Diş fırçasını neçə aydan bir dəyişmək lazımdır? – Təmiz görünən fırçada toplanan mikroskopik təhlükə
Tibb 07 Avqust 2026, 15:27
421
Ağız və diş sağlığına diqqət yetirənlərin böyük əksəriyyəti gün ərzində iki dəfə diş təmizləməyə vərdiş etsə də, istifadə olunan gigiyenik vasitənin — diş fırçasının istifadə müddətinə yetərincə önəm vermir. Hətta zahirən tamamilə təmiz, tükcükləri eybəcərləşməmiş görünən bir fırça belə, müəyyən müddətdən sonra dişlərinizi qorumaq əvəzinə, ağız boşluğuna milyonlarla mikrob daşıyan infeksiya ocağına çevrilə bilər. Stomatoloqlar və mikrobioloqlar xəbərdarlıq edirlər ki, fırçanın vaxtında yenilənməməsi diş əti xəstəliklərindən tutmuş, kariesin sürətlə yayılmasına qədər bir çox ciddi fəsadlara yol açır.
Citypost.az xəbər verir ki, Dünya Stomatoloqlar Assosiasiyasının və tibb mütəxəssislərinin ümumi rəyinə əsasən, diş fırçası ən geci 2-3 aydan bir mütləq yenisi ilə əvəz olunmalıdır. Elektrikli diş fırçalarının başlığı üçün də eyni vaxt həddi keçərlidir. Bu müddətin seçilməsi iki əsas elmi və gigiyenik faktora söykənir:
İlk baxışda fırçanın tükcükləri düz görünə bilər, lakin 60–90 günlük müntəzəm sürtünmədən sonra həmin liflərin uclarında mikroskopik çatlamalar və əyilmələr başlayır. Qatlaşmış tükcüklər diş aralarındakı ərp qatını təmizləməkdə aciz qalır, üstəlik, sərtləşən və deformasiyaya məruz qalan uclar diş ətini zədələyərək mikroqanamalara zəmin yaradır.
Hamam otağı adətən rütubətli və isti mühit olduğu üçün fırçaların üzərində mikroorqanizmlərin çoxalması üçün ideal şərait mövcuddur. Hər istifadədən sonra fırça liflərinin dibində ağız boşluğundan keçən bakteriyalar, ağız suyu qalıqları və ətraf mühitdən düşən mikroskopik tozlar toplanır. Tədqiqatlar göstərir ki, 3 aydan artıq istifadə edilən fırçalarda Streptococcus mutans (karies yaradan bakteriya), göbələk sporları və hətta bağırsaq çöpü bakteriyalarının izləri aşkarlanır.
Bununla yanaşı, 2-3 aylıq standart müddəti gözləmədən fırçanı dərhal zibil qutusuna atmağı tələb edən müstəsna hallar da var. Əgər siz qrip, angina, koronavirus və ya hər hansı digər infeksion/virus xəstəliyi keçirmisinizsə, sağaldıqdan dərhal sonra fırçanızı dəyişməlisiniz. Əks halda, fırçanın tükcüklərində saxlanılan patogen mikrob sağalmış orqanizmə yenidən daxil olaraq təkrar yoluxma (reinfeksiya) riski yaradır. Həmçinin, fırçanın tükcükləri 3 ay dolmadan artıq yanlara doğru dağılıb deformasiya olubsa, bu, təmizləmə zamanı həddən artıq təzyiq göstərdiyinizi bildirir və həmin fırçanı dərhal yeniləmək lazımdır.
Diş fırçasını vaxtında dəyişmək kiçik və ucuz bir detal kimi görünsə də, ağız boşluğunun gigiyenası və gələcəkdə yaranacaq böyük stomatoloji xərclərin qarşısını almaq üçün ən sadə, lakin ən vacib profilaktik addımdır.
Həmçinin oxuyun
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Yeməkdən dərhal sonra uzanmaq mədəyə necə təsir edir? – Reflüksün əsas yaranma səbəbi
Xüsusilə doyumlu və ağır şam yeməyindən sonra diqqəti çəkən ilk istək adətən divanda uzanmaq və ya dərhal yatağa keçib dincəlmək olur. Lakin mədə-bağırsaq xəstəlikləri üzrə mütəxəssislər və qastroenteroloqlar bildirirlər ki, yeməkdən dərhal sonra bədəni üfüqi vəziyyətə gətirmək həzm sisteminin təbii iş mexanizmini köklü şəkildə pozur. Bu zərərli vərdiş günümüzdə geniş yayılan, qida borusunun yanması və göynəməsi ilə müşayiət olunan gastroezofageal reflüks xəstəliyinin (GERD) ən əsas səbəblərindəndir.Citypost.az xəbər verir ki, anatomik baxımdan insan mədəsi qidaları həzm etmək üçün güclü hidroxlorid turşusu və fermentlər ifraz edən xüsusi bir orqandır. Qida borusu ilə mədənin birləşdiyi yerdə isə "sfinkter" adlanan, yalnız qida aşağı keçərkən...
07 Avqust 2026, 10:00
Qan analizi verməzdən əvvəl su içmək olarmı? – Nəticəni dəyişən nüanslar
Tibbi müayinələrdən keçərkən demək olar ki, hər birimizin qarşılaşdığı ilk tələb qan analizlərini səhər acqarına verməkdir. Lakin bir çox pasiyentin tərəddüd etdiyi və tez-tez yanlış anladığı mühüm bir sual var: Acqarına olmaq su içməyi də qadağan edir, yoxsa sadəcə qida qəbuluna şamil olunur? Həkimlər və laboratoriya mütəxəssisləri bildirirlər ki, prosedurdan əvvəl qəbul edilən suyun miqdarı və növü analizlərin dəqiqliyinə birbaşa təsir edən, nəticələri süni şəkildə dəyişə bilən kritik bir nüansdır.Citypost.az xəbər verir ki, fizioloji baxımdan analizdən öncə sadə, qazsız və əlavəsiz su içmək nəinki olar, hətta bir çox halda zəruridir. Orqanizm susuz qaldıqda (dehidratasiya baş verdikdə) qanın plazma hissəsi azalırvə...
07 Avqust 2026, 09:35
Telefonun ekranına baxarkən boyun ağrıları: "Rəqəmsal duruş" pozuntusundan necə qorunmalı?
Müasir dövrdə smartfon və planşetlərin gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilməsi insan sağlamlığında yeni bir tibbi problemin — "rəqəmsal boyun" (text neck) sindromunun sürətlə yayılmasına səbəb olub. Çoxumuz gün ərzində saatlarla telefon ekranına baxarkən başımızı irəli və aşağı əyirik. İlk baxışda sadə bir duruş vərdişi kimi görünən bu hal əslində onurğanın boyun şöbəsinə normadan dəfələrlə artıq yük salır. Nevroloqlar və ortopedlər xəbərdarlıq edirlər ki, uzun müddət davam edən bu pozuntu xroniki ağrılara, qamətin deformatisiyasına və hətta fəqərəarası disklərin vaxtından əvvəl yeyilməsinə gətirib çıxarır.Citypost.az xəbər verir ki, fizioloji nöqtəyi-nəzərdən insan başının orta çəkisi neytral (düz) vəziyyətdə təxminən 4,5–5,5 kiloqram təşkil edir. Lakin...
07 Avqust 2026, 08:33
Səhər acqarına çay və qəhvə içmək: Mədə şirəsinin tarazlığını pozan vərdiş
Səhər yuxudan oyanan kimi ilk iş olaraq bir fincan tünd çay və ya ətirli qəhvə içmək müasir insanın ən geniş yayılmış gündəlik rutinlərindən biridir. Çox vaxt bu vərdiş gümrahlaşmaq, yuxunu dağıtmaq və günə enerjili başlamaq üçün ən sürətli yol kimi görülür. Lakin qastroenteroloqlar və dietoloqlar xəbərdarlıq edirlər ki, hələ heç nə yemədən, tamamilə boş mədəyə kofeinli içkilər qəbul etmək həzm sisteminin, xüsusilə də mədə şirəsinin təbii pH balansını köklü şəkildə pozan zərərli bir vərdişdir.Citypost.az xəbər verir ki, fizioloji baxımdan səhər saatlarında mədə artıq uzunmüddətli ac qaldığı üçün daxilində müəyyən qədər təbii mədə turşusu (hidroxlorid turşusu) toplanır. Bu vəziyyətdə mədəyə kofein,...
06 Avqust 2026, 20:25
Gecə saatlarında qan təzyiqinin düşməsi nəyi göstərir?
İnsan orqanizmi günün 24 saatı boyunca bioloji ritmlərə (sirkad ritmlər) uyğun şəkildə fəaliyyət gösterir. Bu ritmlərin ən vacib göstəricilərindən biri də qan təzyiqinin (təzyiqin) sutka ərzindəki dəyişmə dinamikasıdır. Sağlam bir insanda gecə yuxusu zamanı bədənin istirahət rejiminə keçməsi, sinir sisteminin sakitləşməsi və metabolizmin yavaşlaması nəticəsində qan təzyiqinin gündüz göstəriciləri ilə müqayisədə bir qədər aşağı düşməsi tamamilə təbii və gözlənilən bir fizioloji prosesdir. Kardiologiya elmində bu təbii azalma "dipping" (gecə enməsi) fenomeni adlanır və sağlam ürək-damar sisteminin əsas göstəricilərindən biri hesab olunur.Citypost.az xəbər verir ki, kardioloqların rəyinə görə, gecə saatlarında arteriyal təzyiqin gündüzki göstəricilərdən təxminən 10% ilə 20% arasında düşməsi normadır....
06 Avqust 2026, 12:32
Böyrək sağlamlığını qoruyan ən sadə qida
İnsan orqanizminin ən kritik süzgəci sayılan böyrəklər hər gün təxminən 180 litr qanı süzərək zərərli maddələri, toksinləri və artıq mayeni bədəndən kənarlaşdırır. Müasir dövrdə düzgün olmayan qidalanma, həddindən artıq duz qəbulu, az su içmək və xroniki stres bu həyati orqanın yükünü dəfələrlə artırır. Bir çox insan böyrək sağlamlığını qorumaq üçün bahalı dərmanlara və ya mürəkkəb detoks proqramlarına müraciət etsə də, nefrologiya və fitoterapiya mütəxəssislərinin fikrincə, cavab çox vaxt gündəlik süfrələrimizdə yer alan sadə göyərtilərdə və xüsusilə onların toxumlarında gizlənir.Citypost.az xəbər verir ki, böyrək toxumlarını təmizləmək və süzgəc funksiyasını bərpa etmək üçün təbiətin təqdim etdiyi ən güclü və əlçatan vasitələrdən biri...
06 Avqust 2026, 09:29
