Öz-özünüzlə danışırsınız? Beyninizdəki söhbətlərin səbəbi
Maraqlı 09 Sentyabr 2026, 10:00
178
Heç özünüzlə yüksək səslə danışdığınız, beyninizdə baş verməmiş hadisələri canlandırdığınız və ya kimləsə etmədiyiniz söhbətləri əvvəlcədən dəfələrlə qurduğunuz olub? Bəzən insan gün ərzində baş vermiş hadisəni yenidən düşünür, bəzən isə gələcəkdə yaşana biləcək bir vəziyyəti təsəvvür edərək qarşı tərəfə nə deyəcəyini əvvəlcədən müəyyənləşdirir.
Citypost.az-ın məlumatına əsasən, psixologiyada öz-özünə danışmaq və daxili dialoq aparmaq müəyyən hallarda tamamilə normal davranış hesab olunur. İnsan düşüncələrini sözlərə çevirərək emosiyalarını anlamağa, qərar verməyə, plan qurmağa və yaşadığı hadisələri təhlil etməyə çalışa bilər.
Belə vəziyyətdə insanın zehnində sanki iki tərəf yaranır: biri danışır, digəri isə həmin fikirləri dinləyir. Bu daxili dialoq insanın öz hisslərini daha aydın ifadə etməsinə və müəyyən məsələlərə fərqli baxışlardan yanaşmasına kömək edə bilər.Bəzən isə insan real həyatda deyə bilmədiyi sözləri beynində söyləyir. Məsələn, kimləsə mübahisə etdikdən sonra “kaş ona bunu deyəydim” deyə düşünür və həmin söhbəti zehnində yenidən qurur. Bəzi insanlar isə qarşıdakı görüşə və ya çətin söhbətə hazırlaşarkən mümkün sualları və cavabları əvvəlcədən təsəvvür edirlər.Bu cür daxili dialoqların başqa bir tərəfi də emosiyaların işlənməsi ilə bağlı ola bilər. İnsan yaşadığı məyusluğu, qəzəbi, qorxunu və ya sevincini öz-özünə ifadə etməklə həmin hisslərin nə ilə əlaqəli olduğunu anlamağa çalışa bilər.
Xüsusilə özünü ifadə etməkdə çətinlik çəkən insanlar bəzən demək istədiklərini əvvəlcə öz içlərində “sınaqdan keçirirlər”. Qarşı tərəfin verə biləcəyi reaksiyanı təsəvvür edir, öz cavabını hazırlayır və bununla real söhbətə psixoloji cəhətdən hazırlaşırlar.Beyində qurulan “saxta ssenarilər” də buna bənzəyir. İnsan heç vaxt baş verməmiş hadisələri təsəvvür edə, müxtəlif nəticələri əvvəlcədən düşünə və özünü həmin vəziyyətlərdə necə aparacağını xəyal edə bilər. Bu, müəyyən həddə qədər gələcək hadisələrə hazırlıq və planlaşdırma prosesinin bir hissəsi ola bilər.
Həmçinin oxuyun
Lakin burada mühüm məqam var: öz-özünə danışmaq avtomatik olaraq psixoloji problemin göstəricisi deyil. Əsas məsələ bunun insanın gündəlik həyatına necə təsir etməsidir. Əgər insan öz düşüncələrinin fərqindədirsə və bunun öz daxili dialoqu olduğunu anlayırsa, bu, çox vaxt narahatlıq doğuran hal deyil.Əksinə, insan eşitdiyi səslərin öz düşüncələri olmadığını hiss edirsə, səslər ona əmr verirsə, gündəlik həyatına ciddi şəkildə mane olursa və ya reallıqla xəyalı ayırmaqda çətinlik yaranırsa, artıq mütəxəssisə müraciət etmək vacibdir.
Deməli, beyninizdə uzun-uzadı söhbətlər aparmağınız, hansısa insanla demədiyiniz sözləri təsəvvür etməyiniz və gələcək hadisələri əvvəlcədən canlandırmağınız təkbaşına “qeyri-normal” davranış demək deyil. Bəzən insanın özünü ən yaxşı ifadə etdiyi ilk yer məhz öz zehnidir.Bəlkə də zehnimizdə apardığımız həmin söhbətlər əslində özümüzü daha yaxşı tanımaq üçün yaratdığımız daxili dialoqlardır.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Gözlərinizi yumanda niyə rəngli işıqlar görürsünüz?
Gözlərinizi möhkəm yumanda və ya ovuşduranda qaranlığın içində rəngli işıqlar, parıltılar, nöqtələr və hətta müxtəlif həndəsi fiqurlar gördüyünüz heç olub? Əgər bunu yaşamısınızsa, narahat olmayın — bu, bir çox insanın qarşılaşdığı maraqlı görmə hadisəsidir.Citypost.az-ın məlumatına görə, bu hadisənin elmi adı fosfenlərdir. Fosfen — gözlər bağlı olduğu halda qarşıda real işıq mənbəyi olmadan işıq və ya rəng görüntülərinin yaranmasıdır. İnsanlar bu görüntüləri bəzən ulduzlar, parlaq nöqtələr, rəngli xətlər, dairələr və ya həndəsi fiqurlar şəklində təsvir edirlər.Bəs qaranlıqda işıq olmadığı halda beyin bunu necə “görür”?Əslində, görmə prosesində təkcə xaricdən gözə daxil olan işıq rol oynamır. Gözün arxa hissəsində yerləşən torlu qişa (retina)...
09 Sentyabr 2026, 09:00
Qarışqa yuvasının altında nələr gizlənir? – Möhtəşəm yeraltı şəhər
Yerdə gördüyümüz kiçik bir qarışqa təpəsi əslində torpağın altında yerləşən nəhəng və mürəkkəb bir sistemin yalnız görünən hissəsidir. Qarışqalar yuvalarını instinktiv şəkildə qurur və burada bir-biri ilə əlaqəli otaqlardan, keçidlərdən və tunellərdən ibarət bütöv bir şəbəkə yaradırlar.Citypost.az-ın məlumatına əsasən , işçi qarışqalar alt çənələrindən istifadə edərək torpağı qazır, çıxardıqları torpaq hissəciklərini yuvadan kənara daşıyaraq müəyyən yerlərdə toplayırlar. Zaman keçdikcə bu torpaq yığınları böyüyür və səthdə gördüyümüz qarışqa təpələri formalaşır.Lakin əsl maraqlı hissə torpağın altındadır. Yuvanın daxilində müxtəlif məqsədlər üçün istifadə olunan çoxsaylı otaqlar və onları birləşdirən tunellər yerləşir. Bəzi otaqlar yumurtaların və sürfələrin saxlanılması, bəziləri isə qida ehtiyatlarının toplanması üçün...
08 Sentyabr 2026, 11:40
Arı pətəkləri niyə məhz altıbucaqlıdır? – Səbəbi təəccübləndirir
Arıların hazırladığı pətəklərə diqqətlə baxdıqda onların niyə məhz altıbucaqlı formada qurulduğu maraq doğurur. İlk baxışdan bu, sadəcə təbiətin yaratdığı adi bir naxış kimi görünə bilər. Əslində isə pətəyin bu forması həm möhkəmlik, həm də materiala qənaət baxımından olduqca səmərəli quruluşdur.Citypost.az-ın məlumatına əsasən , arılar balmumundan pətək hazırlayarkən mümkün qədər az materialdan istifadə etməklə mümkün qədər böyük saxlama sahəsi yaratmağa çalışırlar. Altıbucaqlı hüceyrələr bir-birinə sıx şəkildə yerləşdiyi üçün onların arasında boşluq qalmır. Beləliklə, arılar eyni miqdarda balmumu ilə daha çox bal və digər ehtiyatları saxlaya biləcək sahə əldə edirlər.Bəs niyə hüceyrələr dairəvi deyil? Dairələr bir-birinə sıx şəkildə yerləşdirildikdə onların arasında boşluqlar...
08 Sentyabr 2026, 11:08
Məhəmməd Həsən Hacınskinin son günləri: İntihar, yoxsa qətl?
Əgər nə vaxtsa Məmməd Həsən Hacınski adını eşitsəniz, bilin ki, bir xəyanətkardan, Cümhuriyyətə xəyanət edən şəxsdən söhbət gedir. Bəli, o, AXC-nin daxili, xarici işlər, maliyyə, dövlət nəzarəti naziri kimi mühüm postlar tutsa da, siyasi böhranlar zamanı yalandan, xaincəsinə hökuməti qurmaq missiyasını öz üzərinə götürüb, bundan sonra isə bolşeviklərlə gizli-gizli danışıqlara gedib.Konkret olaraq, hökumətin yeni kabinetinin formalaşdırmağı prosesini qəsdən gecikdirərək dövləti böhran və idarəolunmaz vəziyyətdə qoyub. Bəli, Hacınski Müsavat Partiyasının ilk üzvlərindən biri idi. Ancaq buna baxmayaraq, 22 aprel 1920-ci ildə Müsavat Partiyasını tərk edir və rəsmi olaraq əvvəldən xidmət etdiyi Azərbaycan Kommunist Partiyasının üzvü olur. Daha dəqiq, xəyanətkar obrazını bununla da açıq-aşkar elan edir. Əlbəttə,...
07 Sentyabr 2026, 13:17
Beriyanın yeznəsi: Çobandan SSRİ generalına gedən yol
İki Lavrenti, iki cəllad, iki seksual manyak – yeznə-qayın generalların yüksəlişi də, “vurulması” da paralel gedib.Onlar yeniyetməlik illərindən dostluq ediblər. Aralarında bir yaş fərq olduğuna görə Lavrenti Beriyaya “Birinci Lavrenti”, Lavrenti Cancqavaya isə “İkinci Lavrenti” deyiblər. Dostluq münasibətləri sonralar qohumluğa keçib, Lavrenti Cancqava Lavrenti Beriyanın bacısı ilə ailə həyatı qurub. Bu yaxın münasibətlər “İkinci Lavreti”ni SSRİ-də birincilər sırasına çıxarıb, onun çoban statusunu general rütbəsi ilə əvəzləyib.Lavrenti Cancqava 1900-cu ildə Kutaisidə, Naxunavo kədində yoxsul kəndli ailəsində anadan olub. Uşaqlıqda çobanlıqla məşğul olan Cancqava 1919-cu ildə Tiflisdə gecə məktəbini bitirib. Həmin ərəfədə Lavrenti Beriya ilə daha yaxın dostluq münasibətləri olan Cancqava Beriyanın tövsiyəsi ilə Kommunist Partiyasına...
07 Sentyabr 2026, 11:27
“Ölüm barmağı” necə yaranır? – Dənizin dibindəki sirli buz hadisəsi
Dənizlərin dərinliklərində insan gözünün nadir hallarda şahid olduğu, ilk baxışdan fantastik film səhnəsini xatırladan qeyri-adi təbiət hadisələri baş verir. Onlardan biri də “ölüm barmağı” kimi tanınan brinikldir (brinicle). Bu fenomen dəniz buzunun formalaşdığı son dərəcə soyuq sularda müşahidə olunur və görünüşünə görə nəhəng buz sütununu xatırladır.Citypost.az-ın məlumatına əsasən, brinicle adi buz parçası deyil. Onun yaranmasının əsas səbəbi dəniz suyunda duzun və temperaturun yaratdığı mürəkkəb fiziki prosesdir. Dəniz suyu donarkən duzun böyük hissəsi buz kristallarının strukturundan kənarda qalır və yüksək duz konsentrasiyasına malik çox soyuq maye – duzlu məhlul yaranır. Bu məhlul ətrafındakı sudan daha sıx olduğuna görə aşağıya doğru hərəkət...
07 Sentyabr 2026, 11:18
