B12 vitamini əskikliyi necə anlaşılır? – Əsas əlamətlər və müalicə yolları
Tibb 13 Avqust 2026, 10:20
405
B12 vitamini sinir sisteminin normada çalışması, qan hüceyrələrinin yaranması, DNK sintezi üçün həyati əhəmiyyət daşıyan vacib qida maddəsidir. Bədən bu vitamini özü istehsal edə bilmədiyi üçün onu qida və ya əlavələr vasitəsilə xaricdən almalıdır. B12 çatışmazlığı orqanizmdə dərhal özünü biruzə verməsə də, zamanla toxumalara oksigen daşınmasının zəifləməsinə, sinir liflərinin zədələnməsinə, ciddi səhhət problemlərinə gətirib çıxarır.
Citypost.az xəbər verir ki, B12 vitamini əskikliyinin birinci başlanğıc əlaməti xroniki yorğunluq, daimi halsızlıq, başgicəllənməsidir. Qırmızı qan hüceyrələrinin (eritrositlərin) sintezi pozulduğundan anemiya yarandığı üçün bədəndə oksigen azlığı meydana gəlir. İkinci xarakterik simptom sinir sistemindəki pozuntulardır. Əl və ayaqlarda uyuşma, iynələnmə hissiyyatı, yeriyərkən müvazinət itkisi, unutqanlıq, diqqət dağınıqlığı, əsəbilik halları geniş müşahidə olunur. Üçüncü əlamət isə həzm sistemi və dəridə görünür; dilin hamarlaşaraq qızarması, ağızda yaraların çıxması, dərinin sarımtıl-solğun rəng alması B12 azlığının aydın göstəricisidir.
Bu vitaminin defisiti əsasən iki səbəbdən yaranır: qida rasionunda heyvan mənşəli ərzaqların azlığı yaxud həzm sistemində mənimsənilmə pozuntusu. Ət, balıq, yumurta, süd məhsulları qəbul etməyən veqanlar, yaşlı şəxslər, mədə-bağırsaq xəstəliklərindən (qastrit, çölyak) əziyyət çəkənlər yüksək risk qrupuna daxildir. Diaqnoz sadə qan analizi vasitəsilə B12 səviyyəsini ölçməklə qoyulur.
Müalicə yolları əskikliyin dərəcəsindən və yaranma səbəbindən asılı olaraq həkim tərəfindən müəyyən edilir. Yüngül çatışmazlıq zamanı rasionu qırmızı ət, qaraciyər, dəniz məhsulları, yumurta ilə zənginləşdirmək, xüsusi həblər qəbul etmək kifayət edir. Mənimsənilmə problemi və ya kəskin defisit olduqda isə B12 vitamininin inyeksiya (əzələdaxili iynə) şəklində qəbulu təyin olunur. Vaxtında müalicəyə başlamaq sinir sistemində baş verə biləcək qalıcı zədələnmələrin qarşısını almağa kömək edir.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
İmmuniteti gücləndirən 10 təbii qida – Qışa hazırlıq və sağlamlıq məsləhətləri
Soyuq havaların gəlişi ilə birlikdə mövsümi xəstəliklər, qrip vər soyuqdəymə riskləri kəskin artır. Orqanizmi infeksiyalardan qorumaq, xəstəliklərə qarşı müqaviməti yüksəltmək üçün immunitet sistemini möhkəmləndirmək həyati əhəmiyyət kəsb edir. Aptek dərmanlarına, süni vitamin komplekslərinə üz tutmazdan öncə gündəlik rasiona təbii, antiseptik və antioksidant xüsusiyyətli qidaları daxil etmək ən etibarlı qorunma üsuludur. Qış mövsümünə hazırlıq prosesində mütəxəssislər tərəfindən tövsiyə olunan 10 təbii qida bədənin müdafiə baryerini maksimum səviyyəyə qaldırmağa kömək edir.Citypost.az xəbər verir ki, immuniteti gücləndirən birinci təbii vasitə sarımsaqdır. Tərkibindəki alisin maddəsi sayəsində sarımsaq güclü təbii antibiotik rolunu oynayır, virusları, bakteriyaları zərərsizləşdirir. İkinci möcüzəvi qida zəncəfildir. İltihabəleyhinə xüsusiyyətə malik zəncəfil boğaz...
13 Avqust 2026, 09:28
Yuxudan oyandıqda ağızda quruluq olmasının səbəbi nədir?
Yuxudan oyandıqda ağızda quruluq hiss edilməsi gündəlik həyatda bir çox insanın qarşılaşdığı, lakin çox vaxt adi hal kimi yanaşdığı sağlamlıq problemlərindən biridir. Tibbdə kserostomiya kimi adlandırılan ağız quruluğu, ağız boşluğunda tüpürcək vəzilərinin kifayət qədər tüpürcək ifraz etməməsi nəticəsində yaranır. Tüpürcək yalnız ağız boşluğunu nəmləndirmək funksiyasını daşımır, eyni zamanda dişləri çürümədən qoruyur, həzmə kömək edir və bakteriyaların çoxalmasının qarşısını alır. Bu səbəbdən səhərlər davamlı olaraq ağızda quruluqla oyanmaq bədənin verdiyi mühüm siqnal kimi dəyərləndirilməlidir.Citypost.az xəbər verir ki, səhər ağız quruluğunun yaranmasında ən yayğın səbəblərdən biri yuxu zamanı ağızla nəfəs almaq və xoruldama vərdişidir. Burun çəpəri əyriliyi, burun əti, allergiya və ya...
12 Avqust 2026, 17:03
Göz qapaqlarında sarı piylənmə ləkələri: Qanda xolesterin səviyyəsinin vizual siqnalı
Göz qapaqlarının üzərində və ya göz ətrafında yaranan sarımtıl, yumşaq və ya bərk piy ləkələri tibbdə ksantelazma adlanan vizual sağlamlıq siqnalıdır. Adətən göz qapaqlarının iç künclərində simmetrik şəkildə peyda olan bu dərialtı piy toplanmaları ağrısız olduğu üçün bir çox insan tərəfindən sadə kosmetik problem kimi qiymətləndirilir. Lakin dermatoloqlar və kardioloqlar xəbərdarlıq edirlər ki, ksantelazmalar sadə dəri kəsiri deyil, orqanizmin daxilində, xüsusilə də damar sistemində baş verən ciddi maddələr mübadiləsi pozuntusunun xarici təzahürüdür.Citypost.az xəbər verir ki, bu sarı ləkələrin yaranmasının başlıca elmi səbəbi qanda lipid (yağ) mübadiləsinin pozulması və xolesterin səviyyəsinin, xüsusilə də mənfiliyi ilə bilinən aşağı sıxlıqlı lipoproteinlərin (LDL) normadan...
12 Avqust 2026, 14:44
Gecələr dişləri qıcamaq (Bruksizm): Çənə oynağını sıradan çıxaran psixosomatik səbəb
Gündəlik həyatda bir çox insanın fərqində olmadan qarşılaşdığı, xüsusilə yuxu zamanı şüursuz şəkildə dişləri sıxmaq və ya bir-birinə sürtmək vərdişi tibbdə bruksizm adlanır. Əksər hallarda səhərlər baş, boyun və çənə nahiyəsində ağrılarla, dişlərin həssaslaşması ilə özünü göstərən bu vəziyyət sadə bir ağız boşluğu problemi deyil. Həkim-stomatoloqlar və psixoterapevtlər bildirirlər ki, bruksizm orqanizmin daxili gərginliyə verdiyi fiziki cavabdır və çənə-üz oynağını zədələyən əsas psixosomatik səbəblərdən biri hesab olunur.Citypost.az xəbər verir ki, bruksizmin yaranmasında başlıca rol oynayan psixosomatik amillər xroniki stres, həll olunmamış emosional gərginlik, təşviş pozuntusu və basdırılmış qəzəbdir. Gün ərzində yaşanılan emosional yük, iş stresi və ya psixoloji gərginlik yuxu...
12 Avqust 2026, 12:43
Su içmədən qəbul edilən dərmanlar: Qida borusunun selikli qişasında yaranan eroziya
Müasir dövrdə tələskənlikdən və ya sadəcə rahatlıq naminə bir çox insan həbləri və kapsulları su içmədən, yalnız tüpürcək vasitəsilə udmağa çalışır. Xüsusilə kiçik ölçülü dərmanların rahatlıqla udulduğunu düşünmək aldadıcıdır vər bu vərdiş qida borusunun sağlamlığı üçün ciddi təhlükə yaradır. Həkim-qastroenteroloqlar xəbərdarlıq edirlər ki, mayesiz qəbul edilən dərmanlar mədəyə çatmadan qida borusunda dayanaraq həmin nahiyənin selikli qişasında kəskin eroziyalara, xoralara və hətta qanamalara yol aça bilər.Citypost.az xəbər verir ki, su içmədən dərman udduqda həb qida borusunun daralmış natural büküşlərində və ya divarında yapışaraq ləngiyir. Dərmanın tərkibindəki aktiv kimyəvi maddələr mədədə həll olunmaq üçün nəzərdə tutulduğundan, qida borusunda əriməyə başladıqda birbaşa həmin...
12 Avqust 2026, 10:40
Bədəndə xroniki iltihabın sakit əlamətləri: Analizlərdə görünməyən yorğunluq
Müasir tibdə "sakit qatil" kimi adlandırılan xroniki iltihab orqanizmdə gözə görünmədən, illərlə davam edən və toxumaları tədricən zədələyən gizli prosesdir. Kəskin iltihab zamanı bədən qızartı, yüksək hərarət və kəskin ağrı ilə reaksiya verdiyi halda, xroniki iltihab aşağı intensivliklə seyredərək uzun müddət özünü aşkar büruzə vermir. Bir çox insan gündəlik həyatda qarşılaşdığı bəzi narahatlıqları sadəcə iş gərginliyi və ya yaşlanma ilə əlaqələndirsə də, bu simptomlar əslində immun sisteminin fasiləsiz gərginlik rejimində işlədiyini və bədəndə gizli iltihab ocağının olduğunu göstərir.Citypost.az xəbər verir ki, xroniki iltihabın ən yayğın və aldadıcı əlamətlərindən biri adi qan analizlərində dəqiq səbəbi tapılmayan, xroniki xarakter daşıyan yorğunluqdur. İnsan...
12 Avqust 2026, 08:03
