Haşimato xəstəliyi olanların uzaq durmalı olduğu 4 qıda
Tibb 31 Avqust 2026, 17:30
186
Haşimato xəstəliyi qalxanvarı vəzinin immunitet sistemi tərəfindən zədələnməsi ilə nəticələnən, autoimmun mənşəli xroniki iltihabi xəstəlikdir. Bu zaman orqanizm öz qalxanvarı vəzi hüceyrələrini yad hissəcik kimi qəbul edərək antitel istehsal edir, nəticədə hormanal sintezi zəifləyir, hipotiroidizm inkişaf edir. Dərman müalicəsi ilə yanaşı, gündəlik rasiondan immun sistemini qıcıqlandıran, iltihabı artıran müəyyən qidaların çıxarılması pasiyentlərin səhhətinin stabilləşməsində böyük rol oynayır.
Citypost.az xəbər verir ki, haşimato xəstələrinin uzaq durmalı olduğu birinci qida qrupu qlüten tərkibli məhsullardır. Buğda, arpa, çovdar kimi dənlilərdə bulunan qlüten zülalının molekulyar quruluşu qalxanvarı vəzinin hüceyrələrinə çox bənzəyir. Qlüten qəbul edildikdə immunitet sistemi çaşqınlıq yaşayaraq təkcə qlütenə deyil, qalxanvarı vəziyə də hücumları şiddətləndirir, iltihab prosesini dərinləşdirir. İkinci uzaq durulmalı qida emal olunmuş şəkər, süni şirniləndiricilərdir. Şəkər qanda insulinin qəfil yüksəlməsinə səbəb olaraq autoimmun reaksiyaları təkanlandırır, bağırsaq mikrobiotasını pozur, halsızlıq, çəki artımı kimi simptomları ağırlaşdırır.
Üçüncü sıra çiy halda qəbul edilən quatrogen tərkibli tərəvəzlərdir. Brokoli, gül kələmi, kələm, ispanaq kimi tərəvəzlərin tərkibindəki maddələr qalxanvarı vəzinin yod mənimsəmə qabiliyyətini bloklayaraq hormon hasilatını ləngidir. Bu tərəvəzlərdən tam imtina etmək şərt olmasa da, onların çiy halda istifadəsini məhdudlaşdırmaq, yaxud bisirildikdən sonra az miqdarda qəbul etmək tövsiyə edilir. Dördüncü zərərli qida növü isə soya, soya tərkibli məhsullardır. Soyanın tərkibindəki izoflavonlar qalxanvarı vəzi fermentlərinin aktivliyini azaldır, tətbiq edilən hormon dərmanlarının sorulmasını çətinləşdirir.
Haşimato diaqnozu qoyulmuş şəxslərin bu qidaları rasiondan çıxararaq antiiltihabi bəslənmə modelinə keçməsi immun sisteminin sakitləşməsinə kömək edir. Eyni zamanda işlənmiş dondurulmuş qidalardan, trans yağlardan, spirtli içkilərdən imtina etmək də vacibdir. Qidalanma rejimində edilən hər bir köklü dəyişikliyi müalicə həkiminin, yaxud dietoloqun nəzarəti altında reallaşdırmaq xəstəliyin gedişatını yaxşılaşdıran ən doğru addımdır.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Erkən infarktın simptomları: Qolda və çənədə bu ağrılara qarşı ehtiyatlı olun
İnfarkt ürək əzələsini qanla təmin edən tac damarlarının qəfil tutulması nəticəsində yaranan, dərhal tibbi müdaxilə tələb edən həyati təhlükəli vəziyyətdir. Xəstəlik çox vaxt gözlənilmədən baş versə də, bədən kəskin tutmadan saatlar, hətta günlər əvvəl müəyyən xəbərdarlıq siqnalları verməyə başlayır. Bu ilkin əlamətləri vaxtında tanımaq, tez həkimə müraciət etmək insanın həyatını xilas edən ən düşünülmüş addımdır.Citypost.az xəbər verir ki, erkən infarktın ən bariz, xarakterik simptomlarından biri döş qəfəsinin mərkəzində yaranan sıxıcı, göynədici, ağırlıq hissəli ağrıdır. Bu ağrı təkcə sinədə məhdudlaşmır, bədənin digər hissələrinə yayılır. Xüsusilə sol qola, çiyinə, kürəyə, boyuna, çənəyə vuran ağrılara karşı son dərəcə diqqətli olmaq lazımdır. Çənədə yaranan...
31 Avqust 2026, 15:33
Passiv siqaret çəkmə nədir? – Yanınızda çəkilən siqaretin sizə zərəri
Passiv siqaret çəkmə tütün məhsulları istifadə etməyən şəxslərin başqalarının çəkdiyi siqaret tüstüsünü, yaxud yanan tütünün havaya yaydığı zərərli maddələri tənəffüs etməsi vəziyyətidir. Bir çox insan tütünü bilavasitə istifadə etmədiyi üçün təhlükədən uzaq olduğunu düşünsə də, mütəxəssislər passiv tütün istifadəçiliyinin azı aktiv siqaret çəkmək qədər orqanizmə zərər vurduğunu bildirirlər. Tüstü ilə çirklənmiş havada 4 mindən çox kimyəvi birləşmə, onlarca xərçəng törədən toksik maddə mövcuddur.Citypost.az xəbər verir ki, ətrafdakı siqaret tüstüsünə məruz qalmaq ürək-damar sisteminin, tənəffüs orqanlarının fəaliyyətinə dərhal mənfi təsir göstərir. Tüstünün tərkibindəki dəm qazı, nikotin qana keçərək damarların daralmasına, qan təzyiqinin yüksəlməsinə, tromb yaranma riskinin artmasına səbəb olur. Müntəzəm olaraq...
31 Avqust 2026, 15:17
Varikoz damar genişlənməsinin qarşısını almaq üçün 5 qızıl qayda
Varikoz damar genişlənməsi aşağı ətraflarda qan dövranının pozulması, venoz qapaqların zəifləməsi nəticəsində ortaya çıxan, yaşam keyfiyyətini kəskin aşağı salan geniş yayılmış xəstəlikdir. Müasir dövrdə oturaq həyat tərzi, irsi meyllilik, normadan artıq çəki bu problemin yaranma riskini artırır. Varikozun inkişafının qarşısını almaq, damar sağlamlığını qorumaq üçün gündəlik həyatda əməl edilməsi vacib olan 5 qızıl qayda mövcuddur.Citypost.az xəbər verir ki, birinci növbədə, müntəzəm fiziki aktivliyi təmin etmək, baldır əzələlərini işlətmək lazımdır. Yürüş, üzgüçülük, velosiped sürmək kimi idman növləri ayaqlardakı qanın ürəyə doğru axınını təkanlandırır, damarlarda qan durğunluğunun qarşısını alır. İkinci mühüm qayda gün ərzində uzun müddət eyni vəziyyətdə — yalnız oturaraq, yaxud...
31 Avqust 2026, 13:12
Qanda triqliserid yüksəkliyi nədir və damarları necə tutur?
Qanda triqliserid yüksəkliyi orqanizmdə piy mübadiləsinin pozulmasını əks etdirən, ürək-damar sisteminin sağlamlığı üçün ciddi təhlükə törədən tibbi vəziyyətdir. Triqliseridlər qəbul edilən qidalardan alınan, orqanizmin enerji ehtiyatı kimi istifadə etdiyi əsas yağ növüdür. Qidalanma zamanı xərclənməyən artıq kalorilər triqliseridlərə çevrilərək yağ hüceyrələrində toplanır, ehtiyac yarandıqda qana ifraz olunur. Lakin qanda bu yağların səviyyəsinin normadan (150 mq/dl-dən) yuxarı qalxması damar divarlarının strukturunu zədələməyə başlayır.Citypost.az xəbər verir ki, triqliseridlərin kəskin artması damarların daralması, tutulması prosesini bir neçə mexanizmlə sürətləndirir. Qanda həddən artıq çoxalan triqliserid hissəcikləri aşağı sıxlıqlı xolesterinlə ("pis xolesterin") birləşərək damar divarlarına asanlıqla nüfuz edir. Zamanla arterial damarların daxili qatında toplanan bu...
31 Avqust 2026, 12:58
Qaraciyəri təmizləyən və piy hissəciyini azaldan 5 qızıl qıda
Qaraciyər orqanizmin ən mühüm süzgəci hesab olunur, toksinlərin kənarlaşdırılmasında, maddələr mübadiləsinin tənzimlənməsində həlledici rol oynayır. Müasir dövrdə qeyri-sağlam qidalanma, hərəkətsiz həyat tərzi, stres nəticəsində qaraciyər piylənməsi geniş yayılan problemlərdən birinə çevrilib. Hüceyrələrin bərpa olunma qabiliyyətini dəstəkləmək, piy hissəciklərini azaltmaq üçün rasiona müəyyən təbii qidaların əlavə edilməsi böyük əhəmiyyət kəsb edir.Citypost.az xəbər verir ki, birinci növbədə, kələmçiçəklilər fəsiləsinə aid olan sarımsaq qaraciyər fermentlərini aktivləşdirən güclü vasitədir. Tərkibindəki alisin, selenium maddələri orqanizmdən ağır metalların, toksik maddələrin xaric olunmasını sürətləndirir, piylənmə riskini azaldır. İkinci qızıl qida antioksidantlarla zəngin olan yaşıl çaydır. Yaşıl çayın tərkibindəki katexinlər lipid mübadiləsini yaxşılaşdırır, qaraciyərdə toplanan yağ toxumasının parçalanmasına...
31 Avqust 2026, 08:58
Qlütensiz pəhriz kimlər üçün vacibdir, kimlər üçün gərəksizdir?
Qlütensiz pəhriz son illərdə sağlam həyat tərzi trendləri arasında geniş yayılsa da, bu qidalanma modelinin hər kəs üçün yararlı olması düşüncəsi tibbi baxımdan yanlışdır. Qlüten buğda, arpa, çovdar kimi dənlilərin tərkibində olan zülal kompleksidir. Bu pəhriz müəyyən xəstəliklərdən əziyyət çəkən şəxslər üçün həyati zərurət kəsb etdiyi halda, tam sağlam insanlarda səbəbsiz tətbiq olunduqda orqanizmə fayda vermir, əksinə bəzi maddələrin çatışmazlığına zəmin yaradır.Citypost.az xəbər verir ki, qlutensiz qidalanmanın mütləq vacib olduğu birinci qrup seliakiya (çölyak) xəstələridir. Seliakiya immunitet sisteminin qlütenə qarşı göstərdiyi kəskin reaksiyadır; bu zaman bağırsaq xovları zədələnir, qida maddələrinin sorulması pozulur. İkinci qrup qlüten həssaslığı (qeyri-seliakiya qlüten həssaslığı) olan...
28 Avqust 2026, 20:00
