"Sirlər gözdən uzaqda yox, aşkarda gizlədilir..." – Həmid Herisçidən sirli Xəzər təhlili
Cəmiyyət 20 Avqust 2026, 22:00
492
Sirlər, sehirlər, məxfi mövzular, şifrələr-şriftlər adətən gözdən uzaqda yox...aşkarda gizlədilir.
Yəni, göz önündə.
Sirləri, məxfi mövzuları, gizli elmi təcrübələri adətən kinofilmlərdə, kitablarda gizləyərlər. Elə bircə “kitab, kitab içində, film, film içində” duası bildinmi, bəsindi. Bütün sirləri adi filmlərin, kitabların içindən üzə çıxarmağı bacaracaqsan.
Mücərrəd danışmıram. Nağdı götürürəm bakılı, rusdilli sovet yazarı Aleksandr Nasibovun “Divanələr” romanını ( 1968-ci ildə bu romanın süjetiylə “Doktor Abstın təcrübəsi” filmi çəkilib).
1939-89-cu illərdə Xəzər adalarında keçirilən məxfi torpedo silahları istehsalı, sınaqları ( bax: https://m.youtube.com/watch?v=TK31zIF5hVY...) bu romanda fərqli coğrafiyaya-faşist Almaniyası ərazisinə, Baltik dənizindəki adalara köçürülüb. Yəni, zaman-məkan anlayışları dəyişsə də, şükür, mövzu, gizli silah təcrübələri əsərdə, filmdə tam əks olunub.
1939-89- cu illərdə, Xəzərdə, Bakı sahillərində torpedo silahlarının təcrübəsi, istehsalı projesi çox şahəliydi. Aleksandr Nasibovun romanına inansaq, təcrübələr, təkcə odlu silah növləriylə məhdudlaşmırdı. Psixoloji zombiləşdirmə epizodunu da əhatələyirdi. Romanda “Transorbital lobotomiya” adlanan bu tibbi təcrübələr yaddaşı sıfırlayır, qurbanlarında dərin amneziya yaradırdı.
Tibbi, hərbi təcrübələr, qanundu, bir yox, adətən iki ünvanda realaşdırılır deyə, Xəzərdəki bu torpedo bazalarının oxşarını axtarmağa girişdim.
Tezliklə ikinci tam oxşar, dublikat ünvanı Almaniyada, Baltik sahillərindəki nasistlərdənqalma “Hexengrund” dəniz bazasında aşkarladım ( bax: https://m.youtube.com/watch?v=h_20sBWXwRY ). Xəzərdəki, Baltikadakı hər iki müəssisə eyni memarlığı, tikinti planını bölüşür. Görünür burdakı psixoloji təcrübələr də eyni “transorbital lobotomiya” mövzusunda keçirilib. Torpedo silahlarını, zombi-sürücülər idarə edib. Belə kamikadze-sürücülərə "kaytens" də deyirdilər.
Bu tibbi, hərbi təcrübələr o vaxtlar, 40-89-cu illərdə SSRİ-də, Almaniyada sinxron keçirilib. Nəticələr, sənədləşdirilib, kinolentlərə köçürülərək arxivlərə göndərilib.. Məncə, 1949-cu ildə məşhur kinosəlnaməçisi Roman Karmenin Xəzr səfəri də, bu mövzu ilə bağlıydı. Çəkdiyi “İnsan məskən salır” qısametrajlı filmi, iki nüsxəli, iki hissəliydi. Birinci-neftçıxarmaya həsr edilmiş hissə, kinoekranlarına, geniş tamaşaçı kütləsinin müzakirəsinə çıxarılıb.
İkinci-torpedo silahlarını, tibbi təcrübələri əhatələyən kinosəhnələr isə arxivlərdə gizlədilib.
İndi, Xəzərdə hərbi qarşıdurmaların miqyası böyüdükcə, bu bazaların mirası, tarixi, təcrübələri mənim diqqətimi cəlb etdi.
ƏLAVƏ QEYD: Oxşar psixoloji təcrübələr həmin 40-50-ci illərdə ABŞ-da,Okean adalarının birində də keçirilib. Orda da “transorbital lobotomiya” əsasında zombiləşdirmə təcrübələri tirajlanıb. Mövzuya sonradan rejissor Martin Skorseze özünün “Shutter Island” –“Lənətləndirilmişlər adası” müraciət edib. Filmin ssenarisi ABŞ yazarı Dennis Liheylin eyniadlı romanı əsasında qələmə alınıb.
Gördüyünüz kimi, Xəzərdəki elmi-hərbi təcrübələrin miqyası, əhatəsi çox genişdi.
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
İdeoloji nağıllar və professor Nəsib Nəsibli həqiqətləri
İndi də diplomlu qaragüruh Azərbaycanın görkəmli tarixçi almi Nəsib Nəsiblinin üstünə hücuma keçib. Suçu: Düşündüyü həqiqətləri yazıb. "Biz deyəni niyə yazmırsan?" tələbi ilə sosial şəbəkədə əsl qaragüruh etiraz nümayişi keçirir. Onlarla dəyərli tədqiqatların müəllifi qos-qoca professor Nəsib Nəsibliyə də: "Sən haranın alimi oldun?" deyə ittiham yönəldirlər. Dünən bir video izlədim,10-15 il öncənin Tv proqramından... Xalq artisti Flora xanım Kərimova bu sahənin tədqiqatçılarına tarix dərsi keçdi və həqiqətən məni heyrətləndirdi. Danışmağa imkan verən kimi sadə məntiqin qarşısında çökürlər. Bunları da anlamaq lazım. Həqiqətlər üzə çıxdıqca yüzlərlə dissertasiya, məqalə mənasız bir kağız yığınına çevrilir, yüzlərlə elmi titulun içi boş qalır. On minlərlə...
20 Avqust 2026, 22:04
Mənzilin istilik sisteminin (kombi) təzyiqi niyə düşür?
Mənzillərdə istifadə olunan kombi sistemlərində su təzyiqinin qəfildən, yaxud müntəzam olaraq düşməsi ən çox rast gəlinən texniki problemlərdən biridir. Normal şəraitdə manometrdəki təzyiq göstəricisi 1.5 ilə 2 bar arasında tənzimlənməlidir. Bu göstəricinin 1 bardan aşağı enməsi sistemin effektsiz işləməsinə, radiatorların qızmamasına, hətta cihazın təhlükəsizlik rejiminə keçərək tamamilə sönməsinə gətirib çıxarır. Təzyiqin düşməsinin arxasında həm xırda texniki nasazlıqlar, həm də ciddi sızma problemləri dayana bilər.Citypost.az xəbər verir ki, təzyiq azalmasının ən yayğın səbəbi boru xətlərində, radiatorlarda, qovşaq birləşmələrində baş verən su sızmalarıdır. Boruların kiçik birləşmə nöqtələrindən damcılayan su tədricən sistemdəki su həcmini azaldır. Bəzən bu sızmalar divar daxilində, yaxud döşəməaltı borularda...
20 Avqust 2026, 21:40
Professor Məhərrəm Zülfüqarlının bu gün doğum günüdür
İctimai-siyasi xadim, tarixçi, tarix elmləri doktoru, professor Məhərrəm Zülfüqarlının (1955) bu gün doğum günüdür. Ucar şəhərində anadan olub. 1972-ci ildə 2 saylı Ucar şəhər orta məktəbi fərqləmə ilə bitirib Azərbaycan Dövlət Universitetinin (hazırda BDU) tarix fakültəsinin əyani şöbəsinə daxil olub. 1977–1980-ci illərdə dövlət təyinatı ilə Saatlı rayonu Nərimankənd orta məktəbində müəllim, 1980–1981-ci illərdə Azərbaycan SSR EA Tarix İnstitutunda baş laborant, 1981–1992-ci illərdə Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun Sumqayıt filialında baş müəllim, 1992–1993-cü illərdə Sumqayıt şəhər İcra Hakimiyyəti başçısı aparatında humanitar məsələlər üzrə şöbə müdir, 1998–2000-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetində baş müəllim, 2000–2001-ci illərdə Bakı Biznes Universitetində baş müəllim, “Magistratura şöbəsi”nin...
20 Avqust 2026, 21:21
Təranə Dəmir ƏDƏBİYYATLA TARİXİN SİNTEZİ -Pərviz Yəhyalı haqqında
Bu günkü qəhrəmanım Pərviz Yəhyalıdı. Yazıçı Pərviz Yəhyalı. Titullarını sadalamağı sevmir. Hərçənd ki, ədəbiyyatda öz sözü, öz dəst-xətti ilə seçilən yaradıcı ziyalılarımızdandı.Adına və soyadına sadiqdi. Tarixinə bağlıdı. Gözəl tarixçidi həm də. Pafosdan kənardı. Düşündüyünü, hiss etdiyini yazır. Qələminə arxalanan yazardı . Yazılarından tanıyıram Pərviz Yəhyalını. Yalançı sevgilərdən, saxta səmimiyyətdən uzaqdı. Hər kəs kimi düşünmür. Elə hər kəsə də özünü isbat etməyə çalışmır. Sakitliyində də içindəki təlatümü gizlədə bilmir. Min ildi haqqa doğru gedir. Ədalətlidi. Qərarları da ədalətlə verir. Sözündə qətidi. Konkretdi. Düşündüklərini sonda deyir. Oxucunu intizarda qoymağı sevir nədənsə. Əfsanələrə və əsatirlərə inanır. Sözünün arxasında min bir qənaətləri var. ....
20 Avqust 2026, 17:57
Hərbi biletlə bağlı qərar: 200 manat...
Hərbi biletin qəsdən korlanılmasına və ya itirilməsinə görə cərimə tətbiq edilir.Citypost.az Milli.Az-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti məlumat yayıb.Bildirilib ki, hərbi vəzifəlilər və çağırışçılar hərbi biletin və ya ilkin hərbi qeydiyyata alınma haqqında vəsiqənin qəsdən korlanılmasına və ya itirilməsinə görə Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 607-ci maddəsinə əsasən xəbərdarlıq edilir və ya 200 manat məbləğində cərimələnirlər.Məlumata görə, itirilmiş və ya korlanmış hərbi biletlərin əvəzinə yeni hərbi biletin verilməsi üçün ərizə, təsdiq olunmuş şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti, qeydiyyat kartasının surəti, inzibati xəta haqqında protokol və cərimənin ödənilməsi barədə qəbz və ya xəbərdarlıq edilməsi...
20 Avqust 2026, 17:02
Prezident mühüm fərman İMZALADI: Oktyabrın 1-dən qüvvəyə minir
İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Azərbaycan Respublikasında Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı, İnvestisiyaların və İxracın Təşviqi Agentliyinin Əsasnaməsi və strukturu təsdiq edilib.Citypost.az xəbər verir ki, Prezident İlham Əliyev bununla bağlı Fərman imzalayıb.Nazirlər Kabineti bu Fərmandan irəli gələn məsələləri həll etməlidir.Mərkəzi icra hakimiyyəti orqanları, nizamnamələrinə əsasən normativ hüquqi aktların layihələrinin hazırlanmasında iştirak etmək səlahiyyəti olan Azərbaycan Respublikasının Prezidenti və ya Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti tərəfindən yaradılan publik hüquqi şəxslər, dövlət mülkiyyətində olan və paylarının (səhmlərinin) nəzarət zərfi dövlətə məxsus olan hüquqi şəxslər hazırladıqları mikro, kiçik və orta sahibkarlıq, investisiya və ixrac fəaliyyətinə təsir edəcək normativ hüquqi aktların layihələrinin normayaratma orqanına təqdim edilməzdən əvvəl...
20 Avqust 2026, 17:00
