Arterial təzyiq qalxanda nə etməli? – Ev şəraitində ilk yardım üsulları
Tibb 13 Avqust 2026, 17:27
466
Yüksək arterial təzyiq (hipertoniya) qəfildən meydana çıxdıqda orqanizm, xüsusən ürək-damar sistemi üçün ciddi təhlükə yaradır. Təzyiqin anidən yüksəlməsi başağrısı, başgicəllənmə, gicgahlarda sızıltı, ürəkbulanma, təngnəfəslik kimi əlamətlərlə özünü büruzə verir. Bu zaman vahiməyə düşmədən, təcili tibbi yardım gələnədək ev şəraitində doğru ilk yardım addımlarını atmaq hayati əhəmiyyət kəsb edir.
Citypost.az xəbər verir ki, təzyiq qalxdıqda birinci növbədə xəstəni tam sakitləşdirmək, fiziki hərəkəti dayandırmaq lazımdır. Həyəcan, qorxu hissi qanda adrenalin səviyyəsini artıraraq təzyiqi daha da yüksəldir. Şəxsi yarıoturaq vəziyyətdə əyləşdirmək, belinə rahat söykənəcək yaratmaq, sıxıcı geyimlərin yaxasını açmaq məqsədəuyğundur. Otağın pəncərəsini açaraq məkana bol təmiz havanın daxil olmasını təmin etmək nəfəsalmanı rahatlaşdırır.
İkinci təsirli addım dərin, sakit tənzimlənən tənəffüs məşqi etməkdir. Burnundan yavaşca dərin nəfəs alıb, nəfəsi bir neçə saniyə saxladıqdan sonra ağızdan yavaş-yavaş vermək sinir sistemini sakitləşdirir, damarların gərginliyini azaldır. Həmçinin ayaqları, baldırları ilıq-isti su dolu qaba qoymaq, yaxud baldır nahiyəsinə isidici kağızı qoymaq qanın aşağı ətraflara axınını sürətləndirərək beynin, ürəyin qan damarlarındakı təzyiqi müəyyən qədər endirməyə kömək edir.
Üçüncü vacib məqam dərman qəbulu ilə bağlıdır. Əgər həkim tərəfindən öncədən təyin olunmuş arterial təzyiq salıcı təcili preparatlar varsa, təlimata uyğun olaraq qəbul edilməlidir. Özbaşına, dozasını bilmədən güclü dərmanlar içmək təzyiqin kəskin düşməsinə yol açaraq daha təhlükəli fəsadlar törədə bilər. Təzyiq 180/110 mm c.st. həddini keçdikdə, döş qəfəsində şiddətli ağrı, nitq pozuntusu, uyuşma müşahidə olunduqda dərhal təcili tibbi yardım çağırılmalıdır.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
D vitamini çatışmazlığının 5 əsas əlaməti və müalicə yolları
D vitamini orqanizmdə sümüklərin möhkəmlənməsi, immunitetin qorunması, kalsiumun mənimsənilməsi üçün həlledici rol oynayır. Əsasən günəş şüalarının təsiri ilə dəridə sintez olunan bu vitaminin azlığı müasir dövrdə geniş yayılmış səhhət problemlərindəndir. Günəş işığının az olduğu qış aylarında, qapalı məkanlarda uzun müddət vaxt keçirdikdə və ya qeyri-sağlam qidalandıqda bədəndə D vitamini defisiti yaranır. Bu çatışmazlıq zamanla sümük-əzələ sistemindən tutmuş sinir sisteminə qədər bir çox sahədə fəsadlara yol açır.Citypost.az xəbər verir ki, D vitamini çatışmazlığının birinci əsas əlaməti daimi xroniki yorğunluq, halsızlıq hissidir. Kifayət qədər yuxu alındıqda belə bədəndə enerjinin çatışmaması, gündəlik işləri görərkən tez yorulmaq bu vitaminin azlığından xəbər verir. İkinci xarakterik...
13 Avqust 2026, 17:36
Yuxusuzluqla mübarizə: Tez və rahat yatmağın elmi yolları
Yuxusuzluq müasir dövrdə insanların fiziki, psixoloji sağlamlığına mənfi təsir edən yayğın problemlərdəndir. Xroniki yuxu azlığı immuniteti zəiflədir, diqqət dağınıqlığı yaradır, ürək-damar xəstəlikləri riskini artırır. Alimlər tərəfindən aparılan tədqiqatlar göstərir ki, müəyyən elmi metodlara, bioloji ritmlərə əməl etməklə yuxuya getmə prosesini sürətləndirmək, yuxu keyfiyyətini kəskin yaxşılaşdırmaq mümkündür.Citypost.az xəbər verir ki, tez yatmağın birinci elmi yolu sirkad ritmləri tənzimləmək, hər gün eyni saatda yatıb-oyanmaqdır. Bədənin daxili saatı müntəzəm qrafikə öyrəndikdə qanda yuxu hormonu olan melatoninin ifrazı stabilləşir. İkinci mühüm addım yatmazdan ən azı bir saat öncə mavi işıq saçan cihazlardan (telefon, planşet, televizor) uzaq durmaqdır. Mavi işıq beynə gündüz olduğu siqnalını verərək...
13 Avqust 2026, 16:30
B12 vitamini əskikliyi necə anlaşılır? – Əsas əlamətlər və müalicə yolları
B12 vitamini sinir sisteminin normada çalışması, qan hüceyrələrinin yaranması, DNK sintezi üçün həyati əhəmiyyət daşıyan vacib qida maddəsidir. Bədən bu vitamini özü istehsal edə bilmədiyi üçün onu qida və ya əlavələr vasitəsilə xaricdən almalıdır. B12 çatışmazlığı orqanizmdə dərhal özünü biruzə verməsə də, zamanla toxumalara oksigen daşınmasının zəifləməsinə, sinir liflərinin zədələnməsinə, ciddi səhhət problemlərinə gətirib çıxarır.Citypost.az xəbər verir ki, B12 vitamini əskikliyinin birinci başlanğıc əlaməti xroniki yorğunluq, daimi halsızlıq, başgicəllənməsidir. Qırmızı qan hüceyrələrinin (eritrositlərin) sintezi pozulduğundan anemiya yarandığı üçün bədəndə oksigen azlığı meydana gəlir. İkinci xarakterik simptom sinir sistemindəki pozuntulardır. Əl və ayaqlarda uyuşma, iynələnmə hissiyyatı, yeriyərkən müvazinət itkisi, unutqanlıq, diqqət...
13 Avqust 2026, 10:20
İmmuniteti gücləndirən 10 təbii qida – Qışa hazırlıq və sağlamlıq məsləhətləri
Soyuq havaların gəlişi ilə birlikdə mövsümi xəstəliklər, qrip vər soyuqdəymə riskləri kəskin artır. Orqanizmi infeksiyalardan qorumaq, xəstəliklərə qarşı müqaviməti yüksəltmək üçün immunitet sistemini möhkəmləndirmək həyati əhəmiyyət kəsb edir. Aptek dərmanlarına, süni vitamin komplekslərinə üz tutmazdan öncə gündəlik rasiona təbii, antiseptik və antioksidant xüsusiyyətli qidaları daxil etmək ən etibarlı qorunma üsuludur. Qış mövsümünə hazırlıq prosesində mütəxəssislər tərəfindən tövsiyə olunan 10 təbii qida bədənin müdafiə baryerini maksimum səviyyəyə qaldırmağa kömək edir.Citypost.az xəbər verir ki, immuniteti gücləndirən birinci təbii vasitə sarımsaqdır. Tərkibindəki alisin maddəsi sayəsində sarımsaq güclü təbii antibiotik rolunu oynayır, virusları, bakteriyaları zərərsizləşdirir. İkinci möcüzəvi qida zəncəfildir. İltihabəleyhinə xüsusiyyətə malik zəncəfil boğaz...
13 Avqust 2026, 09:28
Yuxudan oyandıqda ağızda quruluq olmasının səbəbi nədir?
Yuxudan oyandıqda ağızda quruluq hiss edilməsi gündəlik həyatda bir çox insanın qarşılaşdığı, lakin çox vaxt adi hal kimi yanaşdığı sağlamlıq problemlərindən biridir. Tibbdə kserostomiya kimi adlandırılan ağız quruluğu, ağız boşluğunda tüpürcək vəzilərinin kifayət qədər tüpürcək ifraz etməməsi nəticəsində yaranır. Tüpürcək yalnız ağız boşluğunu nəmləndirmək funksiyasını daşımır, eyni zamanda dişləri çürümədən qoruyur, həzmə kömək edir və bakteriyaların çoxalmasının qarşısını alır. Bu səbəbdən səhərlər davamlı olaraq ağızda quruluqla oyanmaq bədənin verdiyi mühüm siqnal kimi dəyərləndirilməlidir.Citypost.az xəbər verir ki, səhər ağız quruluğunun yaranmasında ən yayğın səbəblərdən biri yuxu zamanı ağızla nəfəs almaq və xoruldama vərdişidir. Burun çəpəri əyriliyi, burun əti, allergiya və ya...
12 Avqust 2026, 17:03
Göz qapaqlarında sarı piylənmə ləkələri: Qanda xolesterin səviyyəsinin vizual siqnalı
Göz qapaqlarının üzərində və ya göz ətrafında yaranan sarımtıl, yumşaq və ya bərk piy ləkələri tibbdə ksantelazma adlanan vizual sağlamlıq siqnalıdır. Adətən göz qapaqlarının iç künclərində simmetrik şəkildə peyda olan bu dərialtı piy toplanmaları ağrısız olduğu üçün bir çox insan tərəfindən sadə kosmetik problem kimi qiymətləndirilir. Lakin dermatoloqlar və kardioloqlar xəbərdarlıq edirlər ki, ksantelazmalar sadə dəri kəsiri deyil, orqanizmin daxilində, xüsusilə də damar sistemində baş verən ciddi maddələr mübadiləsi pozuntusunun xarici təzahürüdür.Citypost.az xəbər verir ki, bu sarı ləkələrin yaranmasının başlıca elmi səbəbi qanda lipid (yağ) mübadiləsinin pozulması və xolesterin səviyyəsinin, xüsusilə də mənfiliyi ilə bilinən aşağı sıxlıqlı lipoproteinlərin (LDL) normadan...
12 Avqust 2026, 14:44
