Panik atak qəfildən tutarsa nə etməli? – Nəfəs və diqqət məşqləri
Tibb 24 Avqust 2026, 08:50
457
Panik atak şiddətli qorxu, təşviş, boğulma hissi, ürəkdöyünmə ilə qəfildən baş qaldıran psixoloji tutmadır. Belə məqamda orqanizm real təhlükə olmasa da, yüksək həyəcan siqnalı ötürərək nəfəs darlığı, başgicəllənmə, əllərdə əsmə kimi reaksiyalar verir. Həmin an baş verənlərin müvəqqəti olduğunu, həyati təhlükə yaratmadığını dərk etmək, nəfəs və diqqət məşqlərini tətbiq etməklə tutmanı sürətlə nəzarət altına almaq mümkündür.
Citypost.az xəbər verir ki, atak zamanı pozulan ilk reaksiya nəfəs alıb-vermə ritmidir. Tez-tez və səthi nəfəs almaq qanda oksigen-karbon qazı balansını pozaraq başgicəllənməni artırır. Vəziyyəti sabitləşdirmək üçün "diyafraqma nəfəsi" və ya "4-7-8" texnikasını tətbiq etmək lazımdır. Dörd saniyə ərzində burnunuzla dərin nəfəs alıb, yeddi saniyə nəfəsinizi saxlayıb, səkkiz saniyə ərzində ağzınızla yavaşca xaric etmək sinir sisteminə sakitləşmə siqnalı ötürür. Nəfəsi qarın nahiyəsinə dolduraraq ritmik şəkildə davam etdirmək təşvişi bir neçə dəqiqəyə zəiflədir.
Diqqəti daxili qorxulardan kənarlaşdırıb xarici mühitə yönəltmək panik atakla mübarizədə ikinci vacib addımdır. Bunun üçün psixologiyada geniş tətbiq olunan "5-4-3-2-1" hissi fokuslanma texnikasından istifadə edilir. Ətrafda gözlə görə biləcəyiniz 5 fərqli əşyanı tapıb adını çəkmək, toxuna biləcəyiniz 4 obyekti hiss etmək, eşidə biləcəyiniz 3 fərqli səsi dinləmək, qoxusunu ala biləcəyiniz 2 şeyi təyin etmək, dadını hiss edəcəyiniz 1 əşyaya diqqət ayırmaq beynin təhlükə fokusunu pozur.
Panik atak anında qaçmağa çalışmamaq, olduğunuz yerdə rahat oturmaq və ya bir yerə söykənmək bədənə təhlükəsizlik hissi bəxş edir. Əzələləri növbə ilə sıxıb boşaltmaq bədəndəki gərginliyi götürür, soyuq su ilə üzü yumaq sinir impulslarını yeniləyir. Bu sadə fiziki və mental məşqlər qorxu dalğasını tez bir zamanda yatıraraq orqanizmin əvvəlki sakit ritminə qayıtmasını təmin edir.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Hər gün 30 dəqiqə piyada gəzməyin orqanizmə faydaları
Hər gün müntəzam olaraq 30 dəqiqə piyada gəzmək bədən sağlamlığını qorumağın, müxtəlif xəstəliklərin qarşısını almağın ən sadə, təsirli yollarından biridir. Bu vərdiş xüsusi idman zalı, əlavə avadanlıq tələb etmədən orqanizmin bütün sistemlərinə müsbət təsir göstərir. Müasir dövrdə azhərəkətli həyat tərzinin yaratdığı fesadları aradan qaldırmaq üçün gündəlik gəzintilər həyati əhəmiyyət kəsb edir.Citypost.az xəbər verir ki, gündəlik yarım saatlıq yürüyüş ilk növbədə ürək-damar sisteminin fəaliyyətini yaxşılaşdırır. Qan dövranını sürətləndirərək arteriyaların elastikliyini artırır, yüksək təzyiqi normallaşdırır, infarkt, insult riskini kəskin şəkildə azaldır. Eyni zamanda maddələr mübadiləsini aktivləşdirərək qanda şəkərin səviyyəsini tənzimləyir, hüceyrələrin insulininə qarşı həssaslığını artırır, bununla da ikinci tip şəkərli diabetin yaranma...
21 Avqust 2026, 23:58
Qanda xolesterini təbii yolla salmağın 5 sınanmış üsulu
Qanda xolesterinin səviyyəsini tənzimləmək, ürək-damar xəstəlikləri riskini azaltmaq üçün ev şəraitində tətbiq olunan təbii üsullar mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Qandakı "pis" xolesterini (LDP) aşağı salmaq, "yaxşı" xolesterini (YDP) yüksəltmək üçün dərman müalicəsinə ehtiyac qalmadan həyat tərzində müəyyən düzəlişlər etmək kifayətdir. Gündəlik rasionu, fiziki aktivliyi düzgün tənzimləməklə damar sağlamlığını təbii yolla qorumağın 5 sınanmış, effektiv üsulu mövcuddur.Citypost.az xəbər verir ki, birinci üsul rasionda həll olunan liflərlə zəngin qidalara üstünlük verməkdir. Yulaf, arpa, paxlalılar, alma, armud, sitrus meyvələri tərkibindəki yüksək lif sayəsində xolesterinin həzm sistemindən qana sorulmasının qarşısını alır. İkinci təsirli vasitə rasiona doymamış, sağlam yağları daxil etməkdir. Kərə yağı, marqarin kimi...
21 Avqust 2026, 13:46
Mədə yanması (reflyuks) zamanı dərhal nə etməli? – Ev şəraitində ilkin yardım
Mədə yanması, yəni qida borusuna mədə turşusunun sızması ilə müşayiət olunan reflyuks, qəfil baş qaldırdıqda şiddətli narahatlıq, göynəmə hissi yaradır. Yeməkdən dərhal sonra, yaxud gecə saatlarında artan bu vəziyyəti ev şəraitində tez bir zamanda yüngülləşdirmək mümkündür. Doğru addımlar atmaqla turşuluq balansını tənzimləmək, göynəməni tez bir zamanda dayandırmaq olar.Citypost.az xəbər verir ki, reflyuks tutması zamanı edilməli ilk iş bədənin duruşunu dəyişməkdir. Uzanmış vəziyyətdəsinizsə, dərhal ayağa qalxmaq, yaxud dik oturmaq lazımdır. Bədənin yuxarı hissəsini dik saxlamaq cazibə qüvvəsi sayəsində mədə turşusunun qida borusuna təkrar qalxmasının qarşısını alır. Geniş, rahat geyimlər geyinmək, kəməri boşaltmaq mədəyə düşən fiziki təzyiqi azaldaraq narahatlığı sürətlə zəiflədir.Ev şəraitində...
21 Avqust 2026, 11:00
Emosional tükənmə (burnout) sindromunun 4 əsas göstəricisi
Emosional tükənmə sindromu uzunmüddətli stres, gərgin iş rejimi, həddindən artıq mənəvi yük nəticəsində insanın psixoloji, fiziki resurslarının tamamilə bitməsi halıdır. Müasir dövrdə geniş yayılan bu vəziyyət fərdin sosial həyatına, peşəkar fəaliyyətinə birbaşa mənfı təsir göstərərək həyat keyfiyyətini kəskin aşağı salır. Psixoloji müstəvidə fərq edilməsi vacib olan emosional tükənmənin özünəməxsus dörd əsas göstəricisi mövcuddur.Citypost.az xəbər verir ki, birinci əsas göstərici daimi fiziki, emosional yorğunluq hissidir. İnsan uzunmüddətli yuxudan, istirahətdən sonra belə özünü bərpa edə bilmir, səhərlər halsız, enerjisiz oyanır. Ən sadə gündəlik tapşırıqlar, rutin işlər belə insana aşılmaz yük kimi görünür, bədəndə baş ağrıları, həzm pozuntuları, immunitet zəifləməsi kimi fiziki əlamətlər...
21 Avqust 2026, 10:03
D vitamini çatışmazlığı hansı xəstəliklərə yol açır? – Əsas simptomlar
D vitamini orqanizmdə sümük sağlığından immunitet sisteminin möhkəmlənməsinə qədər bir çox həyati funksiyanı tənzimləyən vacib elementdir. Bu vitaminin xroniki çatışmazlığı bədəndə kalsium, fosfor mənimsənilməsini pozaraq ciddi səhiyyə problemlərinin yaranmasına şərait yaradır. Günəş işığının azlığı, qeyri-balanslı qidalanma səbəbindən meydana gələn defisit uzun müddət müalicə olunmadıqda skelet sistemindən ürək-damar xəstəliklərinə qədər geniş spektri əhatə edən patologiyalara yol açır.Citypost.az xəbər verir ki, D vitamini çatışmazlığının törətdiyi başlıca xəstəliklər sırasına uşaqlarda raxit, böyüklərdə osteomalyasiya (sümüklərin yumşalması), osteoporoz (sümük əriməsi) daxildir. Sümük toxumasının sıxlığı azaldığından kiçik zədələrdən belə sınıqlar əmələ gəlir. Həmçinin bu elementin azlığı immunitet müqavimətini zəiflədərək tez-tez təkrarlanan tənəffüs yolu infeksiyalarına, avtoimmun xəstəliklərinə...
21 Avqust 2026, 09:02
Pəncərə açıq yatmağın insan orqanizminə zərərləri və faydaları
Gecə yatarkən pəncərəni açıq saxlamaq otaqdakı havanın keyfiyyətinə, yuxu rejiminə, orqanizmin ümumi bərpasına birbaşa təsir edən mühüm vərdişlərdən biridir. Təmiz hava axınının mənzilə daxil olması başda oksigen balansının bərpası olmaqla insan sağlamlığı üçün çoxsaylı faydalar təmin edir. Lakin hava şəraiti, ətraf mühit faktorları nəzərə alınmadıqda açıq pəncərə ilə yatmaq müəyyən fəsadlara, sağlamlıq problemlərinə də zəmin yarada bilər.Citypost.az xəbər verir ki, pəncərəsi açıq otaqda yatmağın başlıca faydası gecə boyunca karbon qazının toplanmasının qarşısını alaraq təmiz oksigen axınını təmin etməsidir. Səhər oyanarkən baş ağrısı, yorğunluq, diqqətsizlik hissiyatını azaldan bu vərdiş dərin yuxu fazasına keçməyi asanlaşdırır. Sərin mühit bədən temperaturunu təbii şəkildə düşürərək...
20 Avqust 2026, 23:39
