300 min il öncə adalarda yoxa çıxmış ilanlar tapılıb
Maraqlı 10 Fevral 2025, 10:15
7880
Bornmut və Banqor Universitetlərinin britaniyalı alimləri müəyyən ediblər ki, Böyük Britaniya ərazisinə eskulap ilanları (Zamenis longissimus) qayıdıb. Bu sürünənlər növü Britaniya adalarında təxminən 300 min il öncə buzlaşma dövrlərinin birində yox olmuşdu.
Kəşf barədə “The Conversation” nəşri məlumat yayıb.
Eskulap su ilanları ailəsindən olan zəhərsiz ilandır. O, qədim Roma müalicə tanrısı Eskulapın şərəfinə adlandırılıb. Sürünənlər Cənubi, Mərkəzi və Şərqi Avropa, Kiçik Asiya və Qafqazda yayılıb.
Tədqiqatçıların sözlərinə görə, Eskulap tarixən daha isti regionlarda yaşayıb, lakin son iqlim dəyişiklikləri səbəbindən yerli ilan populyasiyaları azalmağa başlanıb. Eyni zamanda, Böyük Britaniyaya gətirilmiş nümunələr ətraf mühit şəraitinə uyğunlaşaraq təbiətdə uğurla məskunlaşıblar.
Həmçinin oxuyun
Alimlər müəyyən ediblər ki, ilanlar şimali Uelsdə yerli fauna ilə münaqişəyə girməyərək və əksər insanlar üçün görünməz qalaraq özlərini yaxşı hiss edirlər.
Tədqiqatçılar növlərin yeni şəraitə uyğunlaşması zərurətini nəzərə alaraq biomüxtəlifliyin qorunması strategiyalarına yenidən baxmağı təklif ediblər. İntroduksiya edilmiş (qəsdən və ya təsadüfən gətirilmiş) növləri təhlükə kimi qəbul etmək əvəzinə, qlobal istiləşmə şəraitində ekosistemlərin qorunmasında onların rolunu tanımaq lazımdır.
Lakin mütəxəssislər vurğulayıblar ki, xəstəliklərin yayılması və ya yerli ekosistemlərin balansının pozulması kimi gözlənilməz nəticələrdən qaçınmaq üçün belə qərarlar ehtiyatla qəbul edilməlidir.
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Quşlar uçarkən niyə dövrə vururlar?
Göydə bir qartal, şahin və ya kərkəs gördükdə diqqət etsəniz, onun bəzən qanadlarını demək olar ki, tərpətmədən böyük dairələr cızaraq yüksəldiyini görə bilərsiniz. İlk baxışdan quşun sadəcə havada dövrə vurduğu düşünülə bilər. Əslində isə bu hərəkətin arxasında çox maraqlı aerodinamik mexanizm dayanır. Quşlar müəyyən uçuş şəraitlərində havanın hərəkətindən istifadə edərək enerji sərfiyyatını əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilirlər.Citypost.az xəbər verir ki, xüsusilə yırtıcı quşlar və bəzi iri uçan quşlar havada yüksələn isti hava axınlarından istifadə edirlər. Günəş yer səthini qızdırdıqda torpağa yaxın hava da isinərək yuxarı qalxır. Belə yüksələn isti hava sütunlarına “termal axınlar” deyilir. Quş həmin hava axınının içinə daxil olduqda...
18 Sentyabr 2026, 10:30
Niyə elmi təcrübələrdə məhz siçanlardan istifadə olunur?
Heç düşünmüsünüzmü ki, laboratoriyalarda aparılan saysız-hesabsız tibbi və genetik araşdırmalarda niyə məhz siçanlardan bu qədər geniş istifadə olunur? İlk baxışdan insanla laboratoriya siçanı arasında böyük fərq var. Biri insan, digəri isə kiçik ölçülü gəmiricidir. Lakin elmi baxımdan məsələ xarici görünüşdən tamamilə fərqlidir. Siçanlar insan biologiyasını öyrənmək üçün ən çox istifadə olunan model orqanizmlərdən biridir və bunun əsas səbəblərindən biri onların genetik, fizioloji və bioloji xüsusiyyətlərinin insanlarla bir sıra mühüm oxşarlıqlar təşkil etməsidir. NIH də heyvan modellərinin seçilməsində insanla anatomik, fizioloji və genetik oxşarlıqların mühüm meyar olduğunu bildirir.Citypost.az-ın məlumatına görə, insan və siçan genomlarının müqayisəsi göstərir ki, hər iki növdə çox...
18 Sentyabr 2026, 09:30
Meşələrin görünməyən interneti: Ağaclar bir-biri ilə necə əlaqə saxlayır?
Meşəyə baxanda ilk gördüyümüz mənzərə sakitlik və hərəkətsizlikdir. Ağaclar illərlə eyni yerdə dayanır, bir-birindən xəbərsiz görünür və sanki hər biri öz həyatını yaşayır. Lakin torpağın səthindən bir neçə santimetr aşağıda tamamilə başqa bir dünya mövcuddur. Burada ağacların kökləri, torpaqdakı mikroorqanizmlər və xüsusilə mikorizal göbələklərin lifləri bir-biri ilə mürəkkəb əlaqələr yarada bilir. Alimlər bu əlaqələrin müəyyən hallarda bitkilər arasında maddələrin və kimyəvi siqnalların hərəkətinə imkan verdiyini araşdırırlar.Citypost.az xəbər verir ki, bu sistem bəzən populyar elmdə “Wood Wide Web”, yəni “meşənin interneti” adlandırılır. Bunun səbəbi odur ki, mikorizal göbələklərin torpaq altında yayılan nazik lifləri bir neçə bitkinin kökləri ilə əlaqəyə girə və...
18 Sentyabr 2026, 08:30
İosif Stalinlə Adolf Hitlerin “əbədi dostluğu”
Bəlkə də çoxları bilmir ki, XX əsrin 30-cu illərinin sonunda SSRİ üçün ən böyük düşmən Almaniya deyil, Böyük Britaniya idi. Əslində həmin dövrdə Stalin ilə Hitler bir çox məsələlərdə eyni mövqe və düşüncəyə malik rəhbərlər idi. 1939-cu ilin avqust ayında Molotov-Ribbentrop paktına, daha doğrusu Stalin və Hitler razilaşmasına görə Avropanın iki yerə bölünməsi nəzərdə tutulurdu. (Həmin dövrdə İohim fon Ribbentrop Almaniyanın Xİ naziri idi). Gizli pakt bağlanışından sonra alman qonaqlara Kremldə banket təşkil olundu. Stalin həmin banketdə Hitlerin və Gimmlerin sağlığına badə qaldırdı. 1939-cu ildə Alman xalqının “əbədi füreri” Adolf Hitler teleqram vuraraq Sovet xalqının “əbədi rəhbəri” İosif Stalini...
17 Sentyabr 2026, 16:39
Bizi xəstəliklərdən qoruyan nədir? – İmmunitet sisteminin heyrətamiz müdafiə mexanizmi
Bədənimiz hər gün gözlə görünməyən milyonlarla mikroorqanizmlə təmasda olur. Bakteriyalar, viruslar, göbələklər və digər yad maddələr orqanizmə müxtəlif yollarla daxil olmağa çalışa bilər. Buna baxmayaraq, insan bədəni hər dəfə xəstələnmir. Bunun əsas səbəblərindən biri bizi daim qoruyan mürəkkəb immun sistemidir.Citypost.az-ın məlumatına görə, immunitet sistemi yalnız xəstəlik zamanı aktivləşən mexanizm deyil. Əksinə, o, gündəlik olaraq orqanizmi potensial təhlükələrdən qorumaq üçün fəaliyyət göstərir. Bu sistem müxtəlif hüceyrələr, zülallar, toxumalar və orqanlardan ibarətdir və əsasən iki böyük müdafiə istiqamətində işləyir: anadangəlmə və qazanılmış immunitet. Bu iki sistem bir-birindən ayrı deyil, əksinə, bir-birini tamamlayır. Müdafiənin ilk mərhələsi isə düşündüyümüzdən daha sadə bir yerdən başlayır...
17 Sentyabr 2026, 10:30
Ceyhun bəy Hacıbəyli Stalinin tələsinə niyə düşmədi?
Cümhuriyyət hökuməti tərəfindən 1919-cu ilin yanvarında Paris sülh konfransında iştirak etmək üçün nümayəndə heyətinin tərkibində xaricə yola düşənədək Ceyhun bəy "Azərbaycan" qəzetinin redaktoru olmuşdur Azərbaycan nümayəndə heyətinin konfrans ərəfəsində Fransanın paytaxtında çap etdirdiyi kitablar, bülletenlər və s. materiallar o dövrdə böyük əhəmiyyətə malik idi. Fransız və ingilis dillərində çap olunmuş "Qafqaz Azərbaycan Respublikası", "Qafqaz Azərbaycan Respublikasının sülh konfransına memorrandumu" da çox maraqlıdır. Burada həmçinin Azərbaycan nümayəndəliyinin aylıq bülleteni də çap olunurdu.Bunlardan başqa, mühacirət illərində Ceyhun bəy digər qəzet və jurnallarla, radio ilə də əməkdaşlıq etmiş, Azərbaycanla bağlı çoxsaylı məqalələr yazmış, tədqiqatlar aparmışdır.Qarabağ folkloru və dialektikasına aid kitab yazaraq, onu Fransa cəmiyyətində...
17 Sentyabr 2026, 10:16
