uyğun seçilir. Yəni adi hallardan fərqli olaraq, dərmanların növü və dozası xüsusi diqqətlə müəyyən edilir.Həkimlər xüsusilə vurğulayır ki, belə müdaxilələr yalnız...
04 May 2026, 10:39
Qaraciyər fibrozu nədir və geri dönə bilərmi?
Qaraciyər fibrozu qaraciyər fibrozu qaraciyərin normal, yumşaq və elastik toxumasının uzunmüddətli zədələnmə nəticəsində birləşdirici toxuma ilə əvəz olunmasıdır. Bu proses adətən xroniki iltihab və davamlı xəstəliklər fonunda baş verir.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, fibroz mərhələli şəkildə inkişaf edir və 4-cü mərhələ (F4) artıq qaraciyər sirrozu-na keçid mərhələsi hesab olunur. Bu mərhələdə qaraciyərin funksiyası ciddi şəkildə pozula bilər.Xəstəliyin yaranma səbəbləri müxtəlifdir. Ən çox rast gəlinən səbəblər arasında hepatit B və hepatit C kimi virus mənşəli hepatitlər yer alır. Bundan əlavə, qaraciyər yağlanması, şəkərli diabet, metabolik pozuntular və uzun müddət bəzi dərmanların qəbulu da fibroz riskini artırır.Sevindirici məqam isə odur...
01 May 2026, 11:45
Gec diaqnoz qoyulan nevroloji xəstəlik: diqqət edilməli əlamətlər
Nadir rast gəlinən və əksər hallarda gec diaqnoz qoyulan nevroloji xəstəliklərdən biri Myasthenia gravis-dir. Bu xəstəlik sinir və əzələ arasındakı əlaqəni pozaraq orqanizmdə getdikcə artan zəifliyə səbəb olur.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin bildirdiyinə görə, gün ərzində artan halsızlıq və tez yorulma bu xəstəliyin əsas xüsusiyyətlərindəndir. Xüsusilə göz qapağının aşağı düşməsi, iki görmə, pilləkən qalxarkən çətinlik, səsin zəifləməsi və qida udarkən yaranan problemlər diqqət tələb edən əlamətlər sırasındadır. Bu simptomlar adətən fiziki aktivlikdən sonra daha da güclənir.Xəstəlik otoimmun xarakter daşıyır, yəni immun sistemi səhvən öz orqanizminə qarşı reaksiya verir və sinir-əzələ ötürülməsini zəiflədir. Buna baxmayaraq, müasir tibbdə tətbiq olunan müalicə üsulları...
01 May 2026, 08:46
