Səhər tez oyanmaq və fiziki aktivlik ALS riskini azalda bilər   

Nevroloji xəstəliklərin qarşısının alınması ilə bağlı aparılan yeni tədqiqatlar həyat tərzinin beyin və sinir sistemi sağlamlığına ciddi təsir göstərdiyini bir daha ortaya qoyur. Son illərdə alimlərin diqqət mərkəzində olan xəstəliklərdən biri də ALS-dir (Amyotrofik Lateral Skleroz). Bu xəstəlik hərəkəti idarə edən motor neyronların zədələnməsi ilə xarakterizə olunur və zamanla əzələ zəifliyi, hərəkət qabiliyyətinin itməsi, danışıq və udma problemləri ilə nəticələnə bilər.

Citypost.az xəbər verir ki, 500 mindən çox yetkin şəxsin iştirak etdiyi və 14 il davam edən genişmiqyaslı kohort araşdırmasının nəticələri maraqlı məqamları üzə çıxarıb.

Tədqiqat göstərib ki, səhər tezdən oyanmağa meyilli olan, yəni "səhər insanı" hesab edilən şəxslərdə ALS xəstəliyinin yaranma riski gec yatıb-gec oyanan insanlarla müqayisədə təxminən 20 faiz daha aşağıdır.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bunun əsas səbəblərindən biri insan orqanizminin bioloji saatı – sirkadiyan ritmlərlə əlaqədardır. Səhər işığına uyğunlaşmış həyat rejimi melatonin və kortizol kimi hormonların daha sabit şəkildə ifraz olunmasına kömək edir. Bu isə sinir sisteminin fəaliyyətinə müsbət təsir göstərir və neyronların qorunmasında rol oynaya bilər.

Araşdırmada diqqət çəkən digər mühüm məqam fiziki aktivliklə bağlıdır. Nəticələrə görə, hər gün ən azı 30 dəqiqə orta və ya yüksək intensivlikli fiziki fəaliyyətlə məşğul olan insanlarda ALS riskinin əlavə olaraq 18-26 faiz azaldığı müşahidə edilib. Xüsusilə gündəlik sürətli gəzinti, velosiped sürmə, üzgüçülük və digər aerob məşqlərin sinir sistemi üçün faydalı olduğu vurğulanır.

Tədqiqat iştirakçıları arasında aparılan təhlillər göstərib ki, 35-65 yaş aralığında olan və hər gün 30-60 dəqiqə sürətli gəzinti edən şəxslərdə xəstəliyin yaranma ehtimalı təxminən 22 faiz daha aşağı olub. Mütəmadi hərəkət edən qruplarda ALS halları fiziki aktivliyi olmayan insanlarla müqayisədə nəzərəçarpacaq dərəcədə az qeydə alınıb.

Həmçinin oxuyun

“Çox gözəl oyunçudur, başqa qüvvələrə güvənir ” — Ayaz Salayevlə Kinematoqrafçılar İttifaqı ətrafında MÜSAHİBƏ   

Buqələmun  - Şahin Qurbanovu da Vilyam Hacıyevin taleyi gözləyir?

Şahin Qurbanov yaxşı kabab bişirir... Xəstəxana direktoru ifşa olundu

Deputat Zaur Şükürov: "Azərbaycan cənub marşrutlarındakı riskləri balanslaşdıran əsas qovşaqdır"   

Nevroloqlar bildirirlər ki, fiziki aktivlik qan dövranını yaxşılaşdırır, beyin və sinir toxumalarının oksigenlə təminatını artırır, iltihabi proseslərin azalmasına kömək edir və neyroprotektiv təsir göstərir. Bundan əlavə, müntəzəm hərəkət yuxu keyfiyyətini yaxşılaşdırır ki, bu da sinir sisteminin bərpası üçün mühüm amillərdən biridir.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, ALS-in yaranmasında genetik və ətraf mühit faktorları da rol oynasa da, sağlam həyat tərzi riskin azaldılmasına töhfə verə bilər. Erkən yatmaq, səhər saatlarında gün işığı almaq, müntəzəm fiziki aktivliklə məşğul olmaq və keyfiyyətli yuxu rejimi formalaşdırmaq sinir sistemi sağlamlığının qorunması baxımından vacib hesab olunur.

Qeyd etmək lazımdır ki, bu tədqiqat səbəb-nəticə əlaqəsini tam sübut etmir, lakin əldə olunan nəticələr göstərir ki, səhər rejiminə üstünlük vermək və aktiv həyat tərzi sürmək yalnız ümumi sağlamlıq üçün deyil, həm də nevroloji xəstəliklərin riskinin azaldılması baxımından faydalı ola bilər. Buna görə də mütəxəssislər hər gün kifayət qədər hərəkət etməyi, yuxu rejiminə diqqət yetirməyi və bioloji saata uyğun həyat tərzi formalaşdırmağı tövsiyə edirlər.

Yusif