Hərbçiyə verilən köhnə ev özəlləşdirilə bilərmi?
Hüquq 08 Sentyabr 2026, 08:47
256
Hərbi qulluqçulara müxtəlif illərdə xidmətlə əlaqədar mənzillərin verilməsi Azərbaycanda geniş yayılmış təcrübələrdən olub. Lakin belə mənzillərin sonradan özəlləşdirilməsi zamanı vətəndaşlar müxtəlif hüquqi və inzibati maneələrlə qarşılaşa bilirlər. Xüsusilə uzun illər əvvəl, sovet dövründə verilmiş mənzillərlə bağlı sənədlərin mövcud olmasına baxmayaraq, həmin əmlakın dövlət qeydiyyatına alınmaması və çıxarışın verilməməsi vətəndaşlarda suallar yaradır.Məsələn, hərbçi olmuş şəxsin ailəsinə 1983-cü ildə mənzil verilib, həmin mənzilə dair order mövcuddur, ailə uzun illərdir orada yaşayır, lakin mənzilin özəlləşdirilməsi mümkün olmur. Belə vəziyyətdə vətəndaş hansı hüquqi addımları ata bilər? Mənzilin orderinin olması onun avtomatik olaraq özəlləşdirilə biləcəyi anlamına gəlirmi?
Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünasların sözlərinə görə, bu məsələdə ən vacib məqamlardan biri mənzilin xidməti mənzil olub-olmamasının müəyyənləşdirilməsidir. Çünki qanunvericilikdə daşınmaz əmlak üzərində hüquqların dövlət qeydiyyatına alınması üçün əsas ola biləcək sənədlər sırasında order də nəzərdə tutula bilər. Lakin hər order eyni hüquqi nəticəni yaratmır.
Hüquqşünas bildirib ki, “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Qanunun 8-ci maddəsində daşınmaz əmlak üzərində hüquqların dövlət qeydiyyatına alınması üçün əsas ola biləcək sənədlər göstərilir. Bu sənədlər arasında qanunvericiliyə uyğun olaraq verilmiş order də yer ala bilər. Lakin burada orderin hansı məqsədlə və hansı statusda verilmiş olması mühüm əhəmiyyət daşıyır.Əgər mənzil xidməti mənzil statusundadırsa, bu halda məsələ fərqli qiymətləndirilir. Xidməti mənzillər dövlət mülkiyyətində olan və vətəndaşlara əsasən xidməti fəaliyyətləri ilə əlaqədar müəyyən müddət ərzində yaşamaq üçün təqdim edilən mənzillərdir. Belə mənzillərin hüquqi statusu adi yaşayış mənzillərindən fərqlənir və onların özəlləşdirilməsi ilə bağlı ayrıca hüquqi məhdudiyyətlər mövcud ola bilər.Bu səbəbdən yalnız “mənzilin orderi var” deməklə onun özəlləşdirilməsinin mümkün olub-olmadığı barədə qəti nəticəyə gəlmək düzgün deyil. İlk növbədə həmin orderin xidməti order, yoxsa adi yaşayış orderi olması araşdırılmalıdır. Əgər order xidməti mənzilə aid deyilsə və mənzilin özəlləşdirilməsi üçün digər hüquqi əsaslar da mövcuddursa, vətəndaşın öz hüququnu dövlət qeydiyyatı qaydasında rəsmiləşdirmək imkanı yarana bilər.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, vətəndaşın mənzil üzərində hüququnu təsdiq edən sənədlər mövcuddursa, lakin aidiyyəti dövlət orqanı həmin hüququ dövlət qeydiyyatına almaqdan imtina edirsə, imtinanın hüquqi əsasları araşdırılmalıdır. Əgər vətəndaş hesab edirsə ki, onun müraciəti əsassız olaraq təmin edilməyib, qanunvericiliyin verdiyi imkanlardan istifadə edərək məhkəməyə müraciət edə bilər.Belə mübahisələrdə əmlakın yerləşdiyi yer də əhəmiyyət daşıyır. Məsələn, mənzil Bakı şəhərində yerləşirsə, müvafiq inzibati mübahisə üzrə Bakı İnzibati Məhkəməsinə müraciət edilməsi məsələsi gündəmə gələ bilər. Lakin konkret məhkəmə və iddia tələbi işin mahiyyətindən, mübahisələndirilən qərardan və hüquqi münasibətin xarakterindən asılı olaraq müəyyən edilməlidir.
Hüquqşünaslar belə işlərdə başqa bir məqama da diqqət çəkirlər. Əgər həmin binada eyni hüquqi əsaslarla başqa mənzillər artıq dövlət qeydiyyatına alınıbsa və həmin mənzillərin sahiblərinə çıxarış verilibsə, bu hal məhkəmə prosesində vətəndaş üçün əlavə əhəmiyyət daşıya bilər.Məsələn, eyni binada, eyni dövrdə və eyni hüquqi əsasla verilmiş başqa mənzillər üzrə çıxarışlar mövcuddursa, həmin sənədlərin surətlərinin məhkəməyə təqdim edilməsi mümkün ola bilər. Vətəndaş bununla eyni və ya oxşar hüquqi vəziyyətdə olan şəxslərə fərqli yanaşmanın səbəblərinin araşdırılmasını tələb edə bilər.Bu baxımdan qonşu mənzillərdən birinin çıxarışının olması müəyyən hallarda mühüm sübut kimi istifadə edilə bilər. Əgər həmin mənzil də eyni binada, eyni hüquqi əsasla və oxşar sənədlər əsasında qeydiyyata alınıbsa, bu fakt vətəndaşın öz mövqeyini əsaslandırmasına kömək edə bilər. Lakin yalnız qonşunun çıxarışının olması avtomatik olaraq digər mənzilə də çıxarış verilməli olduğu anlamına gəlmir. Məhkəmə hər bir iş üzrə sənədləri və hüquqi əsasları ayrıca qiymətləndirir.
Mütəxəssislərin fikrincə, 1983-cü ildə verilmiş mənzilə dair orderin mövcudluğu da diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Belə köhnə sənədlər mənzilin hansı əsasla və kimə verildiyini müəyyənləşdirmək üçün əhəmiyyətli ola bilər. Eyni zamanda, mənzilin sonrakı hüquqi statusu, onun xidməti mənzil olub-olmaması, dövlət və ya digər mülkiyyət formasında olması və həmin əmlakla bağlı sonrakı qərarlar da araşdırılmalıdır.
Hüquqşünaslar vətəndaşlara tövsiyə edirlər ki, belə vəziyyətlərdə yalnız “ASAN xidmət” mərkəzində və ya digər qurumda şifahi məlumat almaqla kifayətlənməsinlər. Əgər özəlləşdirmədən və ya dövlət qeydiyyatından imtina edilibsə, həmin imtinanın yazılı formada alınması, hüquqi əsasının müəyyənləşdirilməsi və bundan sonra məsələnin hüquqi baxımdan qiymətləndirilməsi daha məqsədəuyğundur.Nəticə etibarilə, 1983-cü ildə hərbçiyə order əsasında verilmiş mənzilin bu gün özəlləşdirilib-özəlləşdirilə bilməməsi yalnız orderin mövcudluğuna əsasən müəyyən edilmir. Burada orderin statusu, mənzilin xidməti olub-olmaması, mənzilin hüquqi statusu, digər sənədlər və eyni binadakı oxşar mənzillərin dövlət qeydiyyatının vəziyyəti birlikdə araşdırılmalıdır.Əgər mənzil xidməti mənzil statusunda deyilsə və vətəndaşın həmin əmlak üzərində hüququnu təsdiq edən qanuni əsasları mövcuddursa, lakin dövlət qeydiyyatından əsassız imtina edildiyi düşünülürsə, vətəndaşın hüququnu məhkəmə qaydasında müdafiə etmək imkanları yarana bilər. Xüsusilə eyni binada və eyni əsaslarla digər mənzillərin artıq qeydiyyata alınması belə mübahisələrdə vətəndaşın mövqeyini gücləndirə biləcək əlavə faktorlardan biri kimi qiymətləndirilə bilər.
Həmçinin oxuyun
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Kredit tarixçəsi yeni kreditə necə təsir edir? – Mütəxəssisdən AÇIQLAMA
Kredit götürən vətəndaşların qarşılaşdığı əsas problemlərdən biri ödənişlərdə yaranan gecikmələrdir. Bəzən borcalan müəyyən səbəbdən krediti vaxtında ödəyə bilmir, bir neçə gün və ya daha uzun müddət gecikmə yaranır. Sonradan həmin şəxs borcunu tam şəkildə bağlasa da, növbəti dəfə başqa banka və ya kredit təşkilatına müraciət etdikdə ona kredit verilmədiyini görə bilər. Bu zaman vətəndaşlarda haqlı olaraq sual yaranır: “Əgər əvvəlki kreditimi tam ödəmişəmsə, niyə mənə yenidən kredit verilmir?”Citypost.az xəbər verir ki, maliyyə mütəxəssislərinin sözlərinə görə, burada əsas məsələlərdən biri kredit tarixçəsidir. Vətəndaşın götürdüyü kredit, ödənişlərin vaxtında həyata keçirilib-keçirilməməsi, yaranmış gecikmələr və kredit öhdəliyinin hansı formada icra edilməsi barədə məlumatlar kredit...
07 Sentyabr 2026, 11:30
Müqavilə imzalamazdan əvvəl bunlara diqqət edin – Hüquqşünaslardan xəbərdarlıq
Hüquqşünaslar və mütəxəssislər vətəndaşlara müqavilə imzalamazdan əvvəl sənədin bütün şərtlərini diqqətlə oxumağı və yalnız məbləğə və ya əsas şərtlərə baxaraq qərar verməməyi tövsiyə edirlər. Çünki gündəlik həyatda insanlar müxtəlif müqavilələrlə qarşılaşırlar. Alqı-satqı, kredit, icarə, xidmət, iş, tikinti, sığorta və digər münasibətlər zamanı imzalanan sənədlər sonradan tərəflərin hüquq və öhdəliklərini müəyyən edən əsas sənədlərdən birinə çevrilə bilər.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, vətəndaşların yol verdiyi ən geniş yayılmış səhvlərdən biri “standart müqavilədir, imzalayıb gedək” yanaşmasıdır. İnsanlar bəzən müqavilənin çox səhifədən ibarət olmasını, hüquqi terminlərlə yazılmasını və ya sənədin qarşı tərəf tərəfindən “hamı belə imzalayır” ifadəsi ilə təqdim edilməsini əsas götürərək...
07 Sentyabr 2026, 10:00
Zaminlikdən necə çıxmaq olar? – Hüquqşünaslardan vacib açıqlama
Bankdan kredit götürən şəxsin borcuna zamin durmaq bir çox hallarda sadəcə dost və ya qohuma kömək kimi qiymətləndirilir. Lakin sonradan borclunun ödənişləri gecikdirməsi və ya ümumiyyətlə krediti ödəməməsi zamin üçün ciddi hüquqi və maliyyə öhdəlikləri yarada bilər. Bu səbəbdən də vətəndaşlar tez-tez “Zaminlikdən necə çıxa bilərəm?”, “Zaminlik müqaviləsini ləğv etmək mümkündürmü?” və ya “Borclu ödəniş etmirsə, mən zaminlikdən imtina edə bilərəmmi?” kimi suallarla müraciət edirlər.Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünasların sözlərinə görə, zaminlikdən çıxmaq insanların düşündüyü qədər sadə məsələ deyil. Şəxs zaminlik müqaviləsini imzaladıqdan sonra yalnız öz istəyinə əsasən “mən artıq zamin deyiləm” deməklə bu öhdəlikdən azad ola bilməz. Zaminliyin xitamı...
07 Sentyabr 2026, 09:00
Bank borcu və aliment: Tutulmalar necə aparılır? – HÜQUQİ QAYDA
Şəxsin eyni vaxtda bir neçə banka borcu və aliment ödəmək öhdəliyi olduqda, vətəndaşın maaşından tutulmaların hansı ardıcıllıqla aparılması sualı tez-tez gündəmə gəlir. Xüsusilə iki və ya daha çox kredit öhdəliyi olan şəxslər alimentin digər borclardan üstün tutulub-tutulmadığını və əməkhaqqının nə qədər hissəsinin tutulmasının mümkün olduğunu bilməyə bilərlər.Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünasların sözlərinə görə, belə hallarda bütün borclar eyni vaxtda və eyni qaydada tutulmur. Aliment öhdəlikləri icra zamanı xüsusi üstünlüyə malikdir. Qanunvericilikdə müəyyən edilmiş hallarda alimentin tutulması üçün əməkhaqqından daha yüksək faizdə vəsait tutulmasına da yol verilə bilər.Ümumi qayda olaraq, borclunun əməkhaqqından tutulmaların məbləği müəyyən həddi keçməməlidir. Bir neçə icra sənədi...
04 Sentyabr 2026, 10:55
Xaricdə təhsil vəd edən şirkətlərə aldanmayın – Hüquqşünasdan VACİB XƏBƏRDARLIQ
Son illər xaricdə təhsil almaq istəyən gənclərin sayının artması bu sahədə fəaliyyət göstərən şirkətlərə marağı da artırıb. Lakin xaricdə təhsil, işə qəbul və digər xidmətlər vəd edən şirkətlərlə bağlı zaman-zaman vətəndaşların aldadılması, ödənişlərin alınmasına baxmayaraq vəd edilən xidmətlərin göstərilməməsi ilə bağlı şikayətlər də gündəmə gəlir.Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünaslar bildirirlər ki, vətəndaşlar belə şirkətlərə müraciət etməzdən əvvəl ilk növbədə həmin qurumun fəaliyyəti barədə ətraflı araşdırma aparmalıdırlar. Şirkətin nə qədər müddətdir fəaliyyət göstərməsi, əvvəlki müştərilərinin kimlər olması, onların xidmətlərdən razı qalıb-qalmaması və şirkətin real nəticələri araşdırılmalıdır.Mütəxəssislər xüsusilə reklamlara və sosial şəbəkələrdə yayılan paylaşımlara kor-koranə inanmağı məsləhət görmürlər. Çünki tanınmış simanın, aparıcının...
04 Sentyabr 2026, 09:55
Uşağın sahə həkimini dəyişmək mümkündürmü? – Hüquqşünaslardan AÇIQLAMA
Valideynlər arasında uşağın təhkim olunduğu sahə həkimini dəyişməyin mümkün olmadığı ilə bağlı fikir formalaşıb. Hüquqşünasların və səhiyyə üzrə mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu yanaşma ümumi şəkildə doğru deyil. Mövcud qaydalara əsasən, sığorta olunan şəxs ailə həkimini, o cümlədən sahə həkimi-pediatrı seçmək və onu dəyişmək hüququna malikdir.Citypost.az-ın məlumatına əsasən , bu baxımdan valideynlər uşağın təhkim olunduğu poliklinikaya müraciət edərək sahə həkiminin dəyişdirilməsini tələb edə bilərlər. Yəni uşağın müəyyən bir həkimə təhkim edilməsi həmin həkimin ömürlük dəyişdirilməsinin mümkünsüz olduğu anlamına gəlmir.Hüquqşünaslar xüsusilə bir məqama diqqət çəkirlər: sahə həkiminin dəyişdirilməsi ilə poliklinikanın dəyişdirilməsi eyni məsələ deyil. Valideyn uşağın həkimini dəyişə bilər, lakin başqa poliklinikaya...
04 Sentyabr 2026, 08:53
