Onlayn kredit borcu miras qalırmı?

Son illər vətəndaşları ən çox maraqlandıran hüquqi məsələlərdən biri də vəfat etmiş şəxsin bank borclarının taleyidir. Xüsusilə onlayn qaydada götürülmüş, zaminsiz və sığortasız kreditlərlə bağlı ailə üzvləri tez-tez sual edirlər: "Yoldaşım vəfat edib,götürdüyü onlayn kredit hələ də bağlanmayıb. Bu borcu mən və ya övladlarım ödəməlidirmi?"

Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünasların izahına görə, bu məsələdə əsas meyar mirasın qəbul olunub-olunmamasıdır. Azərbaycan Respublikasının mülki qanunvericiliyinə əsasən, vəfat etmiş şəxsin varisləri mirası qəbul etdikləri halda, mərhumun borclarına da yalnız qəbul etdikləri mirasın dəyəri həcmində cavabdeh olurlar. Başqa sözlə, varis öz şəxsi əmlakı və ya gəlirləri hesabına borcu ödəməyə məcbur deyil. Onun məsuliyyəti yalnız miras kimi əldə etdiyi əmlakın bazar dəyəri ilə məhdudlaşır.Məsələn, əgər mərhumdan varisə 5 min manat dəyərində əmlak keçibsə, bank həmin varisdən ən çox həmin məbləğ həcmində borcun ödənilməsini tələb edə bilər. Borcun məbləği bundan artıq olsa belə, fərq varisin şəxsi vəsaiti hesabına tələb edilə bilməz.Digər mühüm məqam isə bankın hüquqi prosedurlarıdır. Borcun ödənilməsi üçün bank müvafiq qaydada iddia qaldırmalı və qanunvericiliyin tələblərinə uyğun hərəkət etməlidir. Əgər bank uzun müddət heç bir tələb irəli sürməyibsə və ya ölüm faktı ona təqdim olunubsa, bəzi hallarda həmin kredit bank tərəfindən "ümidsiz borc" kimi uçota alına bilər. Bununla belə, hər bir konkret hadisənin hüquqi qiymətləndirilməsi fərdi qaydada aparılır və sənədlər əsasında müəyyən edilir.Ən vacib suallardan biri də budur: mərhumun heç bir əmlakı yoxdursa nə baş verir? Hüquqi baxımdan, əgər vəfat etmiş şəxsdən miras qalan hər hansı daşınar və ya daşınmaz əmlak, pul vəsaiti və ya digər miras predmeti mövcud deyilsə və varislər faktiki olaraq heç nə qəbul etməyiblərsə, onlar həmin kredit borcunu ödəmək öhdəliyi daşımırlar. Çünki qanun varislərin məsuliyyətini yalnız qəbul etdikləri mirasın həcmi ilə məhdudlaşdırır.Eyni zamanda, kredit müqaviləsində həyat sığortasının olub-olmaması da mühüm rol oynayır. Əgər kredit sığortalanıbsa və sığorta müqaviləsinin şərtlərinə əsasən ölüm hadisəsi sığorta hadisəsi hesab edilirsə, həmin borcun ödənilməsi sığorta şirkəti tərəfindən həyata keçirilə bilər. Buna görə də belə hallarda ilk növbədə kredit müqaviləsi və sığorta sənədləri diqqətlə araşdırılmalıdır.

Hüquqşünaslar vətəndaşlara tövsiyə edirlər ki, vəfat etmiş yaxınlarının kreditləri ilə bağlı bankın şifahi məlumatları ilə kifayətlənməsinlər. Mirasın qəbul olunması, borcun məbləği, kreditin sığortalanıb-sığortalanmaması və bankın irəli sürdüyü tələblərin qanuniliyi peşəkar hüquqi qiymətləndirilməlidir. Zərurət yarandıqda isə hüquqların qorunması üçün məhkəməyə müraciət etmək mümkündür.Nəticə etibarilə, rəhmətə gedən şəxsin kredit borcu avtomatik olaraq ailə üzvlərinin üzərinə keçmir. Varislər yalnız qəbul etdikləri mirasın dəyəri həcmində məsuliyyət daşıyırlar. Əgər miras ümumiyyətlə mövcud deyilsə və ya qəbul edilməyibsə, həmin borcun ödənilməsi öhdəliyi də yaranmır.

Həmçinin oxuyun

Şahin Qurbanovdan xəbər var...  

Hakim Mirlətif Seyidovdan şikayət var... 

“Çox gözəl oyunçudur, başqa qüvvələrə güvənir ” — Ayaz Salayevlə Kinematoqrafçılar İttifaqı ətrafında MÜSAHİBƏ   

Buqələmun  - Şahin Qurbanovu da Vilyam Hacıyevin taleyi gözləyir?

Yusif