Gecə oyanmalarının arxasında hansı xəstəliklər dayana bilər?
Tibb 09 Sentyabr 2026, 09:30
257
Gecə yuxudan bir neçə dəfə oyanmaq bir çox insanın qarşılaşdığı problemdir. Bəzən insan bunu gün ərzində yorğunluq, stress və ya yuxu rejiminin pozulması ilə əlaqələndirir. Lakin gecə yuxusunun davamlı şəkildə bölünməsi və insanın yenidən yatmaqda çətinlik çəkməsi bəzi hallarda diqqət yetirilməli olan sağlamlıq probleminin əlaməti də ola bilər.
Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislər bildirirlər ki, gecə oyanmalarının ən geniş yayılmış səbəblərindən biri stress, narahatlıq və psixoloji gərginlikdir. Gün ərzində yaşanan problemlər və davamlı düşüncələr beynin gecə tam rahatlaşmasına mane ola bilər. Nəticədə insan yuxuya getsə belə, yuxusu tez-tez bölünür. Stress və narahatlıq yuxusuzluğun geniş yayılmış səbəbləri sırasında göstərilir.
Axşam saatlarında kofein qəbul etmək də yuxunun keyfiyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Qəhvə, enerji içkiləri, bəzi çaylar və digər kofeinli məhsullar xüsusilə günün ikinci yarısında qəbul edildikdə insanın yuxuya getməsini və yuxunu fasiləsiz saxlamağı çətinləşdirə bilər. Alkoqol da ilk mərhələdə yuxululuq yaratsa da, gecənin ortasında oyanmalara səbəb ola və yuxunun dərinliyini poza bilər.Bununla yanaşı, gecə tez-tez oyanmanın arxasında bəzi tibbi səbəblər də dayana bilər. Məsələn, qalxanabənzər vəzin həddindən artıq aktivliyi yuxu problemləri ilə əlaqəli ola bilər. Hormonal dəyişikliklər, xüsusilə menopauza dövründə yaranan isti basmaları və gecə tərləmələri də yuxunun dəfələrlə bölünməsinə səbəb ola bilər.Qan şəkərindəki dəyişikliklər və digər metabolik problemlər də yuxuya təsir göstərə bilər. Ancaq gecə oyanmanın təkbaşına diabet və ya başqa konkret xəstəliyin göstəricisi olduğunu söyləmək doğru deyil. Səbəbi müəyyənləşdirmək üçün digər əlamətlər və insanın ümumi sağlamlıq vəziyyəti də nəzərə alınmalıdır.
Gecə tez-tez oyanmanın daha ciddi səbəblərindən biri isə yuxu apnesi ola bilər. Bu vəziyyətdə insan yatarkən nəfəs alması dəfələrlə dayanır və yenidən başlayır. Beyin oksigen çatışmazlığı və nəfəsin dayanması nəticəsində insanı qısa müddətə oyada bilər. Bəzi oyanmalar o qədər qısa olur ki, insan səhər bunu ümumiyyətlə xatırlamır.Xüsusilə güclü xoruldama, yuxuda nəfəsin dayanması, boğulma və ya hava çatışmazlığı hissi ilə oyanma, səhərlər baş ağrısı, ağız quruluğu və gün ərzində həddindən artıq yuxululuq müşahidə olunursa, yuxu apnesi ehtimalı araşdırılmalıdır.
Ürək və tənəffüs sistemi ilə bağlı bəzi xəstəliklər də yuxunun parçalanmasına səbəb ola bilər. Xüsusilə gecə nəfəs darlığı, sinədə narahatlıq, ürəkdöyünmə və ya boğulma hissi ilə oyanmaq diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Məsələn, mərkəzi yuxu apnesinin bəzi formaları ürək çatışmazlığı və insult kimi vəziyyətlərlə əlaqəli ola bilər.Digər tərəfdən, hər gecə oyanmaq xəstəlik demək deyil. Yuxu mühiti, otağın temperaturu, səs-küy, gec saatlarda telefon və digər ekranlardan istifadə, nizamsız yuxu rejimi, ağrı, bəzi dərmanlar və yaşla bağlı yuxu dəyişiklikləri də gecə oyanmalarını artıra bilər.
Həmçinin oxuyun
Bu səbəbdən gecə oyanmalarının qarşısını almaq üçün ilk növbədə yuxu rejiminə diqqət yetirmək, axşam saatlarında kofein qəbulunu azaltmaq, yatmazdan əvvəl uzun müddət telefon və digər ekranlardan istifadə etməmək, yataq otağını sakit və rahat saxlamaq tövsiyə olunur.Əgər buna baxmayaraq gecə yuxudan tez-tez oyanmaq uzun müddət davam edirsə, insan səhərlər dincəlmiş hiss etmirsə və gün ərzində yorğunluq, diqqət dağınıqlığı və yuxululuq yaranırsa, həkimə müraciət etmək lazımdır. Xüsusilə xoruldama, nəfəsin dayanması və ya gecə boğulma hissi varsa, bu əlamətlər mütləq qiymətləndirilməlidir.
Unutmaq olmaz ki, gecənin müəyyən saatında oyanmaq öz-özlüyündə konkret xəstəliyin diaqnozu deyil. Əsas məsələ bunun nə qədər tez-tez təkrarlanması, nə qədər müddət davam etməsi və başqa hansı əlamətlərlə müşayiət olunmasıdır. Bəzən səbəb sadəcə stress və həyat tərzi olduğu halda, bəzi hallarda isə yuxu pozuntusu və ya başqa tibbi problem araşdırılmalıdır.
Yusif
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Uşağa soyuq su vermək xəstələndirir? – Valideynlərin illərdir düşündüyü suala CAVAB
“Uşağa soyuq su vermə, boğazı ağrıyar”, “Soyuq su içsə, xəstələnəcək”, “Su bir qədər isti olsun” – valideynlərin uşaqlıqdan eşitdiyi ən məşhur xəbərdarlıqlardan biri məhz budur. Xüsusilə isti havalarda uşaqların soyuducudan çıxarılmış su içməsi valideynləri narahat edir. Bəs həqiqətənmi soyuq su uşağı xəstələndirir? Uşağın orqanizmini soyuq suya alışdırmaq mümkündürmü?Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, soyuq suyun özü uşağın virus və ya digər infeksion xəstəliyə tutulmasının birbaşa səbəbi deyil. Soyuqdəymə və digər respirator infeksiyaların əsas səbəbləri müxtəlif viruslardır. Lakin uşağın çox soyuq içkiyə reaksiyası fərdi ola bilər və bəzi uşaqlarda boğazda qıcıqlanma, narahatlıq və ya öskürək hissi yarana bilər.Bu səbəbdən valideynlər...
09 Sentyabr 2026, 08:30
Ağzınızı açanda çənənizdən səs gəlirsə, bu nədən xəbər verir? – Mütəxəssisdən AÇIQLAMA
Ağzı açarkən çənə nahiyəsindən klik, xırtıltı və ya digər səslərin gəlməsi bir çox insanın qarşılaşdığı haldır. Bəzi insanlar bunu adi vəziyyət hesab edir və ağrı olmadığı müddətdə həkimə müraciət etməyə ehtiyac görmürlər. Lakin mütəxəssislərin sözlərinə görə, çənə oynağından gələn səslər hər zaman zərərsiz olmaya bilər. Xüsusilə bu səslər təkrarlanırsa, zaman keçdikcə artırsa və ağrı, ağızın açılmasında çətinlik və ya çənədə hərəkət məhdudluğu ilə müşayiət olunursa, vəziyyətin araşdırılması vacibdir.Citypost.az xəbər verir ki , həkimlər bildirirlər ki, çənə oynağından səs gəlməsinin müxtəlif səbəbləri ola bilər. Bunlardan biri çənə oynağında yerləşən diskin normal vəziyyətindən dəyişməsidir. Çənə hərəkət etdikdə oynaqdakı strukturların qarşılıqlı hərəkəti nəticəsində...
08 Sentyabr 2026, 10:37
Zob xəstəsi ömür boyu dərman qəbul etməlidirmi? – Mütəxəssisdən açıqlama
Qalxanabənzər vəz, yəni xalq arasında daha çox “zob” adlandırılan xəstəlikləri olan insanların ən çox verdiyi suallardan biri dərmanların nə qədər müddət qəbul edilməli olması ilə bağlıdır. Bir çox pasiyent düşünür ki, zob diaqnozu qoyulduqdan sonra ömrünün sonuna qədər dərman qəbul etməyə məcbur olacaq. Lakin mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu suala hamı üçün eyni cavab vermək mümkün deyil. Çünki qalxanabənzər vəzin müxtəlif xəstəlikləri mövcuddur və hər xəstəliyə fərqli yanaşma tələb olunur.Citypost.az xəbər verir ki, bəzi xəstələrdə dərman müalicəsi uzunmüddətli, hətta ömürlük ola bilər. Digər xəstələrdə isə müəyyən müddət aparılan müalicədən sonra dərmanların dayandırılması mümkündür. Bu, əsasən xəstəliyin növündən, qalxanabənzər vəzin vəziyyətindən və...
08 Sentyabr 2026, 09:37
Bel yırtığı ağrıları öz-özünə keçə bilər? – Mütəxəssislər AÇIQLADI
Bel yırtığı nəticəsində yaranan bel və ayaq ağrıları bir çox insanın qarşılaşdığı sağlamlıq problemlərindən biridir. Lakin mütəxəssislərin sözlərinə görə, hər bel yırtığı eyni şəkildə inkişaf etmir və bütün xəstələrdə eyni müalicə nəticəsini vermir. Xəstənin yaşı, fiziki vəziyyəti, yanaşı xəstəliklərinin olub-olmaması və yırtığın yaratdığı təsirlər sağalma prosesində mühüm rol oynayır.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislər bildirirlər ki, bel yırtığı nəticəsində yaranan bel ağrıları və ya ayağa yayılan ağrılar bəzi hallarda zaman keçdikcə öz-özünə azala və aradan qalxa bilər. Bu vəziyyət daha çox gənc, fiziki cəhətdən sağlam və başqa ciddi xəstəlikləri olmayan insanlarda müşahidə edilir.Xüsusilə gənc yaşlarda orqanizmin bərpa imkanlarının daha yüksək olması,...
08 Sentyabr 2026, 08:34
Səpki solmursa, diqqətli olun – Meningit XƏBƏRDARLIĞI
Meningit sürətlə inkişaf edə bilən və bəzi hallarda həyati təhlükə yaradan ciddi xəstəliklərdən biridir. Xəstəliyin ilkin əlamətləri bəzən adi virus infeksiyasını xatırlada bilər. Lakin yüksək hərarət, güclü baş ağrısı, boyun sərtliyi, qusma, işığa həssaslıq, yuxululuq və huşun dəyişməsi kimi əlamətlərin bir arada müşahidə olunması ciddi diqqət tələb edir. Xüsusilə meningokok infeksiyası zamanı vəziyyət qısa müddətdə ağırlaşa bildiyi üçün xəstəliyin əlamətlərini vaxtında tanımaq və tibbi yardıma gecikməmək mühüm əhəmiyyət daşıyır.Meningokok meningitinin diqqət çəkən əlamətlərindən biri də dəridə meydana çıxa bilən səpkilərdir. Bu səpkilər xırda qırmızı və ya bənövşəyi nöqtələr şəklində görünə bilər. Onların üzərinə təzyiq göstərildikdə rənginin dəyişməməsi, yəni solmaması ciddi...
07 Sentyabr 2026, 10:30
Astmanın müalicəsində integrativ yanaşma necə tətbiq olunur? – Mütəxəssisdən AÇIQLAMA
Astma tənəffüs yollarının xroniki iltihabı ilə müşayiət olunan və dünyanın milyonlarla insanının həyat keyfiyyətinə təsir göstərən xəstəliklərdən biridir. Xəstəlik müxtəlif insanlarda fərqli formada özünü göstərə bilər. Bəzi pasiyentlərdə əsas problem dövri öskürək olduğu halda, digərlərində boğulma tutmaları, nəfəs darlığı, sinədə sıxılma hissi və ya vızıltılı tənəffüs daha qabarıq şəkildə müşahidə edilir.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, astmanın müalicəsində əsas məqsəd yalnız tutma zamanı yaranan şikayətləri aradan qaldırmaq deyil, həm də xəstəliyin nəzarətdə saxlanılması, tənəffüs yollarındakı iltihabın azaldılması və gələcək tutmaların qarşısının alınmasıdır. Bu baxımdan bəzi hallarda standart tibbi müalicəyə əlavə olaraq həyat tərzi, qidalanma, tənəffüs vərdişləri və digər dəstəkləyici üsulları...
07 Sentyabr 2026, 09:30
