Yeməkdən dərhal sonra uzanmaq mədəyə necə təsir edir? – Reflüksün əsas yaranma səbəbi
Tibb 07 Avqust 2026, 10:00
2561
Xüsusilə doyumlu və ağır şam yeməyindən sonra diqqəti çəkən ilk istək adətən divanda uzanmaq və ya dərhal yatağa keçib dincəlmək olur. Lakin mədə-bağırsaq xəstəlikləri üzrə mütəxəssislər və qastroenteroloqlar bildirirlər ki, yeməkdən dərhal sonra bədəni üfüqi vəziyyətə gətirmək həzm sisteminin təbii iş mexanizmini köklü şəkildə pozur. Bu zərərli vərdiş günümüzdə geniş yayılan, qida borusunun yanması və göynəməsi ilə müşayiət olunan gastroezofageal reflüks xəstəliyinin (GERD) ən əsas səbəblərindəndir.
Citypost.az xəbər verir ki, anatomik baxımdan insan mədəsi qidaları həzm etmək üçün güclü hidroxlorid turşusu və fermentlər ifraz edən xüsusi bir orqandır. Qida borusu ilə mədənin birləşdiyi yerdə isə "sfinkter" adlanan, yalnız qida aşağı keçərkən açılan, digər vaxtlarda qapalı qalan əzələli halqa yerləşir. Dik oturduqda və ya ayaqda olduqda cazibə qüvvəsi mədədəki turşunu və həzm olunmaqda olan qidaları təbii olaraq aşağıda tutur. Lakin yeməkdən dərhal sonra uzandıqda cazibə qüvvəsinin bu qoruyucu təsiri aradan qalxır; mədədəki turşulu maye birbaşa sfinkter əzələsinə təzyiq göstərməyə başlayır.
Həmin təzyiq nəticəsində mədə qapaqcığı zəifləyir və ya aralanır, bu da mədə şirəsinin qida borusuna geriyə sızması ilə nəticələnir. Mədənin daxili divarları turşuya dözümlü qoruyucu qatla örtülsə də, qida borusu belə bir müdafiəyə malik deyildir. Qida borusuna sızan turşu oradakı həssas toxumaları yandırır, döş qəfəsinin arxasında kəskin göynəmə, ağıza acı suyun gəlməsi, boğazda quruluq, udqunma çətinliyi və hətta xroniki öskürək kimi diskomfort əlamətləri yaradır.
Mütəxəssislərin fikrincə, bu vəziyyətin tez-tez təkrar olunması qida borusunun iltihablanmasına (ezofagit), gələcəkdə isə divarlarda xoraların və daralmaların yaranmasına yol aça bilər. Həmçinin, uzandıqda həzm prosesi zəiflədiyi üçün mədədə ağırlaşma, köp və qaz toplanması kəskin şəkildə artır, bu da yuxunun keyfiyyətini aşağı salaraq səhər yorğunluqla oyanmağa səbəb olur.
Reflüks riskini sıfıra endirmək və həzmi rahatlatmaq üçün qida qəbulu ilə yuxu və ya uzanma arasında ən azı 2-3 saatlıq vaxt məsafəsi saxlamaq lazımdır. Yeməkdən sonra yüngül templə gəzmək həzmi sürətləndirir, oturarkən isə dik duruşu qorumaq mədəyə düşən fiziki təzyiqi azaldır. Əgər axşam saatlarında uzanmaq məcburiyyətindəsinizsə, baş və bədənin üst hissəsini təxminən 15-20 santimetr yuxarıda saxlayan xüsusi yastıqlardan istifadə etmək turşunun geriyə sızmasının qarşısını almaq üçün ən effektiv köməkçi addımdır.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Ağzınızı açanda çənənizdən səs gəlirsə, bu nədən xəbər verir? – Mütəxəssisdən AÇIQLAMA
Ağzı açarkən çənə nahiyəsindən klik, xırtıltı və ya digər səslərin gəlməsi bir çox insanın qarşılaşdığı haldır. Bəzi insanlar bunu adi vəziyyət hesab edir və ağrı olmadığı müddətdə həkimə müraciət etməyə ehtiyac görmürlər. Lakin mütəxəssislərin sözlərinə görə, çənə oynağından gələn səslər hər zaman zərərsiz olmaya bilər. Xüsusilə bu səslər təkrarlanırsa, zaman keçdikcə artırsa və ağrı, ağızın açılmasında çətinlik və ya çənədə hərəkət məhdudluğu ilə müşayiət olunursa, vəziyyətin araşdırılması vacibdir.Citypost.az xəbər verir ki , həkimlər bildirirlər ki, çənə oynağından səs gəlməsinin müxtəlif səbəbləri ola bilər. Bunlardan biri çənə oynağında yerləşən diskin normal vəziyyətindən dəyişməsidir. Çənə hərəkət etdikdə oynaqdakı strukturların qarşılıqlı hərəkəti nəticəsində...
08 Sentyabr 2026, 10:37
Zob xəstəsi ömür boyu dərman qəbul etməlidirmi? – Mütəxəssisdən açıqlama
Qalxanabənzər vəz, yəni xalq arasında daha çox “zob” adlandırılan xəstəlikləri olan insanların ən çox verdiyi suallardan biri dərmanların nə qədər müddət qəbul edilməli olması ilə bağlıdır. Bir çox pasiyent düşünür ki, zob diaqnozu qoyulduqdan sonra ömrünün sonuna qədər dərman qəbul etməyə məcbur olacaq. Lakin mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu suala hamı üçün eyni cavab vermək mümkün deyil. Çünki qalxanabənzər vəzin müxtəlif xəstəlikləri mövcuddur və hər xəstəliyə fərqli yanaşma tələb olunur.Citypost.az xəbər verir ki, bəzi xəstələrdə dərman müalicəsi uzunmüddətli, hətta ömürlük ola bilər. Digər xəstələrdə isə müəyyən müddət aparılan müalicədən sonra dərmanların dayandırılması mümkündür. Bu, əsasən xəstəliyin növündən, qalxanabənzər vəzin vəziyyətindən və...
08 Sentyabr 2026, 09:37
Bel yırtığı ağrıları öz-özünə keçə bilər? – Mütəxəssislər AÇIQLADI
Bel yırtığı nəticəsində yaranan bel və ayaq ağrıları bir çox insanın qarşılaşdığı sağlamlıq problemlərindən biridir. Lakin mütəxəssislərin sözlərinə görə, hər bel yırtığı eyni şəkildə inkişaf etmir və bütün xəstələrdə eyni müalicə nəticəsini vermir. Xəstənin yaşı, fiziki vəziyyəti, yanaşı xəstəliklərinin olub-olmaması və yırtığın yaratdığı təsirlər sağalma prosesində mühüm rol oynayır.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislər bildirirlər ki, bel yırtığı nəticəsində yaranan bel ağrıları və ya ayağa yayılan ağrılar bəzi hallarda zaman keçdikcə öz-özünə azala və aradan qalxa bilər. Bu vəziyyət daha çox gənc, fiziki cəhətdən sağlam və başqa ciddi xəstəlikləri olmayan insanlarda müşahidə edilir.Xüsusilə gənc yaşlarda orqanizmin bərpa imkanlarının daha yüksək olması,...
08 Sentyabr 2026, 08:34
Səpki solmursa, diqqətli olun – Meningit XƏBƏRDARLIĞI
Meningit sürətlə inkişaf edə bilən və bəzi hallarda həyati təhlükə yaradan ciddi xəstəliklərdən biridir. Xəstəliyin ilkin əlamətləri bəzən adi virus infeksiyasını xatırlada bilər. Lakin yüksək hərarət, güclü baş ağrısı, boyun sərtliyi, qusma, işığa həssaslıq, yuxululuq və huşun dəyişməsi kimi əlamətlərin bir arada müşahidə olunması ciddi diqqət tələb edir. Xüsusilə meningokok infeksiyası zamanı vəziyyət qısa müddətdə ağırlaşa bildiyi üçün xəstəliyin əlamətlərini vaxtında tanımaq və tibbi yardıma gecikməmək mühüm əhəmiyyət daşıyır.Meningokok meningitinin diqqət çəkən əlamətlərindən biri də dəridə meydana çıxa bilən səpkilərdir. Bu səpkilər xırda qırmızı və ya bənövşəyi nöqtələr şəklində görünə bilər. Onların üzərinə təzyiq göstərildikdə rənginin dəyişməməsi, yəni solmaması ciddi...
07 Sentyabr 2026, 10:30
Astmanın müalicəsində integrativ yanaşma necə tətbiq olunur? – Mütəxəssisdən AÇIQLAMA
Astma tənəffüs yollarının xroniki iltihabı ilə müşayiət olunan və dünyanın milyonlarla insanının həyat keyfiyyətinə təsir göstərən xəstəliklərdən biridir. Xəstəlik müxtəlif insanlarda fərqli formada özünü göstərə bilər. Bəzi pasiyentlərdə əsas problem dövri öskürək olduğu halda, digərlərində boğulma tutmaları, nəfəs darlığı, sinədə sıxılma hissi və ya vızıltılı tənəffüs daha qabarıq şəkildə müşahidə edilir.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, astmanın müalicəsində əsas məqsəd yalnız tutma zamanı yaranan şikayətləri aradan qaldırmaq deyil, həm də xəstəliyin nəzarətdə saxlanılması, tənəffüs yollarındakı iltihabın azaldılması və gələcək tutmaların qarşısının alınmasıdır. Bu baxımdan bəzi hallarda standart tibbi müalicəyə əlavə olaraq həyat tərzi, qidalanma, tənəffüs vərdişləri və digər dəstəkləyici üsulları...
07 Sentyabr 2026, 09:30
Təzyiq dərmanı niyə özbaşına kəsilməməlidir? Həkimlər AÇIQLADI
Yüksək arterial təzyiq, yəni hipertoniya dünyada ən geniş yayılmış ürək-damar problemlərindən biridir. Bu xəstəliyin əsas təhlükələrindən biri isə onun bəzən uzun müddət heç bir ciddi əlamət vermədən davam etməsidir. İnsan özünü yaxşı hiss etdikdə, təzyiqi normallaşdıqda və ya dərmanı qəbul etdikdən sonra vəziyyətinin yaxşı olduğunu gördükdə bəzi hallarda dərmanlarını özbaşına dayandırır. Mütəxəssislər isə bildirirlər ki, bu yanaşma ciddi fəsadlara səbəb ola bilər.Citypost.az xəbər verir ki, həkimlərin sözlərinə görə, arterial təzyiq üçün təyin olunan dərmanların əsas məqsədi sadəcə təzyiqi həmin an aşağı salmaq deyil. Bu preparatlar təzyiqin uzunmüddətli nəzarətdə saxlanmasına, ürək-damar sisteminin qorunmasına və gələcəkdə yarana biləcək ağırlaşmaların riskinin azaldılmasına xidmət...
07 Sentyabr 2026, 08:30
