Əl və ayaq oynaqlarında ağrının səbəbi nədir?
Tibb 16 Sentyabr 2026, 08:30
390
Əl və ayaq oynaqlarında yaranan ağrılar xüsusilə yaş artdıqca insanların ən çox şikayət etdiyi problemlərdən birinə çevrilir. Bəzən ağrı qəfil başlayır, oynaq şişir, qızarır və hətta yüngül toxunuş belə insana ciddi narahatlıq verir. Belə hallarda insanların ağlına ilk gələn səbəblərdən biri isə qanda sidik turşusunun yüksəlməsi və onun oynaqlarda toplanmasıdır.
Citypost.az-ın məlumatına görə, həqiqətən də, sidik turşusunun səviyyəsinin yüksəlməsi bəzi insanlarda podaqra xəstəliyinə səbəb ola bilər. Orqanizmdə sidik turşusu həddindən artıq artdıqda və ya böyrəklər onu kifayət qədər xaric edə bilmədikdə bu maddə kristallar şəklində oynaqlarda və ətraf toxumalarda toplanır. Həmin kristallar immun sisteminin reaksiyasına səbəb olaraq güclü iltihab, ağrı, şişkinlik və qızartı yarada bilər.Lakin burada mühüm bir məqam var: hər oynaq ağrısını sidik turşusunun yüksəkliyi ilə əlaqələndirmək düzgün deyil. Əl və ayaqlarda ağrı müxtəlif səbəblərdən yarana bilər. Artroz, revmatoid artrit, digər iltihabi oynaq xəstəlikləri, travmalar, vətər və bağ problemləri, sinir sıxılması və başqa sağlamlıq problemləri də oxşar əlamətlər verə bilər. Hətta podaqra ilə başqa bir kristal xəstəliyinin – kalsium pirofosfat kristallarının yaratdığı artritin – əlamətləri bir-birinə bənzəyə bilər. Podaqranın ən xarakterik xüsusiyyətlərindən biri ağrının çox vaxt qəfil və güclü başlamasıdır. Xəstələr bəzən gecə yuxudan oyananda ayağın baş barmağında və ya başqa oynaqda dözülməz ağrı hiss etdiklərini bildirirlər. Oynaq şişə, qızara və isti ola bilər. Podaqra yalnız ayağın baş barmağında yaranmır; topuq, diz, bilək, barmaq və dirsək oynaqları da təsirlənə bilər.
Bəs sidik turşusu niyə artır? Bunun bir neçə səbəbi ola bilər. Orqanizm sidik turşusunu purin adlanan maddələrin parçalanması nəticəsində əmələ gətirir. Purinlər həm orqanizmdə təbii şəkildə yaranır, həm də müəyyən qidalarda olur. Böyrəklərin sidik turşusunu kifayət qədər xaric edə bilməməsi, artıq çəki, bəzi böyrək xəstəlikləri, müəyyən dərmanlar, alkoqol qəbulu və bəzi qidalanma xüsusiyyətləri podaqra riskini artıra bilər. Xüsusilə alkoqol, şəkərli içkilər və bəzi yüksək purinli qidaların həddindən artıq qəbulu risk yarada bilər. Buna görə podaqra diaqnozu qoyulan insanlara qidalanmalarına diqqət etmələri, kifayət qədər maye qəbul etmələri, artıq çəki varsa tədricən arıqlamaları və alkoqolu məhdudlaşdırmaları tövsiyə oluna bilər. Lakin yalnız pəhrizlə bütün xəstələrdə problemi nəzarətə almaq mümkün olmur.
Son zamanlar oynaq ağrılarının təbii üsullarla aradan qaldırılması ilə bağlı müxtəlif məsləhətlər də yayılır. Məsələn, bəzi insanlar müəyyən bitkiləri və ya unu isti su ilə qarışdıraraq pasta halına gətirməyi, daha sonra ağrıyan oynağın üzərinə sarımağı tövsiyə edir. Başqa bir üsul kimi isə arpa ununun sirkə ilə qarışdırılaraq oynaq üzərinə qoyulması göstərilir. Bu cür üsulların tətbiqi ilə bağlı ehtiyatlı olmaq lazımdır. Sirkə, un və ya müxtəlif bitki qarışıqlarının oynaqda toplanmış sidik turşusu kristallarını əridərək podaqranı müalicə etdiyini təsdiqləyən kifayət qədər elmi sübut yoxdur. Bu qarışıqların üzərinə sarğı qoymaq ağrı hissini müvəqqəti dəyişə bilər, lakin xəstəliyin əsas səbəbini aradan qaldırdığı anlamına gəlmir. Podaqra zamanı əsas məqsəd yalnız ağrını azaltmaq deyil, həm də qanda sidik turşusunun səviyyəsini nəzarətdə saxlamaq və gələcək tutmaların qarşısını almaqdır. Təkrarlanan və ya ağır podaqra hallarında həkim tərəfindən sidik turşusunu aşağı salan dərmanlar təyin edilə bilər. Məsələn, allopurinol kimi preparatlar sidik turşusunun səviyyəsinin azaldılmasına kömək edir. Lakin belə dərmanların həkim məsləhəti olmadan başlanması və ya dayandırılması düzgün deyil.
Kəskin ağrı tutması zamanı isə müalicə başqa məqsəd daşıyır – iltihabı və ağrını mümkün qədər tez azaltmaq. Həkim xəstənin vəziyyətindən asılı olaraq qeyri-steroid iltihabəleyhinə dərmanlar, kolxisin və ya kortikosteroidlər kimi müalicə variantlarından birini seçə bilər. Hansı preparatın uyğun olduğu isə insanın yaşından, böyrək və qaraciyər funksiyasından, digər xəstəliklərindən və qəbul etdiyi dərmanlardan asılıdır.Oynaq ağrısı zamanı evdə görülə biləcək daha təhlükəsiz tədbirlər də var. Podaqra tutması zamanı oynağı dincəltmək, ətrafı yuxarıda saxlamaq və dəsmala bükülmüş soyuq kompresdən istifadə etmək ağrı və narahatlığın azalmasına kömək edə bilər. Kifayət qədər su içmək də vacibdir, lakin böyrək, ürək və ya digər xəstəlik səbəbilə maye qəbulu məhdudlaşdırılıbsa, bu məsələ mütləq həkimlə razılaşdırılmalıdır. Digər mühüm məqam isə sidik turşusunun analiz nəticəsidir. Qanda sidik turşusunun yüksək çıxması avtomatik olaraq insanın podaqra xəstəsi olması demək deyil. Eyni zamanda, kəskin podaqra tutması zamanı sidik turşusunun analizdə normal çıxması da xəstəliyi tam istisna etmir. Diaqnoz xəstənin şikayətləri, oynaqdakı dəyişikliklər, analizlər və lazım gəldikdə əlavə müayinələr əsasında qoyulur. Şübhəli hallarda oynaq mayesinin müayinəsi sidik turşusu kristallarının müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm diaqnostik üsullardan biridir.
Həmçinin oxuyun
Mütəxəssislər xüsusilə ilk dəfə qəfil və güclü oynaq ağrısı yaşayan insanların özbaşına müalicəyə başlamamasını tövsiyə edirlər. Çünki podaqra ilə oynaq infeksiyasının bəzi əlamətləri bir-birinə çox oxşaya bilər. Oynaq ağrısı ilə yanaşı yüksək hərarət, titrəmə, güclü şişkinlik və ümumi vəziyyətin pisləşməsi varsa, gecikmədən tibbi yardım almaq lazımdır. Oynaq infeksiyası vaxtında müalicə olunmadıqda ciddi fəsadlara səbəb ola bilər.Uzun müddət müalicəsiz qalan podaqra da sadəcə ağrı problemi deyil. Təkrarlanan tutmalar zaman keçdikcə daha çox oynağın zədələnməsinə, dərialtı toxumalarda tofus adlanan kristal yığıntıların yaranmasına və xroniki oynaq problemlərinə səbəb ola bilər. Sidik turşusu kristalları böyrəklərdə də problemlərə və böyrək daşlarının yaranmasına yol aça bilər.Bu səbəbdən əl və ayaq oynaqlarında ağrı yarandıqda əsas məqsəd yalnız ağrını müvəqqəti olaraq sakitləşdirmək deyil, onun səbəbini müəyyənləşdirməkdir. Əgər səbəb həqiqətən podaqradırsa, düzgün qidalanma, kifayət qədər maye qəbulu, sağlam çəkinin qorunması və həkim tərəfindən təyin edilən müalicənin davam etdirilməsi xəstəliyin nəzarətdə saxlanmasına kömək edə bilər.
Yəni oynaq ağrısını “sidik turşusu yığılıb” deyə qiymətləndirib yalnız ev üsullarına güvənmək düzgün yanaşma deyil. Təbii üsullar bəzi hallarda əlavə rahatlıq verə bilər, amma podaqranın əsas müalicəsini əvəz etmir. Ən doğru addım ağrının səbəbini dəqiqləşdirmək, lazımi analizləri etdirmək və müalicə planını həkimlə birlikdə müəyyənləşdirməkdir.
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Təzyiq xəstəlikdir, yoxsa başqa xəstəliklərin əlaməti? – Həkimdən AÇIQLAMA
“Qan təzyiqim yüksəlib, deməli, məndə təzyiq xəstəliyi var” – bu fikir cəmiyyətdə kifayət qədər geniş yayılıb. Halbuki yüksək qan təzyiqinin səbəbi hər insanda eyni olmur. Bəzi insanlarda hipertoniya ayrıca xroniki xəstəlik kimi formalaşır, bəzi hallarda isə yüksək təzyiq başqa bir xəstəlik, hormonal pozğunluq, böyrək problemi, damar xəstəliyi, yuxu apnesi, artıq çəki və digər amillərlə əlaqəli ola bilər. Tibbdə belə hallar “ikincili hipertoniya” adlandırılır.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislər bildirirlər ki, təzyiqin yüksəlməsini yalnız onu aşağı salan dərman qəbul etməklə izah etmək düzgün yanaşma deyil. İlk növbədə yüksək təzyiqin davamlı olub-olmadığı təsdiqlənməli, daha sonra isə xəstənin yaşına, yanaşı xəstəliklərinə, qəbul etdiyi dərmanlara,...
15 Sentyabr 2026, 11:38
Qızdırmamız qalxdıqda niyə üşüyürük? – Səbəbi belə izah olunur
İnsan xəstələnəndə ən çox müşahidə olunan hallardan biri bədən temperaturunun yüksəlməsi və bununla yanaşı güclü üşümə, titrəmə və soyuqluq hissinin yaranmasıdır. İlk baxışdan bu, ziddiyyətli görünür. Çünki temperaturumuz yüksəlirsə, məntiqlə özümüzü daha isti hiss etməliyik. Bəs niyə qızdırmamız 38-39 dərəcəyə qalxanda belə əllərimiz, ayaqlarımız soyuya, bədənimiz titrəyə və yorğana bürünmək istəyə bilər?Citypost.az-ın məlumatına görə, bunun səbəbi orqanizmin temperaturu necə tənzimləməsi ilə bağlıdır. Bədən temperaturunun idarə olunmasında beynin hipotalamus adlanan hissəsi mühüm rol oynayır. Hipotalamus orqanizmin temperatur tənzimləyicisi kimi fəaliyyət göstərir. O, bədənin daxili temperaturunu müəyyən həddə saxlamaq üçün istilik istehsalını, istiliyin itirilməsini, dəridə qan dövranını, tərləməni və əzələlərin titrəməsini tənzimləyir....
15 Sentyabr 2026, 11:20
Ürəyi “qidalandıran” və gücləndirən dərmanlar varmı? – Mütəxəssislərdən AÇIQLAMA
“Ürəyim zəifləyib, onu gücləndirmək üçün hansı dərmanı qəbul edim?”, “Ürəyi qidalandıran xüsusi preparatlar varmı?” – bu suallara gündəlik həyatda tez-tez rast gəlinir. Xüsusilə ürək-damar problemi yaşayan insanlar bəzən əsas müalicədən əlavə ürəyi “qidalandıran”, “enerji verən” və ya “gücləndirən” preparatlar axtarırlar. Lakin müasir tibbdə bütün ürək xəstəlikləri üçün belə universal və elmi cəhətdən sübut edilmiş “ürək qidalandırıcısı” anlayışı yoxdur.Citypost.az xəbər verir ki, bəzi preparatlar uzun illər ərzində, xüsusilə postsovet məkanında, metabolik təsir göstərdiyi və ürək əzələsinin enerji mübadiləsini dəstəklədiyi düşüncəsi ilə istifadə olunub. ATP, riboksin, meldonium kimi preparatlar da bu yanaşma ilə tanınır. Lakin hər hansı preparatın “ürəyi gücləndirməsi” iddiası onun...
14 Sentyabr 2026, 11:25
Qan analizi verəcəksinizsə, bu 5 səhvi etməyin – nəticələrə təsir edə bilər
Qan analizinin nəticəsi həkim üçün xəstənin sağlamlıq vəziyyəti barədə mühüm məlumatlardan biridir. Lakin analizdən əvvəl edilən bəzi səhvlər nəticələrə təsir göstərə və müəyyən göstəricilərin olduğundan fərqli görünməsinə səbəb ola bilər. Buna görə də yalnız laboratoriyada düzgün nümunənin götürülməsi deyil, pasiyentin analizə qədər necə hazırlaşması da əhəmiyyət daşıyır.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislər bildirirlər ki, analizdən əvvəl edilən səhvlərin sayı beşlə məhdudlaşmır. Hər bir laborator müayinənin özünəməxsus hazırlıq qaydaları ola bilər. Buna görə də həkimin və laboratoriyanın verdiyi təlimatlara əməl etmək əsas şərtdir. Ən çox diqqət edilməli məsələlərdən biri analizdən əvvəl ağır fiziki fəaliyyət göstərməməkdir. Xüsusilə bəzi qan testlərindən əvvəl intensiv idman...
14 Sentyabr 2026, 10:19
Ürək çatışmazlığı olan xəstələr nələri bilməlidir? – Mütəxəssislərdən VACİB AÇIQLAMA
Ürək çatışmazlığı diaqnozu insanın həyatının əvvəlki kimi davam edə bilməyəcəyi anlamına gəlmir. Müasir tibbin imkanları, düzgün müalicə, həkim nəzarəti, sağlam həyat tərzi və ailə dəstəyi ilə xəstəliyin gedişinə nəzarət etmək və həyat keyfiyyətini qorumaq mümkündür. Bunun üçün isə pasiyentin yalnız dərmanlarını qəbul etməsi deyil, gündəlik qidalanmasına, maye qəbuluna, çəkisinə, fiziki aktivliyinə və psixoloji vəziyyətinə də diqqət yetirməsi vacibdir.Citypost.az xəbər verir ki, ürək mütəxəssisləri bildirirlər ki, ürək çatışmazlığı olan xəstələrin diqqət etməli olduğu əsas məsələlərdən biri duz qəbuludur. Orqanizmə həddindən artıq natrium daxil olduqda bədəndə mayenin saxlanılması arta bilər. Bu isə ürək çatışmazlığı olan şəxslərdə ödemin, nəfəs darlığının və digər şikayətlərin...
12 Sentyabr 2026, 14:15
Triqliserid yüksəkdirsə, dərman vacibdirmi?
Triqliseridlərin yüksək olması zamanı müalicə yanaşması hər bir xəstə üçün fərdi müəyyənləşdirilir. Burada yalnız qanda triqliserid göstəricisinin səviyyəsi deyil, eyni zamanda şəxsin yanaşı xəstəlikləri, ürək-damar xəstəlikləri baxımından riski, qidalanma və həyat tərzi kimi amillər də nəzərə alınır. 2026-cı il üzrə yenilənmiş beynəlxalq tövsiyələrdə də hipertriqliseridemiyanın müalicəsində həyat tərzinin yaxşılaşdırılması əsas ilkin addımlardan biri kimi qiymətləndirilir.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, ilk mərhələdə sağlam və balanslı qidalanmaya keçid, artıq çəkinin azaldılması, fiziki aktivliyin artırılması, şəkər və rafinə olunmuş karbohidratların məhdudlaşdırılması, həmçinin alkoqoldan uzaq durmaq triqliseridlərin aşağı salınmasına kömək edə bilər. Lakin nəticə yalnız pəhrizdən asılı deyil. Triqliserid yüksəkliyinə şəkərli diabet,...
11 Sentyabr 2026, 10:30
