Yuxudan oyandıqda ağızda quruluq olmasının səbəbi nədir?
Tibb 12 Avqust 2026, 17:03
412
Yuxudan oyandıqda ağızda quruluq hiss edilməsi gündəlik həyatda bir çox insanın qarşılaşdığı, lakin çox vaxt adi hal kimi yanaşdığı sağlamlıq problemlərindən biridir. Tibbdə kserostomiya kimi adlandırılan ağız quruluğu, ağız boşluğunda tüpürcək vəzilərinin kifayət qədər tüpürcək ifraz etməməsi nəticəsində yaranır. Tüpürcək yalnız ağız boşluğunu nəmləndirmək funksiyasını daşımır, eyni zamanda dişləri çürümədən qoruyur, həzmə kömək edir və bakteriyaların çoxalmasının qarşısını alır. Bu səbəbdən səhərlər davamlı olaraq ağızda quruluqla oyanmaq bədənin verdiyi mühüm siqnal kimi dəyərləndirilməlidir.
Citypost.az xəbər verir ki, səhər ağız quruluğunun yaranmasında ən yayğın səbəblərdən biri yuxu zamanı ağızla nəfəs almaq və xoruldama vərdişidir. Burun çəpəri əyriliyi, burun əti, allergiya və ya xroniki sinusit səbəbindən burun tənəffüsü çətinləşdikdə insan yuxuda qeyri-iradi olaraq ağzını açır. Bu zaman hava axını ağız boşluğundakı nəmi sürətlə buxarlandırır və səhər saatlarında kəskin quruluq, boğazda gərilmə və narahatlıq hissi yaradır. Eyni zamanda yuxu apnesi, yəni yuxuda tənəffüsün müvəqqəti dayanması problemi olan şəxslərdə də bu əlamət sıx müşahidə olunur.
Ağız quruluğu yalnız tənəffüs sistemi ilə deyil, həm də orqanizmin ümumi susuzlaşması (dehidratasiya) və müəyyən xəstəliklərlə birbaşa bağlıdır. Gün ərzində kifayət qədər su içməmək, axşam saatlarında çox duzlu, ədviyyatlı qidalar, spirtli içkilər və ya qəhvə qəbul etmək bədənin su balansını pozur. Bundan əlavə, təzyiq, allergiya, psixoloji gərginlik və ya depressiya əleyhinə istifadə olunan bəzi dərmanların yan təsiri kimi də ağız quruluğu meydana gələ bilər. Şəkərli diabet, qalxanvari vəz problemləri və autoimmun xəstəliklər də tüpürcək vəzilərinin işini zəiflədən daxili amillər sırasındadır.
Səhər ağız quruluğundan azad olmaq üçün ilk növbədə gün ərzində su qəbulunu tənzimləmək, xüsusilə yatmazdan əvvəl otağın rütubət səviyyəsini normada saxlamaq lazımdır. Yataq otağının havasının çox quru olması da tənəffüs yollarını və ağız boşluğunu qurudan əsas faktorlardandır. Əgər problem davamlı xarakter daşıyırsa, burun tənəffüsünü yoxlatmaq üçün LOR həkiminə və ya daxili orqanların fəaliyyətini qiymətləndirmək üçün terapevtə müraciət etmək tövsiyə olunur. Vaxtında görülən tədbirlər həm yuxu keyfiyyətini bərpa edir, həm də ağız boşluğu və diş sağlamlığını ciddi fəsadlardan qoruyur.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Göz qapaqlarında sarı piylənmə ləkələri: Qanda xolesterin səviyyəsinin vizual siqnalı
Göz qapaqlarının üzərində və ya göz ətrafında yaranan sarımtıl, yumşaq və ya bərk piy ləkələri tibbdə ksantelazma adlanan vizual sağlamlıq siqnalıdır. Adətən göz qapaqlarının iç künclərində simmetrik şəkildə peyda olan bu dərialtı piy toplanmaları ağrısız olduğu üçün bir çox insan tərəfindən sadə kosmetik problem kimi qiymətləndirilir. Lakin dermatoloqlar və kardioloqlar xəbərdarlıq edirlər ki, ksantelazmalar sadə dəri kəsiri deyil, orqanizmin daxilində, xüsusilə də damar sistemində baş verən ciddi maddələr mübadiləsi pozuntusunun xarici təzahürüdür.Citypost.az xəbər verir ki, bu sarı ləkələrin yaranmasının başlıca elmi səbəbi qanda lipid (yağ) mübadiləsinin pozulması və xolesterin səviyyəsinin, xüsusilə də mənfiliyi ilə bilinən aşağı sıxlıqlı lipoproteinlərin (LDL) normadan...
12 Avqust 2026, 14:44
Gecələr dişləri qıcamaq (Bruksizm): Çənə oynağını sıradan çıxaran psixosomatik səbəb
Gündəlik həyatda bir çox insanın fərqində olmadan qarşılaşdığı, xüsusilə yuxu zamanı şüursuz şəkildə dişləri sıxmaq və ya bir-birinə sürtmək vərdişi tibbdə bruksizm adlanır. Əksər hallarda səhərlər baş, boyun və çənə nahiyəsində ağrılarla, dişlərin həssaslaşması ilə özünü göstərən bu vəziyyət sadə bir ağız boşluğu problemi deyil. Həkim-stomatoloqlar və psixoterapevtlər bildirirlər ki, bruksizm orqanizmin daxili gərginliyə verdiyi fiziki cavabdır və çənə-üz oynağını zədələyən əsas psixosomatik səbəblərdən biri hesab olunur.Citypost.az xəbər verir ki, bruksizmin yaranmasında başlıca rol oynayan psixosomatik amillər xroniki stres, həll olunmamış emosional gərginlik, təşviş pozuntusu və basdırılmış qəzəbdir. Gün ərzində yaşanılan emosional yük, iş stresi və ya psixoloji gərginlik yuxu...
12 Avqust 2026, 12:43
Su içmədən qəbul edilən dərmanlar: Qida borusunun selikli qişasında yaranan eroziya
Müasir dövrdə tələskənlikdən və ya sadəcə rahatlıq naminə bir çox insan həbləri və kapsulları su içmədən, yalnız tüpürcək vasitəsilə udmağa çalışır. Xüsusilə kiçik ölçülü dərmanların rahatlıqla udulduğunu düşünmək aldadıcıdır vər bu vərdiş qida borusunun sağlamlığı üçün ciddi təhlükə yaradır. Həkim-qastroenteroloqlar xəbərdarlıq edirlər ki, mayesiz qəbul edilən dərmanlar mədəyə çatmadan qida borusunda dayanaraq həmin nahiyənin selikli qişasında kəskin eroziyalara, xoralara və hətta qanamalara yol aça bilər.Citypost.az xəbər verir ki, su içmədən dərman udduqda həb qida borusunun daralmış natural büküşlərində və ya divarında yapışaraq ləngiyir. Dərmanın tərkibindəki aktiv kimyəvi maddələr mədədə həll olunmaq üçün nəzərdə tutulduğundan, qida borusunda əriməyə başladıqda birbaşa həmin...
12 Avqust 2026, 10:40
Bədəndə xroniki iltihabın sakit əlamətləri: Analizlərdə görünməyən yorğunluq
Müasir tibdə "sakit qatil" kimi adlandırılan xroniki iltihab orqanizmdə gözə görünmədən, illərlə davam edən və toxumaları tədricən zədələyən gizli prosesdir. Kəskin iltihab zamanı bədən qızartı, yüksək hərarət və kəskin ağrı ilə reaksiya verdiyi halda, xroniki iltihab aşağı intensivliklə seyredərək uzun müddət özünü aşkar büruzə vermir. Bir çox insan gündəlik həyatda qarşılaşdığı bəzi narahatlıqları sadəcə iş gərginliyi və ya yaşlanma ilə əlaqələndirsə də, bu simptomlar əslində immun sisteminin fasiləsiz gərginlik rejimində işlədiyini və bədəndə gizli iltihab ocağının olduğunu göstərir.Citypost.az xəbər verir ki, xroniki iltihabın ən yayğın və aldadıcı əlamətlərindən biri adi qan analizlərində dəqiq səbəbi tapılmayan, xroniki xarakter daşıyan yorğunluqdur. İnsan...
12 Avqust 2026, 08:03
Bel ağrısı zamanı qətiyyən edilməməli olan 2 hərəkət: Oynaq sürüşməsi riski
Gündəlik həyatda, xüsusilə fiziki gərginlikdən və ya uzunmüddətli oturaq iş rejimindən sonra yaranan bel ağrıları bir çox insanın qarşılaşdığı ən yayğın sağlamlıq problemlərindən biridir. Bel nahiyəsində narahatlıq və ya kəskin sancı hiss edən şəxslərin böyük əksəriyyəti əzələləri rahatlatmaq məqsədilə kənar müdaxilələrə və yanlış hərəkətlərə əl atırlar. Lakin həkim-nevroloqlar və fizioterapevtlər xəbərdarlıq edirlər ki, kəskin bel ağrısı zamanı reabilitasiya olunmadan edilən müəyyən yanlış hərəkətlər fəqərəarası disklərin yırtılmasına vər oynaq sürüşməsinə (listez) səbəb olaraq vəziyyəti kəskin şəkildə ağırlaşdıra bilər.Citypost.az xəbər verir ki, kəskin bel ağrısı zamanı qətiyyən edilməməli olan birinci hərəkət gövdəni kəskin şəkildə yana fırlatmaq və ya qəfil burulma (xalq arasında...
11 Avqust 2026, 17:52
Daim boğazda quruluq hissi: Qanda şəkərin miqdarını yoxlamaq üçün ilk siqnal
Gündəlik həyatda bir çox insanın qarşılaşdığı və adətən adi susuzluq, isti hava və ya mövsümi allergenlərlə əlaqələndirdiyi boğazda davamlı quruluq hissi bəzən orqanizmdə baş verən daha ciddi metabolik pozuntuların xəbərçisi ola bilər. Həkim-endokrinoloqlar xəbərdarlıq edirlər ki, kifayət miqdarda su qəbul edilməsinə baxmayaraq ağızda vər boğazda kəsilməyən quruluq, yapışqanlıq hissi vər tez-tez su ehtiyacı qanda şəkərin (qlükozanın) normadan yüksək olmasının əsas və ilk simptomlarından biridir.Citypost.az xəbər verir ki, bu halın yaranma mexanizmi doğrudan-doğruya qandakı qlükoza səviyyəsi və böyrəklərin fəaliyyəti ilə bağlıdır. Qanda şəkərin miqdarı kəskin artdıqda böyrəklər artıq qlükozanı bədəndən xaric etmək üçün daha gərgin rejimdə çalışmağa başlayır. Şəkər özü ilə...
11 Avqust 2026, 10:25
