Mərhumun bank borcu qalıbsa, ölüm pulunu alan övlad borclu sayılır? – Hüquqşünaslar açıqlayır
Hüquq 09 Sentyabr 2026, 11:15
287
Vətəndaşları maraqlandıran hüquqi məsələlərdən biri də yaxınını itirmiş şəxsin bank borcu olduğu halda ailə üzvlərinin mərhumun ölümü ilə əlaqədar nəzərdə tutulan ödənişi almasının hansı hüquqi nəticə doğurmasıdır.Bəzən ailə üzvləri mərhumun bank qarşısında borcu olduğunu bildikdə, ölümə görə nəzərdə tutulan ödənişi almaqdan çəkinirlər. Onların əsas narahatlığı bundan ibarətdir ki, həmin vəsaiti qəbul etdikdən sonra bank onları mərhumun vərəsəsi hesab edə və kredit borcunun ödənilməsini tələb edə bilər.
Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünaslar bildirirlər ki, burada ilk növbədə “ölüm pulu”nun hansı hüquqi əsasla ödənildiyini müəyyənləşdirmək lazımdır. Çünki şəxsin ölümü ilə əlaqədar ailə üzvünə və ya digər şəxsə ödənilən vəsaitlə mərhumun mirasına daxil olan əmlak eyni hüquqi anlayış deyil.Əgər söhbət mərhumun adına olan əmlakdan, bank hesabındakı vəsaitdən və ya onun digər əmlak hüquqlarından gedirsə, həmin əmlak vərəsəlik münasibətlərinin predmetinə daxil ola bilər. Belə hallarda vərəsəlik məsələsinin rəsmiləşdirilməsi və mirasın qəbul edilib-edilməməsi ayrıca qiymətləndirilir.Lakin mərhumun kredit götürərkən həyatının ölüm halından sığortalanması nəticəsində yaranan sığorta ödənişinin hüquqi mahiyyəti fərqli ola bilər. Belə hallarda sığorta müqaviləsinin şərtlərindən asılı olaraq ödəniş ilk növbədə kredit borcunun bağlanmasına yönəldilə bilər. Qalan vəsaitin kimə ödənilməsi də müqavilənin şərtlərinə əsasən müəyyən edilir.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, buna görə də yalnız “mərhumun ölümünə görə pul aldım” faktına əsaslanaraq həmin şəxsin avtomatik şəkildə vərəsə olduğunu və mərhumun bütün borclarına görə məsuliyyət daşıdığını söyləmək düzgün deyil.Vərəsəlik məsələsində əsas məqamlardan biri də mirasın qəbul edilməsi məsələsidir. Mirasın qəbul edilməsi ilə bağlı qanunvericilikdə müəyyən qaydalar mövcuddur və konkret halda şəxsin hansı hərəkəti etməsinin mirasın qəbuluna səbəb olub-olmadığı hüquqi baxımdan ayrıca qiymətləndirilməlidir.
Hüquqşünaslar xüsusilə vurğulayırlar ki, ölümə görə verilən ödənişlə miras əmlakının qarışdırılması düzgün deyil. Məsələn, sığorta ödənişi, sosial xarakterli ödəniş və ya şəxsin ölümü ilə əlaqədar qanunvericilikdə nəzərdə tutulan digər vəsaitin alınması avtomatik olaraq mərhumun əmlakının qəbul edilməsi anlamına gəlməyə bilər.Digər tərəfdən, mərhumun bank qarşısında kredit öhdəliyinin olması da ailə üzvlərinin avtomatik olaraq borclu olması demək deyil. Borcun kim tərəfindən və hansı həcmdə ödənilməsi məsələsi vərəsəlik münasibətlərindən, mirasın tərkibindən, kredit müqaviləsindən və varsa sığorta müqaviləsinin şərtlərindən asılıdır.
Həmçinin oxuyun
Bu səbəbdən hüquqşünaslar vətəndaşlara belə vəziyyətlərdə sənədləri görmədən “pulu götürə bilərsiniz” və ya “pulu götürsəniz, borcu da ödəməli olacaqsınız” kimi qəti nəticələr çıxarmamağı tövsiyə edirlər.Əvvəlcə mərhumun kredit müqaviləsi, sığorta sənədləri, ödənişin təyin olunmasına dair sənəd və mirasın tərkibi araşdırılmalıdır. Yalnız bundan sonra həmin vəsaitin mirasa aid olub-olmadığı və onun qəbul edilməsinin vərəsəlik baxımından hansı nəticə doğurduğu müəyyənləşdirilə bilər.
Qısası, mərhumun bank borcunun olması ailə üzvlərinin ölümə görə nəzərdə tutulan hər hansı ödənişi almaq hüququnu avtomatik olaraq aradan qaldırmır. Eyni zamanda, həmin vəsaitin alınması da bütün hallarda avtomatik vərəsəlik və mərhumun borcuna görə məsuliyyət anlamına gəlmir. Hər bir halda ödənişin hüquqi mahiyyəti və miras məsələsi ayrıca araşdırılmalıdır.
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
15 il əvvəl köçüb: Keçmiş qeydiyyat necə silinir?
Vətəndaşlardan daxil olan hüquqi suallardan biri də ailə üzvlərinin uzun illər əvvəl başqa ünvana köçməsinə baxmayaraq əvvəlki yaşayış yerində qeydiyyatda qalması ilə bağlıdır.Məsələn, bir ata yazır: “Qızım 15 il əvvəl ailə qurub, ərinin yanına köçüb və həmin vaxtdan bizim evdə yaşamır. Hazırda başqa ünvanda yaşayır. Onu mənzildən qeydiyyatdan necə çıxara bilərəm?”Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünaslar bildirirlər ki, bu məsələdə ilk növbədə qeydiyyatla yaşayış sahəsindən istifadə hüququnu bir-birindən fərqləndirmək lazımdır. Şəxsin müəyyən ünvanda qeydiyyatda olması avtomatik olaraq həmin mənzil üzərində mülkiyyət hüququnun yaranması demək deyil. Eyni zamanda, konkret şəxsin həmin mənzildən istifadə hüququnun olub-olmaması da ayrıca hüquqi məsələdir.Əgər söhbət şəxsin faktiki...
09 Sentyabr 2026, 10:20
Torpağın sənədi var, evin yoxdursa, vərəsələrə necə keçir?
Torpaq sahəsinin çıxarışı olduğu halda həmin torpağın üzərində yerləşən evin ayrıca sənədi yoxdursa, əmlak sahibinin vəfatından sonra vərəsələr arasında bölgü zamanı müəyyən hüquqi çətinliklər yarana bilər. Belə vəziyyətdə vətəndaşların ən çox maraqlandığı məsələlərdən biri budur: torpaq sənədlidirsə, lakin ev qeydiyyatdan keçməyibsə, həmin ev də vərəsələr arasında bölünə bilərmi?Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünasın sözlərinə görə, belə hallarda ilk növbədə vərəsəlik işi açılmalıdır. Əmlak sahibinin vəfatından sonra onun əmlakının kimlərə keçməsi məsələsi qanunvericilikdə müəyyən edilmiş vərəsəlik qaydalarına uyğun həll olunur. Lakin evin sənədi ümumiyyətlə yoxdursa, həmin tikilinin də mərhumun əmlakı olduğunu hüquqi baxımdan rəsmiləşdirmək lazım gəlir.Əgər torpağın sənədi varsa, lakin evin ayrıca...
08 Sentyabr 2026, 10:54
Evin 5 metrliyində avtoyuma: Bağlatdırmaq mümkündür?
Yaşayış evlərinin yaxınlığında müxtəlif obyektlərin, xüsusilə avtoyuma məntəqələrinin fəaliyyət göstərməsi bəzi hallarda sakinlərin ciddi narazılığına səbəb olur. Avtoyuma zamanı yaranan səs-küy, avtomobillərin hərəkəti, su və digər təsirlər insanların rahatlığına mane ola bilər. Bəzən vətəndaşlar belə obyektlərin evlərinə çox yaxın məsafədə fəaliyyət göstərməsindən şikayət edərək onların bağlanmasının mümkün olub-olmadığını soruşurlar. Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, belə məsələlərə yalnız obyektlə yaşayış evi arasındakı məsafəyə əsasən qiymət vermək düzgün deyil.Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünasların sözlərinə görə, vətəndaşın qonşuluq münasibətlərindən irəli gələn hüquqları mövcuddur. Mülkiyyətçinin öz əmlakından istifadə hüququ olsa da, bu hüquq qonşuların və digər şəxslərin hüquqlarının pozulmasına gətirib çıxarmamalıdır. Konstitusiya Məhkəməsinin mövqeyinə görə...
08 Sentyabr 2026, 09:51
Hərbçiyə verilən köhnə ev özəlləşdirilə bilərmi?
Hərbi qulluqçulara müxtəlif illərdə xidmətlə əlaqədar mənzillərin verilməsi Azərbaycanda geniş yayılmış təcrübələrdən olub. Lakin belə mənzillərin sonradan özəlləşdirilməsi zamanı vətəndaşlar müxtəlif hüquqi və inzibati maneələrlə qarşılaşa bilirlər. Xüsusilə uzun illər əvvəl, sovet dövründə verilmiş mənzillərlə bağlı sənədlərin mövcud olmasına baxmayaraq, həmin əmlakın dövlət qeydiyyatına alınmaması və çıxarışın verilməməsi vətəndaşlarda suallar yaradır.Məsələn, hərbçi olmuş şəxsin ailəsinə 1983-cü ildə mənzil verilib, həmin mənzilə dair order mövcuddur, ailə uzun illərdir orada yaşayır, lakin mənzilin özəlləşdirilməsi mümkün olmur. Belə vəziyyətdə vətəndaş hansı hüquqi addımları ata bilər? Mənzilin orderinin olması onun avtomatik olaraq özəlləşdirilə biləcəyi anlamına gəlirmi?Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünasların sözlərinə görə, bu məsələdə...
08 Sentyabr 2026, 08:47
Kredit tarixçəsi yeni kreditə necə təsir edir? – Mütəxəssisdən AÇIQLAMA
Kredit götürən vətəndaşların qarşılaşdığı əsas problemlərdən biri ödənişlərdə yaranan gecikmələrdir. Bəzən borcalan müəyyən səbəbdən krediti vaxtında ödəyə bilmir, bir neçə gün və ya daha uzun müddət gecikmə yaranır. Sonradan həmin şəxs borcunu tam şəkildə bağlasa da, növbəti dəfə başqa banka və ya kredit təşkilatına müraciət etdikdə ona kredit verilmədiyini görə bilər. Bu zaman vətəndaşlarda haqlı olaraq sual yaranır: “Əgər əvvəlki kreditimi tam ödəmişəmsə, niyə mənə yenidən kredit verilmir?”Citypost.az xəbər verir ki, maliyyə mütəxəssislərinin sözlərinə görə, burada əsas məsələlərdən biri kredit tarixçəsidir. Vətəndaşın götürdüyü kredit, ödənişlərin vaxtında həyata keçirilib-keçirilməməsi, yaranmış gecikmələr və kredit öhdəliyinin hansı formada icra edilməsi barədə məlumatlar kredit...
07 Sentyabr 2026, 11:30
Müqavilə imzalamazdan əvvəl bunlara diqqət edin – Hüquqşünaslardan xəbərdarlıq
Hüquqşünaslar və mütəxəssislər vətəndaşlara müqavilə imzalamazdan əvvəl sənədin bütün şərtlərini diqqətlə oxumağı və yalnız məbləğə və ya əsas şərtlərə baxaraq qərar verməməyi tövsiyə edirlər. Çünki gündəlik həyatda insanlar müxtəlif müqavilələrlə qarşılaşırlar. Alqı-satqı, kredit, icarə, xidmət, iş, tikinti, sığorta və digər münasibətlər zamanı imzalanan sənədlər sonradan tərəflərin hüquq və öhdəliklərini müəyyən edən əsas sənədlərdən birinə çevrilə bilər.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, vətəndaşların yol verdiyi ən geniş yayılmış səhvlərdən biri “standart müqavilədir, imzalayıb gedək” yanaşmasıdır. İnsanlar bəzən müqavilənin çox səhifədən ibarət olmasını, hüquqi terminlərlə yazılmasını və ya sənədin qarşı tərəf tərəfindən “hamı belə imzalayır” ifadəsi ilə təqdim edilməsini əsas götürərək...
07 Sentyabr 2026, 10:00
