Sidik kisəsi xərçəngində proqnozu dəyişən gözəgörünməz əlamət
Tibb 19 Yanvar 2026, 15:31
330
Sidik kisəsi xərçənginin erkən mərhələdə aşkarlanması birbaşa olaraq xəstənin sağ qalma ehtimalı ilə əlaqəlidir. Lakin yeni araşdırma göstərir ki, bəzi insanlar üçün diaqnoza aparan yol indiyədək demək olar ki, nəzərə alınmayan səbəblərə görə daha çətin ola bilər.
Citypost.az-ın məlumatına görə Araşdırmanın nəticələri Nature Health jurnalında dərc olunub.
Alimlər bu xəstəliyin əsas erkən əlamətlərindən biri olan sidikdə qanın hər zaman asanlıqla fərq edilmədiyinə diqqət çəkiblər. Xüsusilə də rəng görmə pozuntusu olan şəxslər üçün bu simptomu aşkar etmək daha çətin olur.
Sidik kisəsi xərçəngi çox zaman ağrı və ya ciddi narahatlıq olmadan inkişaf edir. Xəstəliyin erkən mərhələlərində sidiyin rənginin dəyişməsi istisna olmaqla, demək olar ki, heç bir əlamət müşahidə edilmir. Məhz buna görə də vizual qavrayış bu xəstəlikdə həlledici rol oynayır. Əgər insan qırmızı və ya qəhvəyi çalarları ayırd etməkdə çətinlik çəkirsə, o, təhlükəli siqnalı sadəcə görməyə və ya onu zərərsiz bir hal kimi qiymətləndirməyə bilər. Nəticədə həkimə müraciət gecikir və xəstəlik bu müddətdə irəliləməyə davam edir.
Tədqiqatın müəllifləri sidik kisəsi xərçəngi olan pasiyentlərin tibbi məlumatlarını təhlil edərək maraqlı fərqlər aşkar ediblər. Rəng korluğu (daltonizm) olan şəxslərdə sağ qalma göstəricilərinin normal rəng görməsi olan insanlarla müqayisədə daha aşağı olduğu müəyyən edilib.
Həmçinin oxuyun
Digər xərçəng növlərində isə erkən simptomların vizual dəyişikliklərdən bu qədər asılı olmadığı hallarda oxşar qanunauyğunluq müşahidə edilməyib. Bu fakt sidikdə qanın fərq edilməməsinin kritik rol oynaya biləcəyini daha da gücləndirir.
Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, əldə olunan nəticələr diaqnostik yanaşmalara təsir göstərməlidir. Onların fikrincə, həkimlər pasiyentlərin fərdi xüsusiyyətlərini nəzərə almalı və yalnız vizual simptom təsvirlərinə güvənməməlidirlər. Sidiyin şəffaflığında cüzi dəyişikliklər, yüngül diskomfort hissi və ya analizlərdə izah olunmayan kənaraçıxmalar belə əlavə müayinələr üçün əsas ola bilər.
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Qulaqda və başda eşidilən cingilti nəyin ƏLAMƏTİDİR? - Nevroloqdan açıqlama
Son dövrlər bir çox insan qulaqda və başın içində davamlı səs, uğultu, cingilti və ya gurultu hiss etməklə bağlı həkimlərə müraciət edir. Pasiyentlər bu vəziyyəti bəzən “başın içində motor işləyirmiş kimi” hiss etdiklərini bildirirlər. Nevroloq Röyanə Quluzadənin mövzu ilə bağlı CityPost.az-a verdiyi açıqlamaya görə, bu cür şikayətlərin sayı son vaxtlar nəzərəçarpacaq dərəcədə artıb."Qulaqda və ya başın içində eşidilən bu səslər tibbdə tinnitus adlanır. Qeyd olunur ki, tinnitus müstəqil xəstəlik deyil, müxtəlif sağlamlıq problemlərinin fonunda ortaya çıxan bir simptomdur. Onun yaranmasına səbəb olan amillər isə kifayət qədər çoxdur.Ən sadə səbəblərdən biri qulaqda yaranan tıxaclardır. Bu tıxaclar səsin normal keçiriciliyini pozur və nəticədə...
19 Yanvar 2026, 15:14
Gündəlik həyatla əlavə kalori yandırmaq mümkündür - Mütəxəssis RƏYİ
İdman zalına getmədən və uzun məşq proqramlarına qoşulmadan da gündəlik həyatda əlavə kalori yandırmaq mümkündür. Kiçik vərdişlər və əyləncəli hərəkətlər metabolizmanı sürətləndirərək daha aktiv həyat tərzinə səbəb ola bilər.Citypost.az-ın məlumatına görə Mütəxəssislər gündəlik həyatda kalori yandırmağın bir neçə maraqlı yolunu tövsiyə edir. Məsələn, diş fırçalarkən yüngül squat hərəkətləri etmək, telefonla danışarkən evdə gəzmək, sevdiyiniz musiqiyə uyğun qısa müddətli dans etmək metabolizmi canlandırır və bədən enerjisini artırır. Ev işlərini—yerləri süpürmək, pəncərə silmək və ya evdə ümumi təmizliklə məşğul olmaq—tempolu şəkildə görmək də orta səviyyəli məşq kimi enerji sərfi yaradır.Televiziya və ya serial izləyərkən reklam fasilələrini də hərəkət vaxtına çevirə bilərsiniz. Məsələn,...
19 Yanvar 2026, 11:55
Piylənmə və immunitet: Alimlər unikal xüsusiyyətlər AŞKARLADI
İsveçin Karolinska İnstitutu, Danimarkanın Steno Diabet Mərkəzi və Almaniyanın Münhen şəhərində yerləşən Helmholtz İnstitutunun alimləri tərəfindən aparılan yeni genişmiqyaslı tədqiqat göstərib ki, bağırsaq nahiyəsində yerləşən qarın piy toxuması sadəcə enerji ehtiyatı deyil, iltihab proseslərinə və piylənməsi olan insanlarda immun sisteminin fəaliyyətinə təsir göstərə bilən aktiv toxuma orqanıdır.Citypost.az-ın məlumatına görə tədqiqat müəllifləri ağır dərəcəli piylənməsi olan insanların qarın boşluğundakı müxtəlif piy toxuması sahələrini analiz ediblər və müəyyən ediblər ki, yoğun bağırsağa bitişik olan piy toxuması (epiploik piy toxuması) digər sahələrdən kəskin şəkildə fərqlənir.Məlum olub ki, bu toxumada iltihab prosesləri ilə əlaqəli piy hüceyrələri, eləcə də çoxsaylı immun hüceyrələr üstünlük təşkil edir....
18 Yanvar 2026, 12:28
Ürək-damar riskinin qadınlarda GİZLİ səbəbi
Brigham and Women’s Hospital-ın tədqiqatçıları müəyyən ediblər ki, lipoprotein(a)-nın çox yüksək səviyyəsi müşahidənin başlanğıcında tam sağlam hesab edilən qadınlarda 30 il ərzində ciddi ürək-damar hadisələri riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.Citypost.az xəbər verir ki, araşdırma JAMA Cardiology jurnalında dərc olunub və bu sahədə aparılmış ən uzunmüddətli və genişmiqyaslı müşahidələrdən birinə əsaslanır.Lipoprotein(a) qanda olan və uzun illərdir ürək-damar xəstəlikləri üçün risk faktoru kimi tanınan hissəcikdir. Xolesterindən fərqli olaraq, onun səviyyəsi demək olar ki, tamamilə genetik olaraq müəyyənləşir, həyatın ilk illərində formalaşır və onilliklər ərzində nisbətən sabit qalır. Bu, onun bir dəfə ölçülməsini ömürboyu riskin göstəricisi kimi dəyərli etsə də, eyni zamanda problem yaradır:...
17 Yanvar 2026, 10:45
Ağciyər Xərçəngi Müalicəsində Yeni Yol Tapıldı
Florida Universitetinin tədqiqatçıları bağırsaq bakteriyaları tərəfindən istehsal olunan kiçik bir kimyəvi birləşmənin ağciyər xərçəngi üçün immunoterapiyanın effektivliyini əhəmiyyətli dərəcədə artıra bildiyini müəyyən ediblər. Nəticələr Cell Reports Medicine jurnalında dərc olunub.Citypost.az-ın məlumatına görə, tədqiqat bakterial bir metabolit üzərində aparılıb və ona müvəqqəti olaraq “Bac429” adı verilib. Siçanlar üzərində aparılan təcrübələrdə bu metabolit, immun yoxlama nöqtəsi inhibitorları ilə aparılan terapiyaya qarşı şişlərin həssaslığını əhəmiyyətli dərəcədə artırıb.Hazırda bu tip immunoterapiya onkologiyada ən perspektivli üsullardan biri sayılır. Bu dərmanlar immun sistemindəki təbii məhdudiyyətləri aradan qaldıraraq T-hüceyrələrin xərçəng hüceyrələrinə daha aktiv şəkildə hücum etməsini təmin edir. Lakin praktikada onlar yalnız xəstələrin nisbətən kiçik bir hissəsində...
16 Yanvar 2026, 18:26
Beyində “motivasiya əyləci” AŞKARLANDI
Kioto Universitetinin alimləri beyində motivasiyanı zəiflədən xüsusi neyron zəncirini — şərti olaraq “motivasiya əyləci” adlandırılan mexanizmi aşkar ediblər. Bu neyron əlaqəsi xoşagəlməz və ya stresli tapşırıqların icrasını ləngidir və nəticədə təxirəsalma (prokrastinasiya) meylini gücləndirir. Araşdırmanın nəticələri BBC Science Focus jurnalında dərc olunub.Citypost.az-ın məlumatına görə təcrübələr zamanı tədqiqatçılar makak meymunlarını mükafatlı iki növ tapşırığı yerinə yetirməyə öyrədiblər. Tapşırıqlardan biri yalnız mükafatla müşayiət olunub, digəri isə eyni mükafatla yanaşı, üzə hava axını kimi xoşagəlməz stimulla müşayiət edilib. Əgər tapşırıq diskomfort vəd etmirdisə, heyvanlar onu tərəddüdsüz yerinə yetiriblər. Lakin xoşagəlməz təsirin gözlənildiyi hallarda meymunlar tez-tez tapşırıqdan imtina edib və ya onun icrasını gecikdiriblər.Beyin...
16 Yanvar 2026, 10:30
