Qan analizi verəcəksinizsə, bu 5 səhvi etməyin – nəticələrə təsir edə bilər
Tibb 14 Sentyabr 2026, 10:19
383
Qan analizinin nəticəsi həkim üçün xəstənin sağlamlıq vəziyyəti barədə mühüm məlumatlardan biridir. Lakin analizdən əvvəl edilən bəzi səhvlər nəticələrə təsir göstərə və müəyyən göstəricilərin olduğundan fərqli görünməsinə səbəb ola bilər. Buna görə də yalnız laboratoriyada düzgün nümunənin götürülməsi deyil, pasiyentin analizə qədər necə hazırlaşması da əhəmiyyət daşıyır.
Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislər bildirirlər ki, analizdən əvvəl edilən səhvlərin sayı beşlə məhdudlaşmır. Hər bir laborator müayinənin özünəməxsus hazırlıq qaydaları ola bilər. Buna görə də həkimin və laboratoriyanın verdiyi təlimatlara əməl etmək əsas şərtdir. Ən çox diqqət edilməli məsələlərdən biri analizdən əvvəl ağır fiziki fəaliyyət göstərməməkdir. Xüsusilə bəzi qan testlərindən əvvəl intensiv idman və ağır fiziki iş müəyyən göstəricilərdə müvəqqəti dəyişikliklər yarada bilər. Məsələn, bəzi analizlərdə əzələ fəaliyyəti ilə əlaqəli göstəricilər fiziki gərginlikdən təsirlənə bilər. Buna görə analiz verməzdən əvvəl ağır məşq etmək əvəzinə, həkimin tövsiyə etdiyi müddətdə normal və sakit rejimdə qalmaq daha məqsədəuyğundur. Bəzi xüsusi testlər üçün isə fiziki aktivlikdən uzaq qalmaq ayrıca tələb olunur.
İkinci mühüm məsələ alkoqoldur. Analizdən əvvəl spirtli içki qəbul etmək bəzi laborator göstəricilərə təsir göstərə bilər. Xüsusilə lipidlər, qaraciyər göstəriciləri və digər biokimyəvi parametrlər qiymətləndirilərkən alkoqol istifadəsi barədə həkimə məlumat vermək vacibdir. Buna görə analizdən əvvəl alkoqol qəbul edib nəticənin dəyişməz qalacağını düşünmək düzgün deyil. Konkret analiz üçün nə qədər müddət alkoqoldan uzaq qalmaq lazım olduğunu isə həkim və ya laboratoriya müəyyən etməlidir.
Üçüncü məsələ qidalanmadır. Bütün qan analizlərindən əvvəl ac qalmaq tələb olunmur. Lakin qanda şəkər, lipid profili və triqliseridlər kimi bəzi testlər üçün həkim tərəfindən müəyyən müddətlik aclıq tələb oluna bilər. Əgər analiz üçün aclıq tapşırılıbsa, həmin müddətdə adətən yalnız adi su içməyə icazə verilir. Qəhvə, çay, şirə, qazlı və digər kalorili içkilər nəticələrə təsir göstərə bilər.Xüsusilə yağlı və ağır yeməklərdən sonra bəzi qan göstəricilərində dəyişiklik yarana bilər. Bu səbəbdən lipid və digər müəyyən biokimyəvi analizlər üçün verilən qidalanma təlimatına ciddi əməl etmək lazımdır. Məsələn, lipid profilinin bəzi hallarda qiymətləndirilməsi üçün 9–12 saatlıq aclıq tələb oluna bilər. Lakin bunu bütün qan analizlərinə aid ümumi qayda kimi qəbul etmək olmaz.
Dördüncü mühüm məsələ dərman və qida əlavələridir. İnsanların tez-tez etdiyi səhvlərdən biri analiz nəticəsinə təsir edə biləcəyini düşünərək dərmanı özbaşına dayandırmaqdır. Bu isə düzgün deyil. Bəzi dərmanlar və vitamin-mineral əlavələri müəyyən laborator göstəricilərə təsir göstərə bilər, lakin dərmanın qəbulunun dayandırılıb-dayandırılmamasına yalnız həkim qərar verməlidir. Pasiyent analizdən əvvəl qəbul etdiyi bütün dərmanları, vitaminləri və qida əlavələrini həkimə və laboratoriya əməkdaşına bildirməlidir.
Həmçinin oxuyun
Beşinci məsələ isə analizin düzgün vaxtda və düzgün şərtlərdə verilməsidir. Bəzi hormonların və digər bioloji göstəricilərin səviyyəsi gün ərzində dəyişə bildiyindən həmin analizlərin müəyyən saatlarda verilməsi tələb oluna bilər. Məhz buna görə “istənilən vaxt gedib qan verərəm” yanaşması bütün analizlər üçün uyğun deyil. Həkim konkret müayinəni hansı saatda və hansı şərtlərdə verməli olduğunuzu əvvəlcədən izah edə bilər.
Burada bir vacib məqam da var: analizdən əvvəl təlimata əməl edilməyibsə, bunu gizlətmək olmaz. Məsələn, sizdən ac qalmaq tələb olunub, amma səhər yemək yemisinizsə və ya analizdən əvvəl ağır fiziki məşq etmisinizsə, bunu laboratoriya əməkdaşına və həkimə bildirmək lazımdır. Bəzi hallarda testin başqa vaxtda təkrarlanması lazım gələ bilər. Eyni zamanda, qan analizi nəticəsində hər hansı göstəricinin normadan kənara çıxması avtomatik olaraq insanın xəstə olduğu anlamına gəlmir. Həkim nəticəni pasiyentin şikayətləri, yaş, tibbi tarixçə, qəbul etdiyi dərmanlar və digər müayinələrlə birlikdə qiymətləndirir. Laborator nəticə diaqnozun yalnız bir hissəsidir. Ona görə də analizə hazırlaşarkən ən düzgün yanaşma əvvəlcədən “mütləq ac qalmalıyam”, “dərmanımı dayandırmalıyam” və ya “səhər idman edə bilərəm” kimi ümumi qaydalar tətbiq etmək deyil. Əsas məsələ məhz veriləcək analiz üçün həkimin və laboratoriyanın göstərişini öyrənməkdir. Çünki bir analiz üçün tələb olunan hazırlıq digər analiz üçün ümumiyyətlə lazım olmaya bilər.
Nəticə etibarilə, dəqiq laborator nəticə əldə etmək yalnız qan nümunəsinin düzgün götürülməsindən asılı deyil. Pasiyentin analizdən əvvəlki qidalanması, fiziki aktivliyi, alkoqol qəbulu, dərman və əlavələrdən istifadəsi, eləcə də testin hansı vaxtda verilməsi nəticələrin şərhinə təsir göstərə bilər. Buna görə düzgün diaqnoz və müalicə üçün həkimin verdiyi hazırlıq təlimatlarına əməl etmək, baş verən hər hansı uyğunsuzluğu isə analizdən əvvəl mütləq bildirmək vacibdir.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Ürək çatışmazlığı olan xəstələr nələri bilməlidir? – Mütəxəssislərdən VACİB AÇIQLAMA
Ürək çatışmazlığı diaqnozu insanın həyatının əvvəlki kimi davam edə bilməyəcəyi anlamına gəlmir. Müasir tibbin imkanları, düzgün müalicə, həkim nəzarəti, sağlam həyat tərzi və ailə dəstəyi ilə xəstəliyin gedişinə nəzarət etmək və həyat keyfiyyətini qorumaq mümkündür. Bunun üçün isə pasiyentin yalnız dərmanlarını qəbul etməsi deyil, gündəlik qidalanmasına, maye qəbuluna, çəkisinə, fiziki aktivliyinə və psixoloji vəziyyətinə də diqqət yetirməsi vacibdir.Citypost.az xəbər verir ki, ürək mütəxəssisləri bildirirlər ki, ürək çatışmazlığı olan xəstələrin diqqət etməli olduğu əsas məsələlərdən biri duz qəbuludur. Orqanizmə həddindən artıq natrium daxil olduqda bədəndə mayenin saxlanılması arta bilər. Bu isə ürək çatışmazlığı olan şəxslərdə ödemin, nəfəs darlığının və digər şikayətlərin...
12 Sentyabr 2026, 14:15
Triqliserid yüksəkdirsə, dərman vacibdirmi?
Triqliseridlərin yüksək olması zamanı müalicə yanaşması hər bir xəstə üçün fərdi müəyyənləşdirilir. Burada yalnız qanda triqliserid göstəricisinin səviyyəsi deyil, eyni zamanda şəxsin yanaşı xəstəlikləri, ürək-damar xəstəlikləri baxımından riski, qidalanma və həyat tərzi kimi amillər də nəzərə alınır. 2026-cı il üzrə yenilənmiş beynəlxalq tövsiyələrdə də hipertriqliseridemiyanın müalicəsində həyat tərzinin yaxşılaşdırılması əsas ilkin addımlardan biri kimi qiymətləndirilir.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, ilk mərhələdə sağlam və balanslı qidalanmaya keçid, artıq çəkinin azaldılması, fiziki aktivliyin artırılması, şəkər və rafinə olunmuş karbohidratların məhdudlaşdırılması, həmçinin alkoqoldan uzaq durmaq triqliseridlərin aşağı salınmasına kömək edə bilər. Lakin nəticə yalnız pəhrizdən asılı deyil. Triqliserid yüksəkliyinə şəkərli diabet,...
11 Sentyabr 2026, 10:30
Xərçəng xəstəlikləri üçün skrininqə nə vaxt başlamaq lazımdır? – Həkimlərdən vacib tövsiyələr
Xərçəng xəstəliklərinin erkən aşkarlanması müalicənin nəticələrinə ciddi təsir göstərə bilər. Həkimlər bildirirlər ki, xərçəngin bütün növləri üçün eyni yaşda və eyni intervalla skrininq aparılması düzgün deyil. Müayinələrin başlanma yaşı və təkrarlanma müddəti xərçəngin növündən, şəxsin yaşından, cinsindən, ailə tarixçəsindən və fərdi risk faktorlarından asılı olaraq dəyişir. Skrininqin əsas məqsədi isə hər hansı şikayət yaranmamışdan əvvəl müəyyən xərçəng növlərini erkən mərhələdə aşkar etməkdir. Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, qadınlarda süd vəzi xərçənginin erkən aşkarlanması üçün mammoqrafiya mühüm skrininq üsullarından biridir. Orta risk qrupunda olan qadınlar üçün 40 yaşdan etibarən hər iki ildən bir mammoqrafiya aparılması tövsiyə olunur. Lakin ailəsində süd...
11 Sentyabr 2026, 09:30
Ürək xəstəliklərinin təməli uşaqlıqdan qoyula bilər
Ürək-damar xəstəlikləri bir gündə yaranmır. Mütəxəssislərin fikrincə, bu xəstəliklərə səbəb olan bir sıra risk faktorları hələ uşaqlıq və yeniyetməlik dövründən formalaşmağa başlaya bilər. Qidalanma vərdişləri, fiziki aktivlik, artıq çəki, qan təzyiqi, xolesterin səviyyəsi, siqaret və digər həyat tərzi amilləri illər ərzində ürək-damar sağlamlığına təsir göstərə bilər. Amerika Ürək Assosiasiyasının 2026-cı il tövsiyələrində də ürək sağlamlığı üçün düzgün qidalanma vərdişlərinin erkən yaşlardan formalaşdırılmasının və ömür boyu davam etdirilməsinin vacibliyi vurğulanır.Citypost.az xəbər verir ki, həkimlər bildirirlər ki, ürək sağlamlığı haqqında danışarkən yalnız bir qidaya və ya məhsula fokuslanmaq düzgün deyil. Məsələn, “bu məhsul təbiidir, ona görə istədiyim qədər istifadə edə bilərəm” yanaşması...
11 Sentyabr 2026, 08:30
Öd kisəsində daş varsa, mütləq əməliyyat olunmalıdır? – Həkimlərdən AÇIQLAMA
Öd kisəsində daş aşkarlanması kifayət qədər geniş yayılmış problemlərdən biridir. Bəzi insanlar bu diaqnozu təsadüfən, ultrasəs müayinəsi zamanı öyrənir, bəzilərində isə xəstəlik uzun müddət müxtəlif əlamətlərlə özünü göstərir. Ağızda acılıq, mədədə ağırlıq və diskomfort, ürəkbulanma, qusma, qarın nahiyəsində ağrı, dərinin və gözlərin saralması kimi əlamətlər isə artıq öd yolları və həzm sistemi ilə bağlı problemin araşdırılmasını tələb edə bilər.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, öd kisəsində daşın olması ilə xəstəliyin klinik gedişini bir-birindən fərqləndirmək lazımdır. Xüsusilə təkrarlanan ağrı tutmaları olan, ürəkbulanma və qusma ilə müşayiət edilən və ya daşın öd yollarına düşməsinə dair əlamətləri meydana çıxan xəstələrdə məsələ daha...
10 Sentyabr 2026, 10:30
Xolesterini hər kəs salmalıdır? – Mütəxəssislərdən AÇIQLAMA
Xolesterin haqqında cəmiyyətdə ən çox yayılan fikirlərdən biri onun orqanizm üçün tamamilə zərərli maddə olmasıdır. Bu səbəbdən analiz nəticəsində xolesterinin yüksək olduğunu görən bəzi insanlar dərhal pəhrizə başlayır, bəziləri isə həkim məsləhəti olmadan dərman qəbul etməyə və ya əksinə, təyin edilmiş preparatlardan imtina etməyə çalışırlar. Mütəxəssislər isə bildirirlər ki, məsələyə bu qədər sadə yanaşmaq olmaz. Xolesterin orqanizm üçün vacib maddədir, lakin onun müəyyən fraksiyalarının, xüsusilə aşağı sıxlıqlı lipoproteinlərlə (LDL) daşınan xolesterinin yüksək olması ürək-damar xəstəlikləri riskini artıra bilər.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, xolesterin orqanizmin normal fəaliyyəti üçün lazımdır. Hüceyrələrin quruluşunda, bəzi hormonların və digər bioloji proseslərin yaranmasında iştirak...
10 Sentyabr 2026, 09:30
