Qan azlığı (anemiya) zamanı hansı analizlər verilməlidir?
Tibb 20 Avqust 2026, 14:47
461
Qan azlığı (anemiya) orqanizmdə eritrositlərin, hemoqlobinin səviyyəsinin normadan aşağı düşməsi ilə müşayiət olunan, toxumaların oksigenlə təminatını pozan geniş yayılmış sağlamlıq problemidir. Halsızlıq, tez yorulma, başgicəllənmə, dəri solğunluğu, saç tökülməsi kimi simptomlarla özünü göstərən anemiyanın müalicəsinə başlamazdan öncə onun dəqiq yaranma səbəbini, növlərini müəyyənləşdirmək vacibdir. Çünki anemiya yalnız dəmir çatışmazlığından deyil, B12, fol turşusu əskikliyindən, xroniki xəstəliklərdən, yaxud genetik faktorlardan qaynaqlana bilər.
Citypost.az xəbər verir ki, anemiyanın diaqnostikasında ilk, ən mühüm addım ümumi qan analizinin (ÜQA) verilməsidir. Bu müayinə sayəsində hemoqlobinin miqdarı, eritrositlərin sayı, onların orta həcmi (MCV), hemoqlobinlə zənginlik dərəcəsi (MCH) dəqiq ölçülür. Göstəricilərin aşağı olması qan azlığının varlığını təsdiqləyir, hüceyrələrin ölçüsünə görə anemiyanın ilkin xarakteri haqqında həkimə mühüm məlumat verir.
Ehtiyat dəmir depolarının vəziyyətini qiymətləndirmək üçün biokimyəvi qan analizləri zənciri icra olunmalıdır. Bura qan zərdabında dəmirin səviyyəsi, dəmirin daşınmasında rol oynayan transferrin, orqanizmdə dəmir ehtiyatını birbaşa göstərən feritin analizləri daxildir. Xüsusilə feritin səviyyəsinin yoxlanılması dəmir defisitli anemiyanın gizli dövrünü, real dərinliyini üzə çıxarmaq baxımından həlledici əhəmiyyət kəsb edir.
Müayinə prosesində B12 vitamini, fol turşusu (vitamin B9) səviyyəsinin də yoxlanılması mütləqdir. Bu vitaminlərin çatışmazlığı meqaloblastik anemiyaya yol açaraq sinir sisteminin, qan yaranma prosesinin pozulmasına səbəb olur. Qanın sürtmə mikroksopiyası, retikulositlərin (gənc eritrositlərin) sayılması, qanaxma ehtimallarını istisna etmək üçün gizli qan analizləri də mənzərəni tam aydınlaşdırır. Kompleks analiz nəticələrinə əsasən təyin edilən doğru müalicə kursu orqanizmin hemoqlobin balansıı qısa müddətdə bərpa edir.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Böyrək daşının ilk əlamətləri nələrdir? – Yaranma səbəbləri və müalicəsi
Böyrək daşı xəstəliyi maddələr mübadiləsinin pozulması nəticəsində böyrək ləyənlərində, sidik yollarında kristalların toplanaraq bərkiməsi ilə müşayiət olunan geniş yayılmış uroloji patologiyadır. Xəstəliyin ilk əlamətləri adətən daşın yerini dəyişərək sidik axarına keçməsi ilə özünü büruzə verir. Ən kəskin simptom kürəyin aşağı hissəsində, bel nahiyəsində qəfil başlayan, qasıq nahiyəsinə yayılan şiddətli sancılardır. Bununla yanaşı, tez-tez sidiyə çıxma istəyi, sidik ifrazı zamanı kəskin göynəmə, sidiyin rənginin tündləşməsi, qanlı olması, ürəkbulanma, qusma kimi hallar da böyrək daşının ilkin xəbərdaredici siqnalları sırasındadır.Citypost.az xəbər verir ki, böyrək daşlarının yaranmasına şərait yaradan bir çox genetik, xarici amillər mövcuddur. Gün ərzində az su içilməsi sidiyin qatılaşmasına, kristallaşma prosesinin...
20 Avqust 2026, 10:00
Diş əti qanamasını dayandırmağın təbii və tibbi yolları
Diş əti qanaması ağız boşluğunda iltihabi prosesin başlandığını, gigiyena qaydalarının pozulduğunu, yaxud orqanizmdə müəyyən vitamin çatışmazlığının olduğunu göstərən ilk siqnallardan biridir. Fırçalama, yemək yemə zamanı yaranan bu problemi diqqətdən kənarda saxlamaq gələcəkdə dişlərin təhlükəli xəstəliyi olan parodontitə, hətta sağlam dişlərin itirilməsinə yol aça bilər. Qanamadan azad olmaq, diş ətlərini sağlamlaşdırmaq üçün həm ev şəraitində tətbiq edilən təbii vasitələrdən, həm də peşəkar tibbi müalicə metodlarından kompleks şəkildə istifadə olunmalıdır.Citypost.az xəbər verir ki, diş əti iltihabını yüngülləşdirmək, qanamanı dayandırmaq üçün ilk növbədə ilıq duzlu su ilə ağızı yaxalamaq tövsiyə olunur. Təbii antiseptik xassəyə malik duzlu məhlul bakteriyaları məhv edir, ödemi götürür, yaraların...
19 Avqust 2026, 14:45
Qan qrupları ilə şəxsiyyət və xəstəliklərə meyillilik arasında əlaqə varmı?
Qan qrupları ilə insanın şəxsiyyət xüsusiyyətləri, eləcə də müxtəlif xəstəliklərə meyilliliyi arasındakı əlaqə uzun illərdir həm elmi mühitdə, həm də cəmiyyətdə böyük maraq doğuran mövzulardandır. Xüsusilə Yaponiya və Şərqi Asiya mədəniyyətində geniş yayılan nəzəriyyəyə görə, qan qrupları xarakterin formalaşmasına, insanın davranış modellərinə birbaşa təsir edir. Lakin müasir tibb, psixologiya elmi bu yanaşmanı elmi cəhətdən sübut olunmamış fərziyyə hesab edir; aparılan miqyaslı tədqiqatlar qan qrupu ilə xarakter cizgiləri arasında hər hansı birbaşa, qanunauyğun əlaqənin olmadığını göstərir.Citypost.az xəbər verir ki, şəxsiyyətdən fərqli olaraq, qan qrupları ilə bəzi fiziki xəstəliklərə meyillilik arasında elmi baxımdan əsaslandırılmış ciddi əlaqələr mövcuddur. Qan qrupunu müəyyən edən eritrositlərin...
19 Avqust 2026, 11:15
Göz rənginin zamanla dəyişməsi hansı xəstəliyin əlaməti ola bilər?
Göz rənginin zamanla dəyişməsi çox vaxt sadə genetik faktorlar, yaxud yaşlanma prosesi ilə əlaqələndirilsə də, bəzi hallarda ciddi tibbi pozuntuların, daxili xəstəliklərin ilk xəbərdarlıq siqnalı ola bilər. Yetkinlik yaşında irisin (gözün rəngli təbəqəsinin) tonunda, yaxud skleranın (gözün ağ hissəsinin) rəngində müşahidə olunan qəfil dəyişikliklər göz strukturlarının, eləcə də digər orqanların zədələnməsindən xəbər verir. Bu səbəbdən gözlərdə yarana biləcək hər hansı piqmentasiya fərqliliyinə həssaslıqla yanaşmaq, vaxtında həkim-oftalmoloqa müraciət etmək vacibdir.Citypost.az xəbər verir ki, irisin rənginin dəyişməsinə yol açan ən yayğın oftalmoloji patologiyalardan biri Fuks heteroxromik iridotsikliti xəstəliyidir. Bu xroniki iltihabi proses adətən tək gözə təsir edərək irisin piqment qatını tədricən zəiflədir,...
19 Avqust 2026, 10:40
Bədənimizdəki limfa sistemini təmiz saxlayan gündəlik vərdişlər
Bədənimizdəki limfa sistemi toksinlərin, tullantı maddələrin, zərərli mikroorqanizmlərin orqanizmdən kənarlaşdırılmasında, immun sisteminin möhkəmlənməsində həlledici rol oynayan mühüm mexanizmdir. Qan dövranından fərqli olaraq limfa sisteminin müstəqil nasos funksiyasını yerinə yetirən ürək kimi orqanı yoxdur; bu mayenin hərəkəti yalnız əzələ yığılmaları, tənəffüs, fiziki aktivlik sayəsində reallaşır. Limfa axınının ləngiməsi bədəndə şişkinliklərə, xroniki yorğunluğa, immun müqavimətinin düşməsinə gətirib çıxarır. Gün ərzində tətbiq edilən sadə, faydalı vərdişlər sayəsində bu sistemi daima təmiz, aktiv saxlamaq mümkündür.Citypost.az xəbər verir ki, limfa sisteminin düzgün çalışması üçün ən başlıca şərt günboyu kifayət qədər təmiz su içməkdir. Limfa mayesinin böyük hissəsi sudan ibarət olduğuna görə orqanizm susuz qaldıqda bu...
19 Avqust 2026, 10:00
İnsomniya (yuxusuzluq) və beyində neyronların bərpası arasındakı əlaqə
İnsomniya, yəni xroniki yuxusuzluq təkcə gündəlik gümrahlığa təsir edən adi diskomfort deyil, beynin daxili strukturlarına, neyronların bərpa prosesinə ciddi zərbə vuran mürəkkəb mərkəzi sinir sistemi pozuntusudur. Keyfiyyətli yuxu zamanı beyin toxumalarında maddələr mübadiləsinin son məhsulları təmizlənir, zədələnmiş neyron hüceyrələri yenilənir. Yuxu rejiminin uzunmüddətli pozulması isə bu təbii bərpa mexanizmini iflic edərək sinir hüceyrələrinin məhvinə, beynin neyroplastiklik qabiliyyətinin zəifləməsinə gətirib çıxarır.Citypost.az xəbər verir ki, dərin yuxu fazasında beynin qlimfatik sistemi tam gücü ilə çalışaraq hüceyrələrarası sahədə toplanan zərərli zülal qalıqlarını, o cümlədən Altsheymer xəstəliyinə yol açan beta-amiloid maddələrini kənarlaşdırır. İnsomniya zamanı bu təmizlənmə prosesi yarımçıq qaldığı üçün neyronlar arasında siqnal ötürülməsini...
19 Avqust 2026, 08:54
