Telefonu yastığınızın altında yatırsınızsa, bunu bilməlisiniz: Yuxunuzu poza biləcək əsas səbəb nədir?
Maraqlı 14 Sentyabr 2026, 10:30
339
Telefonu gecə yatarkən yastığın altına, başınızın yanına və ya yatağın üzərinə qoyaraq yatırsınız? Bir çox insan bunu adi vərdiş kimi qəbul edir. Telefon səhər zəng çalmaq üçün baş ucunda saxlanılır, gecə isə əlin altında olur. Lakin mütəxəssislər yatarkən telefonu yataqdan uzaqda saxlamağın daha düzgün olduğunu bildirirlər. Bunun səbəbi isə yalnız elektromaqnit sahə ilə bağlı deyil.
Citypost.az-ın məlumatına görə, mobil telefonlar simsiz rabitə zamanı radiofrekans enerjisi yayır. Telefon aktiv vəziyyətdə olduqda şəbəkə ilə əlaqə saxlayır və məlumat ötürür. Lakin mövcud elmi məlumatlara əsasən, gündəlik istifadə zamanı mobil telefonlardan yaranan aşağı səviyyəli radiofrekans məruz qalmasının insanlarda yuxu pozuntusu və digər sağlamlıq problemlərinə səbəb olduğu qəti şəkildə göstərilməyib. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı da aşağı səviyyəli elektromaqnit sahələrinə məruz qalmanın sağlamlığa zərər verdiyini təsdiqləyən ardıcıl sübut olmadığını bildirir. Buna görə “telefon yastığın altında olduğu üçün beynin şüalanır və yuxun pozulur” demək elmi baxımdan düzgün olmaz. Lakin bu, telefonu başın altında saxlamağın yaxşı vərdiş olduğu anlamına da gəlmir.Əsas problem çox vaxt telefonun özündən deyil, onun yaratdığı işıq, səs, bildiriş və davranış təsirindən qaynaqlanır. Telefon yatağın yanında olduqda insan gecə ərzində gələn mesaj, zəng və bildirişlərə daha həssas ola bilər. Ekrana baxmaq isə xüsusilə yatmazdan əvvəl beynin oyanıqlıq səviyyəsini artıra və yuxuya keçidi çətinləşdirə bilər.
Bir başqa problem də “telefonu sadəcə bir dəqiqə yoxlayım” vərdişidir. İnsan yatağa uzandıqdan sonra sosial şəbəkələrə, xəbərlərə və mesajlara baxmağa başlayır. Bir neçə dəqiqə kimi başlayan bu davranış bəzən yarım saat, hətta daha uzun müddət davam edir. Nəticədə insan gec yatır və səhər yuxusunu tam almamış oyanır. Telefonu yastığın altında saxlamaq həm də cihazın istilik baxımından düzgün yerləşdirilməsi deyil. Telefon istifadə zamanı müəyyən qədər istilik yarada bilər və yastıq kimi yumşaq materiallar cihazın ətrafında hava dövranını azalda bilər. Xüsusilə telefon şarjda olduğu halda onun yastığın altında və ya qalın yataq dəstinin arasında saxlanılması məsləhət görülmür. Bu, telefonun soyumasını çətinləşdirə bilər.
Digər tərəfdən, telefonun gecə ərzində şarjda saxlanılması zamanı istehsalçının orijinal və uyğun aksesuarlarından istifadə etmək, cihazın havalanmasını təmin etmək və onu yorğan-yastığın altında qoymamaq daha təhlükəsiz yanaşmadır.Maraqlıdır ki, telefonu yataqdan uzaqlaşdırmaq üçün elektromaqnit şüalanmadan qorxmaq belə vacib deyil. Sadəcə telefonun gecə ərzində yaratdığı rəqəmsal stimulu azaltmaq belə yuxu rejiminə müsbət təsir göstərə bilər. Telefonu səssizə almaq, “Narahat etməyin” rejimini aktivləşdirmək və mümkün olduqda yataqdan bir qədər uzaqda saxlamaq gecə ərzində lazımsız oyanmaların qarşısını almağa kömək edə bilər.Əgər telefonunuzu səhər zəngi üçün istifadə edirsinizsə, onu mütləq yastığınızın altına qoymağa ehtiyac yoxdur. Başınızdan bir qədər uzaqda, yatağın yanında və ya otağın digər hissəsində saxlamaq daha məqsədəuyğundur. Beləliklə, həm gecə telefona baxmaq vərdişini azaltmaq, həm də bildirişlərdən uzaq qalmaq daha asan olur.
Həmçinin oxuyun
Telefonun elektromaqnit siqnallarına gəldikdə isə mövcud məlumatları şişirtmək də, tamamilə əhəmiyyətsiz saymaq da düzgün deyil. FDA-nın hazırkı məlumatına görə, elmi sübutların ümumi çəkisi mobil telefonların radiofrekans şüalanmasını hər hansı sağlamlıq problemi ilə əlaqələndirmir. Bununla belə, xüsusi hallarda məsafə saxlamaq vacib ola bilər. Məsələn, ürək stimulyatoru və ya digər implantasiya edilmiş tibbi cihazlardan istifadə edən şəxslərə mobil telefonları belə cihazlardan müəyyən məsafədə saxlamaq tövsiyə olunur, çünki bəzi telefonlarda elektromaqnit müdaxiləsi və maqnitlərlə bağlı xüsusi risklər mövcuddur. FDA implantasiya edilmiş cihazlardan telefon və digər uyğun elektron cihazları ən azı 15 santimetr uzaqda saxlamağı tövsiyə edir.Yəni gecə telefonu yastığın altında saxlamaqla bağlı əsas məsələ “beynin şüalanması” deyil. Daha real problem telefonun yuxu mühitinə gətirdiyi işıq, səs, bildirişlər, sosial media istifadəsi və gecə saatlarında oyanıqlığı artıran davranışlardır.
Ən yaxşı variant isə sadədir: telefonu yataqdan uzaqlaşdırın, bildirişləri söndürün, yatmazdan əvvəl ekrandan ayrılın və telefonu yastığın altına qoymayın. Belə etdikdə həm daha sakit yuxu mühiti yaradırsınız, həm də gecənin ortasında telefonu yoxlamaq vərdişini azaltmış olursunuz.
Yusif
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Niyə sərin otaqda daha yaxşı yatırıq?
Bir çox insan isti və havasız otaqda yatmaqda çətinlik çəkir, halbuki otağın bir qədər sərin olması yuxuya getməyi və gecə ərzində daha rahat yatmağı asanlaşdıra bilər. Bunun səbəbi sadəcə rahatlıq hissi deyil. İnsan orqanizmi yuxuya hazırlaşarkən təbii şəkildə temperaturunu tənzimləyir və bədənin daxili temperaturu aşağı düşməyə başlayır. Məhz buna görə yataq otağının həddindən artıq isti olmaması yuxunun təbii ritminə uyğun gəlir.Citypost.az-ın məlumatına görə, yuxuya keçid zamanı orqanizmdə maraqlı fizioloji proses baş verir. Gün ərzində bədən temperaturu daha yüksək olur, axşam saatlarında isə sirkadiyan ritmin təsiri ilə daxili temperatur tədricən aşağı düşür. Bu proses yuxululuğun yaranması ilə də əlaqəlidir. Orqanizm istiliyi...
14 Sentyabr 2026, 09:30
Təbiətin ən böyük “saxtakarları”: Bu 5 heyvan öz bacarıqları ilə heyrətləndirir
Təbiətdə sağ qalmaq üçün yalnız güclü olmaq kifayət etmir. Bəzi heyvanlar təhlükədən qaçmaq və düşmənlərini çaşdırmaq üçün inanılmaz üsullardan istifadə edirlər. Kimisi özünü ölü kimi göstərir, kimisi saniyələr ərzində rəngini dəyişərək ətraf mühitdə gizlənir, kimisi alətlərdən istifadə edir, digərləri isə bədəninin quruluşu sayəsində insanı heyrətləndirən hərəkətlər edə bilir. Ən maraqlısı isə odur ki, bu xüsusiyyətlərin böyük hissəsi milyonlarla illik təkamül prosesində heyvanların sağ qalmasına kömək edən müdafiə mexanizmləridir.Citypost.az Təbiətin ən qeyri-adi “saxtakarları” arasında xüsusilə beş heyvan təqdim edir 5-ci yerdə – opossumOpossum təhlükə qarşısında özünü ölü kimi göstərməsi ilə məşhurdur. Bu heyvanın ən maraqlı xüsusiyyəti odur ki, təhlükə həddindən artıq artdıqda...
14 Sentyabr 2026, 08:30
Rəsul Həmzətovun Əziz Əliyevlə bağlı xatirələri
Dağıstan Respublikasının Xalq şairi Rəsul Həmzətov öz xatirələrində yazır: “O vaxtlar mənim ilk şeir kitabçam çapdan çıxmışdı. Əziz Əliyev bundan xəbərdar idi. İştirak etdiyimiz bir məclisdə məni təbrik etdi. Onun xahişi ilə bir dağlı rəqsi oynadım; məmnun qaldı, şeir oxutdu – təriflədi. Mən qızışaraq təkrarən oynayıb şeir oxuyanda, mülayimcəsinə narazılığını bildirdi: “Bu gün atan Həmzət Sadasının yubileyidir, bir az ağayana ol. Sən dağlı balasısan...”Sonra xəbər aldı:– Rəsul, sən bizim Səməd Vurğunu tanıyırsanmı?Cavab verdim:– Azərbaycan şeiri ilə onu yaxşı tanıyıram.– Sənin xəbərin varmı ki, Səməd dünən Mahaçqaladaydı. Azərbaycan diviziyası buradan keçirdi. Vurğun da gəlmişdi. Onu özüm qarşılayıb, yola saldım. Səməd Vurğunu...
12 Sentyabr 2026, 09:15
Anasının qatili bağışlayan general – Arif Heydərovun insanlıq dərsi
Azərbaycanın sabiq daxili işlər naziri, general-leytenant Arif Heydərovun həyatından bəhs edən bu hadisə müdriklik və dərin insanpərvərliyin unudulmaz nümunəsidir.Vaxtilə baş verən ağır faciə — nazirin anasının avtomobil qəzasında həlak olması cəmiyyətdə böyük səs-küy doğurmuşdu. Ekspertizanın rəyinə əsasən, qəzanın baş verməsində yüksək sürətlə hərəkət edən taksi sürücüsü tam günahkar bilinmişdi. Bu barədə dərhal Arif Heydərova məlumat verildi.Lakin hadisənin təfərrüatlarını şəxsən araşdıran nazir qəzaya səbəb olan sürücünün cəzalandırılmasından əvvəl onun ailə vəziyyəti ilə maraqlandı:– Uşaqları varmı? – deyə soruşdu.Məlum oldu ki, sürücünün üç azyaşlı övladı var və onların ən kiçiyi hələ bir yaşındadır.Bir müddət dərin sükut içində düşündükdən sonra Arif Heydərov qəti...
11 Sentyabr 2026, 12:47
Ananas və kivi yeyəndə ağız niyə yanır? – Maraqlı səbəb
Ananas və ya kivi yedikdən sonra ağızda yanma, göynəmə, acılıq və qarıncalanma hiss edənlər az deyil. Bəs meyvələr sağlam olduğu halda bu hiss nədən yaranır?Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, ananasın tərkibində bromelain, kivinin tərkibində isə zülalları parçalayan fermentlər, o cümlədən aktinidin kimi fermentlər var. Ananasdakı bromelain zülalları parçalama xüsusiyyətinə malikdir və bu fermentin ağız boşluğunda qıcıqlanma hissinin yaranmasına müəyyən qədər töhfə verə biləcəyi düşünülür. Ananasın tərkibindəki turşuluq da ağızın həssas selikli qişasını qıcıqlandıra bilər.Kivi qəbul etdikdən sonra yaranan qaşınma, qarıncalanma və yüngül şişkinlik isə bəzi insanlarda oral allergiya sindromu ilə də əlaqəli ola bilər. Bu vəziyyətdə simptomlar adətən...
11 Sentyabr 2026, 11:17
Hitlerin ölüm əmrini verdiyi, Stalinin qoruduğu hipnozçu haqqında İlginc FAKTLAR
Volf Messinqin ağılları oxuya bilən, başqasının düşüncələrini manipulyasiya edən bir telepat olub. O, eyni zamanda SSRİ-də insanların fikirlərini öyrənməyi psixoloji eksperimentlər ilə nümayiş etdirən estrada artisti idi.Tam adı Wolf Gregorevich Messingdir. 10 sentyabr 1899-cu ildə Polşanın Qura Kalvariya şəhərində, yoxsul bir yəhudi ailəsində dünyaya gəlib. 8 noyabr 1974 -cü ildə Moskvada dünyasını dəyişib.Messinqin ailəsi onu dini təhsil alaraq ravvin olması üçün məktəbə göndərir. Lakin o, bununla razılaşmayıb evdən qaçır.Anadangəlmə əsəb xəstəsi olan Volf kənddə Fələstindəki yəhudilər üçün yığılan pulları oğurlayır. Volf qeyri-adi qabiliyyətini də ilk dəfə Berlinə getmək üçün mindiyi qatarda kəşf edir. 13 yaşlı Volf bilet əvəzinə bələdçiyə adi...
11 Sentyabr 2026, 10:36
