Hərbçiyə verilən köhnə ev özəlləşdirilə bilərmi?
Hüquq 08 Sentyabr 2026, 08:47
2933
Hərbi qulluqçulara müxtəlif illərdə xidmətlə əlaqədar mənzillərin verilməsi Azərbaycanda geniş yayılmış təcrübələrdən olub. Lakin belə mənzillərin sonradan özəlləşdirilməsi zamanı vətəndaşlar müxtəlif hüquqi və inzibati maneələrlə qarşılaşa bilirlər. Xüsusilə uzun illər əvvəl, sovet dövründə verilmiş mənzillərlə bağlı sənədlərin mövcud olmasına baxmayaraq, həmin əmlakın dövlət qeydiyyatına alınmaması və çıxarışın verilməməsi vətəndaşlarda suallar yaradır.Məsələn, hərbçi olmuş şəxsin ailəsinə 1983-cü ildə mənzil verilib, həmin mənzilə dair order mövcuddur, ailə uzun illərdir orada yaşayır, lakin mənzilin özəlləşdirilməsi mümkün olmur. Belə vəziyyətdə vətəndaş hansı hüquqi addımları ata bilər? Mənzilin orderinin olması onun avtomatik olaraq özəlləşdirilə biləcəyi anlamına gəlirmi?
Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünasların sözlərinə görə, bu məsələdə ən vacib məqamlardan biri mənzilin xidməti mənzil olub-olmamasının müəyyənləşdirilməsidir. Çünki qanunvericilikdə daşınmaz əmlak üzərində hüquqların dövlət qeydiyyatına alınması üçün əsas ola biləcək sənədlər sırasında order də nəzərdə tutula bilər. Lakin hər order eyni hüquqi nəticəni yaratmır.
Hüquqşünas bildirib ki, “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Qanunun 8-ci maddəsində daşınmaz əmlak üzərində hüquqların dövlət qeydiyyatına alınması üçün əsas ola biləcək sənədlər göstərilir. Bu sənədlər arasında qanunvericiliyə uyğun olaraq verilmiş order də yer ala bilər. Lakin burada orderin hansı məqsədlə və hansı statusda verilmiş olması mühüm əhəmiyyət daşıyır.Əgər mənzil xidməti mənzil statusundadırsa, bu halda məsələ fərqli qiymətləndirilir. Xidməti mənzillər dövlət mülkiyyətində olan və vətəndaşlara əsasən xidməti fəaliyyətləri ilə əlaqədar müəyyən müddət ərzində yaşamaq üçün təqdim edilən mənzillərdir. Belə mənzillərin hüquqi statusu adi yaşayış mənzillərindən fərqlənir və onların özəlləşdirilməsi ilə bağlı ayrıca hüquqi məhdudiyyətlər mövcud ola bilər.Bu səbəbdən yalnız “mənzilin orderi var” deməklə onun özəlləşdirilməsinin mümkün olub-olmadığı barədə qəti nəticəyə gəlmək düzgün deyil. İlk növbədə həmin orderin xidməti order, yoxsa adi yaşayış orderi olması araşdırılmalıdır. Əgər order xidməti mənzilə aid deyilsə və mənzilin özəlləşdirilməsi üçün digər hüquqi əsaslar da mövcuddursa, vətəndaşın öz hüququnu dövlət qeydiyyatı qaydasında rəsmiləşdirmək imkanı yarana bilər.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, vətəndaşın mənzil üzərində hüququnu təsdiq edən sənədlər mövcuddursa, lakin aidiyyəti dövlət orqanı həmin hüququ dövlət qeydiyyatına almaqdan imtina edirsə, imtinanın hüquqi əsasları araşdırılmalıdır. Əgər vətəndaş hesab edirsə ki, onun müraciəti əsassız olaraq təmin edilməyib, qanunvericiliyin verdiyi imkanlardan istifadə edərək məhkəməyə müraciət edə bilər.Belə mübahisələrdə əmlakın yerləşdiyi yer də əhəmiyyət daşıyır. Məsələn, mənzil Bakı şəhərində yerləşirsə, müvafiq inzibati mübahisə üzrə Bakı İnzibati Məhkəməsinə müraciət edilməsi məsələsi gündəmə gələ bilər. Lakin konkret məhkəmə və iddia tələbi işin mahiyyətindən, mübahisələndirilən qərardan və hüquqi münasibətin xarakterindən asılı olaraq müəyyən edilməlidir.
Hüquqşünaslar belə işlərdə başqa bir məqama da diqqət çəkirlər. Əgər həmin binada eyni hüquqi əsaslarla başqa mənzillər artıq dövlət qeydiyyatına alınıbsa və həmin mənzillərin sahiblərinə çıxarış verilibsə, bu hal məhkəmə prosesində vətəndaş üçün əlavə əhəmiyyət daşıya bilər.Məsələn, eyni binada, eyni dövrdə və eyni hüquqi əsasla verilmiş başqa mənzillər üzrə çıxarışlar mövcuddursa, həmin sənədlərin surətlərinin məhkəməyə təqdim edilməsi mümkün ola bilər. Vətəndaş bununla eyni və ya oxşar hüquqi vəziyyətdə olan şəxslərə fərqli yanaşmanın səbəblərinin araşdırılmasını tələb edə bilər.Bu baxımdan qonşu mənzillərdən birinin çıxarışının olması müəyyən hallarda mühüm sübut kimi istifadə edilə bilər. Əgər həmin mənzil də eyni binada, eyni hüquqi əsasla və oxşar sənədlər əsasında qeydiyyata alınıbsa, bu fakt vətəndaşın öz mövqeyini əsaslandırmasına kömək edə bilər. Lakin yalnız qonşunun çıxarışının olması avtomatik olaraq digər mənzilə də çıxarış verilməli olduğu anlamına gəlmir. Məhkəmə hər bir iş üzrə sənədləri və hüquqi əsasları ayrıca qiymətləndirir.
Mütəxəssislərin fikrincə, 1983-cü ildə verilmiş mənzilə dair orderin mövcudluğu da diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Belə köhnə sənədlər mənzilin hansı əsasla və kimə verildiyini müəyyənləşdirmək üçün əhəmiyyətli ola bilər. Eyni zamanda, mənzilin sonrakı hüquqi statusu, onun xidməti mənzil olub-olmaması, dövlət və ya digər mülkiyyət formasında olması və həmin əmlakla bağlı sonrakı qərarlar da araşdırılmalıdır.
Hüquqşünaslar vətəndaşlara tövsiyə edirlər ki, belə vəziyyətlərdə yalnız “ASAN xidmət” mərkəzində və ya digər qurumda şifahi məlumat almaqla kifayətlənməsinlər. Əgər özəlləşdirmədən və ya dövlət qeydiyyatından imtina edilibsə, həmin imtinanın yazılı formada alınması, hüquqi əsasının müəyyənləşdirilməsi və bundan sonra məsələnin hüquqi baxımdan qiymətləndirilməsi daha məqsədəuyğundur.Nəticə etibarilə, 1983-cü ildə hərbçiyə order əsasında verilmiş mənzilin bu gün özəlləşdirilib-özəlləşdirilə bilməməsi yalnız orderin mövcudluğuna əsasən müəyyən edilmir. Burada orderin statusu, mənzilin xidməti olub-olmaması, mənzilin hüquqi statusu, digər sənədlər və eyni binadakı oxşar mənzillərin dövlət qeydiyyatının vəziyyəti birlikdə araşdırılmalıdır.Əgər mənzil xidməti mənzil statusunda deyilsə və vətəndaşın həmin əmlak üzərində hüququnu təsdiq edən qanuni əsasları mövcuddursa, lakin dövlət qeydiyyatından əsassız imtina edildiyi düşünülürsə, vətəndaşın hüququnu məhkəmə qaydasında müdafiə etmək imkanları yarana bilər. Xüsusilə eyni binada və eyni əsaslarla digər mənzillərin artıq qeydiyyata alınması belə mübahisələrdə vətəndaşın mövqeyini gücləndirə biləcək əlavə faktorlardan biri kimi qiymətləndirilə bilər.
Həmçinin oxuyun
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Nikahdan əvvəl alınan torpaq kimin mülkiyyətidir? – HÜQUQİ İZAH
Nikahdan əvvəl əldə edilən əmlakın hüquqi statusu və onun satılması ilə bağlı məsələlər vətəndaşlar arasında tez-tez müzakirə olunur. Xüsusilə, şəxs evlənməzdən əvvəl öz adına torpaq sahəsi alıbsa, həmin əmlakın nikahdan sonra kimə məxsus olması, satış zamanı həyat yoldaşının razılığının tələb edilib-edilməməsi sual doğurur. Bəzi hallarda vətəndaşlar nikahdan əvvəl əldə etdikləri torpaq sahəsini satmaq istəsələr də, bunun üçün həyat yoldaşının razılığının lazım olub-olmadığını dəqiqləşdirmək istəyirlər. Bəs nikahdan bir il əvvəl alınmış və çıxarışı şəxsin öz adına olan torpaq sahəsini həyat yoldaşının razılığı olmadan satmaq mümkündürmü? Əmlakın nə vaxt əldə edilməsi və dövlət qeydiyyatının hansı tarixdə aparılması bu məsələdə hansı əhəmiyyət daşıyır?Vəkil...
13 Oktyabr 2026, 11:54
Çoxuşaqlı ana 65 yaşından əvvəl pensiyaya çıxa bilərmi? Vəkil açıqladı
Atasını itirmiş, 60 yaşı olan və çoxuşaqlı ana kimi sosial müavinət alan qadınların pensiya hüququ ilə bağlı suallar yaranır. Xüsusilə, beş və daha çox uşaq böyüdən qadınların pensiya yaşının azaldılması, yaşa görə əmək pensiyasının hansı şərtlərlə təyin edilməsi və sosial müavinət alan şəxslərin daha erkən pensiyaya çıxmaq imkanları vətəndaşları maraqlandıran məsələlərdəndir.Bəzi hallarda vətəndaşlar çoxuşaqlı ana statusuna malik olmağın avtomatik olaraq daha erkən pensiyaya çıxmaq hüququ verdiyini düşünürlər. Halbuki bu məsələdə uşaqların sayı ilə yanaşı, onların hansı yaşadək böyüdülməsi, qanunvericilikdə müəyyən edilmiş digər şərtlər və şəxsin pensiya təminatı üçün tələb olunan hüquqi əsaslar da nəzərə alınmalıdır.Vəkil Pərviz Zalışov Citypost.az-a açıqlamasında çoxuşaqlı...
13 Oktyabr 2026, 10:48
Faizlə pul verənləri hansı hüquqi risklər gözləyir? – HÜQUQŞÜNASDAN AÇIQLAMA
Faiz qarşılığında borc pul verən vətəndaşların üzləşdiyi problemlər bəzən ciddi mübahisələrə səbəb olur. Bir sıra hallarda şəxslər müəyyən məbləğdə pul verərək hər ay faiz əldə edəcəklərini düşünür, lakin sonradan nə əsas məbləği, nə də razılaşdırılmış faizləri geri ala bilirlər. Borclu şəxs ödəniş etməkdən imtina etdikdə və ya müxtəlif bəhanələrlə vaxtı uzatdıqda, pul verən tərəf hüquqi yollara əl atmaq məcburiyyətində qalır.Ancaq belə vəziyyətlərdə maraqlı məqam ortaya çıxır: borcunu geri ala bilməyən şəxs məhkəməyə müraciət etdikdə özü də hüquqi problemlərlə üzləşə bilərmi? Faiz müqabilində pul vermək qanunsuz hesab olunurmu? Tərəflər arasında bağlanan müqavilədə faktiki veriləndən artıq məbləğin göstərilməsi hansı nəticələrə səbəb ola...
12 Oktyabr 2026, 10:30
Boşanma başa çatmadan ər vəfat edərsə, arvadı miras ala bilərmi?
Boşanma prosesi davam etdiyi müddətdə ər və ya arvadın vəfat etməsi hüquqi baxımdan bir sıra mühüm suallar yaradır. Xüsusilə, məhkəmə boşanma ilə bağlı qərar qəbul etməyibsə, yaxud qərar qəbul edilsə də, hələ qanuni qüvvəyə minməyibsə, tərəflərdən birinin vəfatı nikah münasibətlərinə və miras hüququna necə təsir edir?Bəs məhkəməyə boşanma üçün müraciət edildikdən sonra ər vəfat edərsə, həyat yoldaşı onun vərəsəsi hesab olunurmu? Nikah dövründə əldə edilmiş əmlak necə bölünür? Ev və ya digər əmlak yalnız vəfat etmiş şəxsin adına rəsmiləşdirilibsə, sağ qalan həyat yoldaşının həmin əmlak üzərində payı ola bilərmi?Vəkil Teymur Babayev Citypost.az saytına açıqlamasında bu kimi hallarda nikahın nə vaxt...
12 Oktyabr 2026, 09:30
Miras evindən nəvələri kimlər çıxara bilər? Vəkildən AÇIQLAMA
Nənə və babadan miras qalan evdə yaşayan nəvələrin həmin evdən çıxarılması məsələsi cəmiyyətdə tez-tez mübahisələrə səbəb olur. Xüsusilə, valideynlərindən birini itirmiş şəxslərin baba evində yaşamaq hüququ, vərəsəlik paylarının müəyyənləşdirilməsi və digər ailə üzvlərinin iddiaları ilə bağlı müxtəlif suallar yaranır. Bəzi hallarda ailə üzvləri arasında illər ərzində formalaşmış ənənələr və şifahi razılaşmalar qanunla müəyyən edilmiş vərəsəlik qaydaları ilə üst-üstə düşmür.Vəkil Vamiq Şükürov Citypost.az saytına açıqlamasında bildirib ki, bu kimi mübahisələr zamanı məsələyə ailə adətləri və şəxsi gözləntilər əsasında deyil, qanunvericiliyin tələblərinə uyğun yanaşılmalıdır.Onun sözlərinə görə, nənə və babanın vəfatından sonra onların əmlakının kimə çatması, həmin əmlakda kimlərin pay sahibi olması və...
12 Oktyabr 2026, 08:30
Ata-ananın əmlakında övladın sağlığında payı varmı? – Vəkildən AÇIQLAMA
Valideynlərin sağlığında övladların onların adına rəsmiləşdirilmiş əmlakdan pay tələb edib-edə bilməməsi cəmiyyətdə tez-tez müzakirə olunan hüquqi məsələlərdəndir. Xüsusilə ailədə bir neçə övlad olduqda ev, torpaq, bağ evi və digər daşınmaz əmlakın gələcəkdə kimə çatacağı ilə bağlı suallar yaranır. Bəzən övladlar ata və ya ananın mülkiyyətində olan əmlakın gələcək miras payına indidən sahib olduqlarını düşünürlər. Lakin qanunvericilik bu məsələdə miras hüququnun nə vaxt yarandığını konkret müəyyən edir.Məsələ ilə bağlı vəkil Turan Abdullazadə Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, miras şəxsin ölümü ilə açılır. Yəni şəxsin sağlığında onun əmlakı üzərində övladların gələcək miras payına əsaslanan mülkiyyət hüququ yaranmır.Vəkilin sözlərinə görə, vərəsəlik institutu birbaşa miras...
09 Oktyabr 2026, 10:30
