Meyvə şirəsi, yoxsa meyvənin özü? – Lifləri ayrılmış şirələrin qanda şəkəri qaldırma hızı
Maraqlı 12 Avqust 2026, 14:05
503
Meyvə və meyvə şirələrinin insan orqanizminə təsiri gündəlik qidalanmada ən çox qarışdırılan məsələlərdən biridir. Bir çox insan təzə sıxılmış meyvə şirəsini tamamilə təbii və sağlam seçim kimi dəyərləndirsə də, mütəxəssislər meyvənin özünü yeməklə onun şirəsini içmək arasında metabolik baxımdan böyük fərqlərin olduğunu bildirirlər. Əsas fərq meyvənin tərkibindəki təbii liflərin (pboolean və pəhriz liflərinin) sıxılma prosesində şirədən ayrılması və bunun nəticəsində orqanizmdə karbohidrat həzminin tamamilə dəyişməsidir.
Citypost.az xəbər verir ki, meyvə bütöv halda istehlak edildikdə tərkibindəki zəngin liflər həzm prosesini ləngidir və meyvə şəkəri olan fruktozanın qana tədricən, yavaş-yavaş keçməsini təmin edir. Şirə çəkən aparat vasitəsilə liflərindən azad edilmiş meyvə şirəsində isə fruktoza tamamilə sərbəst hala gəlir. Bir stəkan meyvə şirəsini hazırlamaq üçün adətən 3-4 ədəd meyvədən istifadə olunur ki, bu da bir neçə dəqiqə ərzində böyük miqdarda sərbəst şəkərin qana daxil olması deməkdir. Lif baryeri olmadıqda bu şəkər mədədən sürətlə sorulur və qanda şəkərin səviyyəsini kəskin şəkildə (yüksək glisemik indeks) qaldırır.
Qanda şəkərin ani olaraq sıçraması mədəaltı vəzin böyük dozada insulin hormonu ifraz etməsinə gətirib çıxarır. İnsulin qandakı yüksək şəkəri sürətlə hüceyrələrə və qaraciyərə yönəldir ki, bu da qanda şəkər səviyyəsinin dərhal kəskin düşməsinə səbəb olur. Nəticədə insan şirə içdikdən qısa müddət sonra yenidən aclıq, halsızlıq və şirniyyat istehlak etmək isteyir. Müntəzəm olaraq lifsiz meyvə şirələri içmək insulin müqavimətinin yaranmasına, qarın nahiyəsində piylənməyə, qaraciyər piylənməsinə və ikinci tip diabet riskinin kəskin artmasına zəmin yaradır.
Qida mütəxəssisləri vurğulayırlar ki, vitaminsiz qalmazdan daha vacib olanı həmin vitaminləri düzgün formada qəbul etməkdir. Meyvənin tərkibindəki C vitamini, antioksidantlar və minerallar məhz təbii lif strukturunda olduqda orqanizmə maksimum fayda verir. Bu səbəbdən meyvə şirələri içmək əvəzinə meyvələri qabığı və lifləri ilə birlikdə bütöv halda yemək, şirə üstünlüyü verildikdə isə lifləri tam saxlayan smuzi formasına üstünlük vermək sağlamlığı qorumaq üçün en etibarlı yoldur.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Yoqurt və qatıq arasındakı mikrobiom fərqi: Probiyotik baxımından hansı daha güclüdür?
Gündəlik qidalanmada tez-tez istifadə olunan və sağlamlıq üçün böyük əhəmiyyət kəsb edən qatıq və yoqurt həm dada, həm də teksturaya görə oxşar görünsələr də, tərkiblərindəki mikrobiom zənginliyi və probiyotik gücü baxımından bir-birindən ciddi şəkildə fərqlənirlər. Hər iki məhsul südün müəyyən faydalı bakteriyalar vasitəsilə qıcqırdılması nəticəsində əldə edilsə də, istifadə olunan maya növləri, fermmentasiya müddəti və tərkibdəki canlı mikroorqanizmlərin çeşidi onların bağırsaq florasına göstərdiyi təsiri fərqləndirir. Həzm sisteminin sağlamlığını qorumaq və immun sistemini gücləndirmək istəyənlər üçün bu iki məhsulun mikrobioloji fərqlərini bilmək vacibdir.Citypost.az xəbər verir ki, hazırlama texnologiyasına görə fərqlənən bu iki ağartı məhsulundan qatıq mikrobiom müxtəlifliyi baxımından daha üstün mövqeyə...
12 Avqust 2026, 10:19
Sarımsağı doğradıqdan sonra 10 dəqiqə gözləyin: Ən faydalı maddə olan allisinin yaranma vaxtı
Mətbəxlərin vazkeçilməz təamlarından olan sarımsaq təbii antibakterial, antioksidant və immunitet gücləndirici xüsusiyyətləri ilə tanınan ən faydalı qidalardan biridir. Bir çox insan sarımsağın sağlamlığa olan misilsiz faydalarını onun tərkibindəki hazır maddələrlə əlaqələndirsə də, əslində sarımsağın ən güclü müalicəvi maddəsi olan allisin sarımsaq dişlərində hazır şəkildə mövcud olmur. Həkimlər və qida mütəxəssisləri bildirirlər ki, sarımsaqdan maksimum biologiyası fayda əldə etmək üçün onu doğradıqdan və ya əzdikdən dərhal sonra yeməyə əlavə etmək deyil, ən azı 10 dəqiqə otaq temperaturunda gözlətmək lazımdır.Citypost.az xəbər verir ki, bu prosesin arxasında çox maraqlı və vacib kimyəvi reaksiya dayanır. Bütöv sarımsaq dişində iki ayrı birləşmə — alliin maddəsi...
12 Avqust 2026, 09:32
Badamı suda saxlayıb yeməyin sirri: Qabıqdakı fitin turşusunun neytrallaşdırılması
Gündəlik qidalanmada fındıq və qoz kimi çərəzlər arasında xüsusi yeri olan badam insan orqanizmi üçün zəngin zülal, faydalı yağlar, E vitamini vər maqnezium mənbəyidir. Lakin bir çox insan çeynədikdə sərt olan bu faydalı çərəzi quru şəkildə istehlak etdikdə mədə-bağırsaq sistemində ağırlıq, köp vər həzm çətinliyi hiss edir. Həzm və qida mütəxəssisləri bildirirlər ki, badamın bütün faydalı maddələrindən maksimum yararlanmağın və həzm sistemini rahatlatmağın əsas sirri onu yeməzdən əvvəl müəyyən müddət suda saxlamaqdır. Bu sadə kulinariya vərdişi qidanın biomənimsənilməsini kəskin şəkildə artırır.Citypost.az xəbər verir ki, badamın suda saxlanmasının ən vacib elmi səbəbi onun qabığında yüksək miqdarda olan fitin turşusu (fitat) və...
12 Avqust 2026, 08:41
Balın xarab olmadığını necə bilmək olar?
Balın xarab olması və ya keyfiyyətini itirməsi gündəlik həyatda ən çox yanlış anlaşılan məsələlərdən biridir. Təbii və təmiz bal daxilindəki aşağı rütubət nisbəti və yüksək turşuluq səviyyəsi sayəsində bakteriyaların yaşaya bilmədiyi nadir qidalardandır. Bu səbəbdən düzgün saxlanılan təbii bal əsrlərlə qalsa belə xarab olmur. Lakin bir çox istehlakçılar balın zamanla bərkiyərək kristallaşmasını, yəni el arasında deyildiyi kimi şəkərlənməsini onun xarab olması və ya saxta çıxması kimi qiymətləndirirlər. Mütəxəssislər isə bildirirlər ki, şəkərlənmə balın saxtalığını deyil, əksinə, onun tamamilə təbii və emal olunmamış olduğunu göstərən təbiət hadisəsidir.Citypost.az xəbər verir ki, şəkərlənmə prosesi balın tərkibindəki qlükozanın təbii olaraq kristallaşması nəticəsində baş verir...
11 Avqust 2026, 19:42
İşıqlar sönüb-yananda elektronikanı qoruyan vasitə: Şəbəkə filteri seçimi
Məişətdə və ofislərdə tez-tez qarşılaşdığımız elektrik enerjisinin ani kəsilməsi, gərginliyin düşüb-qalxması və ya şəbəkədəki qəfil sıçrayışlar baha başa gələn elektron cihazlar üçün ciddi təhlükə yaradır. Noutbuklar, televizorlar, soyuducular və digər həssas texnikalar yüksək gərginlik vurması nəticəsində anında sıradan çıxa və ya platası yanaraq istifadəyə yararsız hala düşə bilər. İstehlakçıların böyük əksəriyyəti bu cür hallardan qorunmaq üçün adi uzadıcılardan istifadə etsələr də, bu alətlər faktiki olaraq heç bir müdafiə funksiyasına malik deyildir. Elektrik sıçrayışlarından elektronikanı tam qorumağın ən etibarlı və əlçatan yolu düzgün seçilmiş şəbəkə filterləridir.Citypost.az xəbər verir ki, şəbəkə filterini sadə elektrik uzadıcısından fərqləndirən əsas amil onun daxilində yerləşən xüsusi...
11 Avqust 2026, 14:53
Niyə bəzi səslər bizi əsəbiləşdirir? – Misofoniya reallığı
Gündəlik həyatda saqqız çeynənməsi, alma dişlənməsi, qələmin çıqıldadılması, klaviatura tıkıltısı və ya kiminsə nəfəs alıb-verməsi kimi adi səslər bir çox insan üçün sıradan səs sayılsa da, bəzilərində kəskin qıcıq, qəzəb və hətta panika hissi yaradır. Çox vaxt tərəf müqabilinin tərbiyəsizliyi və ya şəxsin "kaprizli" olması ilə əlaqələndirilən bu emosional reaksiya əslində psixoloji və neyroloji bir pozuntunun, yəni misofoniyanın göstəricisidir. Xalq arasında "səsə dözümsüzlük" kimi tanınan misofoniya, müəyyən spesifik təkrarlanan səslərə karşı orqanizmin həddindən artıq kəskin və idarəolunmaz reaksiya verməsi ilə xarakterizə olunur.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin və neyrooloqların aparadığı araşdırmalar göstərir ki, misofoniya sadəcə qulaq və ya eşitmə sistemi ilə...
11 Avqust 2026, 14:34
