Diş fırçasını neçə aydan bir dəyişmək lazımdır? – Təmiz görünən fırçada toplanan mikroskopik təhlükə
Tibb 07 Avqust 2026, 15:27
3137
Ağız və diş sağlığına diqqət yetirənlərin böyük əksəriyyəti gün ərzində iki dəfə diş təmizləməyə vərdiş etsə də, istifadə olunan gigiyenik vasitənin — diş fırçasının istifadə müddətinə yetərincə önəm vermir. Hətta zahirən tamamilə təmiz, tükcükləri eybəcərləşməmiş görünən bir fırça belə, müəyyən müddətdən sonra dişlərinizi qorumaq əvəzinə, ağız boşluğuna milyonlarla mikrob daşıyan infeksiya ocağına çevrilə bilər. Stomatoloqlar və mikrobioloqlar xəbərdarlıq edirlər ki, fırçanın vaxtında yenilənməməsi diş əti xəstəliklərindən tutmuş, kariesin sürətlə yayılmasına qədər bir çox ciddi fəsadlara yol açır.
Citypost.az xəbər verir ki, Dünya Stomatoloqlar Assosiasiyasının və tibb mütəxəssislərinin ümumi rəyinə əsasən, diş fırçası ən geci 2-3 aydan bir mütləq yenisi ilə əvəz olunmalıdır. Elektrikli diş fırçalarının başlığı üçün də eyni vaxt həddi keçərlidir. Bu müddətin seçilməsi iki əsas elmi və gigiyenik faktora söykənir:
İlk baxışda fırçanın tükcükləri düz görünə bilər, lakin 60–90 günlük müntəzəm sürtünmədən sonra həmin liflərin uclarında mikroskopik çatlamalar və əyilmələr başlayır. Qatlaşmış tükcüklər diş aralarındakı ərp qatını təmizləməkdə aciz qalır, üstəlik, sərtləşən və deformasiyaya məruz qalan uclar diş ətini zədələyərək mikroqanamalara zəmin yaradır.
Hamam otağı adətən rütubətli və isti mühit olduğu üçün fırçaların üzərində mikroorqanizmlərin çoxalması üçün ideal şərait mövcuddur. Hər istifadədən sonra fırça liflərinin dibində ağız boşluğundan keçən bakteriyalar, ağız suyu qalıqları və ətraf mühitdən düşən mikroskopik tozlar toplanır. Tədqiqatlar göstərir ki, 3 aydan artıq istifadə edilən fırçalarda Streptococcus mutans (karies yaradan bakteriya), göbələk sporları və hətta bağırsaq çöpü bakteriyalarının izləri aşkarlanır.
Bununla yanaşı, 2-3 aylıq standart müddəti gözləmədən fırçanı dərhal zibil qutusuna atmağı tələb edən müstəsna hallar da var. Əgər siz qrip, angina, koronavirus və ya hər hansı digər infeksion/virus xəstəliyi keçirmisinizsə, sağaldıqdan dərhal sonra fırçanızı dəyişməlisiniz. Əks halda, fırçanın tükcüklərində saxlanılan patogen mikrob sağalmış orqanizmə yenidən daxil olaraq təkrar yoluxma (reinfeksiya) riski yaradır. Həmçinin, fırçanın tükcükləri 3 ay dolmadan artıq yanlara doğru dağılıb deformasiya olubsa, bu, təmizləmə zamanı həddən artıq təzyiq göstərdiyinizi bildirir və həmin fırçanı dərhal yeniləmək lazımdır.
Diş fırçasını vaxtında dəyişmək kiçik və ucuz bir detal kimi görünsə də, ağız boşluğunun gigiyenası və gələcəkdə yaranacaq böyük stomatoloji xərclərin qarşısını almaq üçün ən sadə, lakin ən vacib profilaktik addımdır.
Həmçinin oxuyun
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Qulaqlarımızı pambıq çubuqla təmizləmək doğrudurmu? – həkimdən AÇIQLAMA
Qulaq gigiyenası ilə bağlı cəmiyyətdə ən geniş yayılmış vərdişlərdən biri qulaq kanalının pambıq çubuqlarla təmizlənməsidir. Bir çox insan qulaqda kir gördükdə və ya qulağında narahatlıq hiss etdikdə pambıq çubuqdan istifadə edir. Halbuki mütəxəssislər qulaq kanalının içərisinə pambıq çubuq və digər əşyaların salınmasının düzgün olmadığını bildirirlər. Çünki qulaq kiri insan orqanizmi üçün lazımsız və atılmalı bir maddə deyil, əksinə, qulaq kanalını qoruyan təbii mexanizmlərdən biridir.Məsələ ilə bağlı LOR həkimi Gülayə Səfərova Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, insanların “qulaq çöpü” adlandırdığı pambıq çubuqlar əslində qulaq kanalının dərinliyini təmizləmək üçün nəzərdə tutulmayıb. Onun sözlərinə görə, bu vasitələrdən qulaq kanalının daxilində istifadə etmək əvəzinə qulağın...
22 Sentyabr 2026, 11:20
Kimlər “gizli şəkər” riski altındadır? – Endokrinoloqdan AÇIQLAMA
Şəkərli diabet uzun müddət heç bir aşkar əlamət vermədən inkişaf edə bilər. İnsan özünü sağlam hiss etdiyi halda qanında qlükoza səviyyəsinin normadan yüksək olması və artıq diabet həddinə çatmaması isə tibbdə əsasən prediabet kimi qiymətləndirilir. Cəmiyyətdə buna bəzən “gizli şəkər” də deyilir. Məhz bu səbəbdən risk qrupunda olan insanların vaxtında müayinədən keçməsi və qan şəkərinin nəzarətdə saxlanılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.Məsələ ilə bağlı endokrinoloq Fərid Bayramov Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, “gizli şəkər” hesab edilən prediabeti yalnız müəyyən simptomlara əsasən müəyyənləşdirmək mümkün deyil. Bir çox insanda bu vəziyyət uzun müddət heç bir ciddi şikayət yaratmaya bilər. Buna görə də risk faktorlarının mövcudluğu...
22 Sentyabr 2026, 10:12
Vitaminləri özbaşına qəbul etmək təhlükəlidirmi?
Son illərdə vitamin və müxtəlif qida əlavələrindən istifadə xüsusilə geniş yayılıb. İnsanlar bəzən analiz vermədən, həkim məsləhəti almadan və orqanizmdə həmin vitaminə həqiqətən ehtiyac olub-olmadığını müəyyənləşdirmədən müxtəlif preparatlar qəbul etməyə başlayırlar. Xüsusilə D vitamini ilə bağlı “qış boyu qəbul etmək lazımdır”, “çox içsəm daha yaxşı təsir edər” və ya “profilaktika üçün davamlı istifadə etmək olar” kimi yanaşmalara tez-tez rast gəlinir. Halbuki vitaminlərin orqanizm üçün vacib olması onların nəzarətsiz və istənilən dozada qəbul edilə biləcəyi anlamına gəlmir.Endokrinoloq İnci Şabanlı Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, vitamin preparatlarının da həkim nəzarəti altında qəbul edilməsi vacibdir. Onun sözlərinə görə, insanlarda bəzən vitaminləri dərman kimi deyil,...
21 Sentyabr 2026, 11:00
Fiziki iş və oturaq həyat tərzi hansı xəstəliklərə səbəb ola bilər? – Radioloqdan AÇIQLAMA
İstər ağır fiziki iş görən, istərsə də günün böyük hissəsini oturaq vəziyyətdə keçirən insanların dayaq-hərəkət sistemi ilə bağlı müxtəlif problemlərlə qarşılaşması mümkündür. Uzun müddət eyni vəziyyətdə qalmaq, düzgün olmayan oturuş, ağır yük qaldırmaq, təkrarlanan hərəkətlər və fiziki yüklənmənin düzgün bölüşdürülməməsi bel, boyun, oynaq və əzələ problemlərinin yaranmasına və ya mövcud narahatlıqların artmasına səbəb ola bilər. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, bel ağrısı dünyada əlilliyin əsas səbəblərindən biridir və halların təxminən 90 faizi spesifik bir səbəblə əlaqələndirilməyən qeyri-spesifik bel ağrısıdır.Radioloq Emin Hacıyev Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, fiziki şəraitdə çalışan insanların sağlamlıq vəziyyətinin qiymətləndirilməsində ilk növbədə şikayətlərin xarakteri və klinik müayinə nəzərə...
21 Sentyabr 2026, 10:00
Biopsiya təyin olunubsa, bu, xərçəng deməkdir? – Dermatoloqdan AÇIQLAMA
“Doktor, əgər mənə biopsiya təyin etmisinizsə, deməli, xərçəngdən şübhələnirsiniz?” Bu sual dermatoloqlara müraciət edən pasiyentlərin ən çox yaşadığı narahatlıqlardan biridir. Biopsiya sözü bir çox insanda avtomatik olaraq xərçənglə əlaqələndirilir və həkimin bu müayinəni istəməsi pasiyentdə ciddi qorxu yarada bilir. Halbuki dəri biopsiyasının məqsədi yalnız xərçəng axtarmaq deyil. Bu prosedur dəridə baş verən prosesin mikroskopik səviyyədə araşdırılması və diaqnozun dəqiqləşdirilməsi üçün istifadə olunan mühüm diaqnostik üsullardan biridir.Citypost.az xəbər verir ki, dermatoloqlar bildirirlər ki, dəri xəstəliklərinin əhəmiyyətli bir hissəsi yalnız xəstənin dərisinə baxmaqla tam dəqiqliklə müəyyən edilə bilər. Lakin bəzi hallarda müxtəlif xəstəliklərin klinik görünüşləri bir-birinə çox bənzəyir. Qızartı, qabıqlanma, qaşınma, səpkilər,...
21 Sentyabr 2026, 09:00
Səhər yuxudan yorğun oyanırsınızsa, səbəbi bu ola bilər – MÜTƏXƏSSİSLƏR AÇIQLADI
Səhər yuxudan oyandıqdan sonra özünü dincəlmiş deyil, əksinə yorğun, halsız və enerjisiz hiss etmək bir çox insanın qarşılaşdığı problemdir. Bəzən bu vəziyyət gec yatmaq, yuxu rejiminin pozulması, stress və ya gün ərzində həddindən artıq yorulmaqla əlaqəli ola bilər. Lakin səhər yorğunluğu davamlı xarakter daşıyırsa, gün ərzində insanın fəaliyyətinə mane olursa və kifayət qədər yatmasına baxmayaraq aradan qalxmırsa, bunun arxasında müəyyən sağlamlıq problemi də dayana bilər.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, davamlı yorğunluğun səbəbləri müxtəlifdir. Yuxunun keyfiyyətsiz olması, gecə ərzində tez-tez oyanmaq, yuxusuzluq, qeyri-sağlam qidalanma, fiziki aktivliyin azlığı və stress ən çox rast gəlinən səbəblər sırasındadır. Bununla yanaşı, qanazlığı, şəkərli...
18 Sentyabr 2026, 11:00
