Sarımsağı doğradıqdan sonra 10 dəqiqə gözləyin: Ən faydalı maddə olan allisinin yaranma vaxtı
Maraqlı 12 Avqust 2026, 09:32
531
Mətbəxlərin vazkeçilməz təamlarından olan sarımsaq təbii antibakterial, antioksidant və immunitet gücləndirici xüsusiyyətləri ilə tanınan ən faydalı qidalardan biridir. Bir çox insan sarımsağın sağlamlığa olan misilsiz faydalarını onun tərkibindəki hazır maddələrlə əlaqələndirsə də, əslində sarımsağın ən güclü müalicəvi maddəsi olan allisin sarımsaq dişlərində hazır şəkildə mövcud olmur. Həkimlər və qida mütəxəssisləri bildirirlər ki, sarımsaqdan maksimum biologiyası fayda əldə etmək üçün onu doğradıqdan və ya əzdikdən dərhal sonra yeməyə əlavə etmək deyil, ən azı 10 dəqiqə otaq temperaturunda gözlətmək lazımdır.
Citypost.az xəbər verir ki, bu prosesin arxasında çox maraqlı və vacib kimyəvi reaksiya dayanır. Bütöv sarımsaq dişində iki ayrı birləşmə — alliin maddəsi və alliinaza fermenti bir-birindən ayrı hüceyrə strukturlarında saxlanılır. Sarımsaq bıçaqla doğrandıqda, əzildikdə və ya çeynənildikdə hüceyrə divarları parçalanır və bu iki maddə bir-biri ilə təmasa keçir. Alliinaza fermenti alliin maddəsini parçalayaraq sarımsağın əsas müalicəvi tərkib hissəsi olan allisini sintez etməyə başlayır. Allisinin tam gücü ilə formalaşması və maksimum konsentrasiyaya çatması üçün isə havanın oksigeni ilə təmasda tam 10 dəqiqə vaxt tələb olunur.
Allisin maddəsi orqanizmdə iltihab əleyhinə təsir göstərir, qan təzyiqini və xolesterini tənzimləyir, ürək-damar sistemini qoruyur və viruslara qarşı təbii müdafiə qatı yaradır. Lakin allisini yaradan alliinaza fermenti istiyə qarşı həddindən artıq həssasdır. Sarımsaq doğranan kimi dərhal qaynar tavaya və ya şorbaya atıldıqda yüksek temperatur həmin fermenti anında məhv edir və allisin maddəsi heç yaranmır. Əgər sarımsağı doğradıqdan sonra 10 dəqiqə gözlətsəniz, allisin artıq tam formalaşır və o, istiyə daha davamlı olduğu üçün yemək bişərkən öz faydalı xüsusiyyətlərinin böyük hissəsini qoruyub saxlaya bilir.
Sarımsaqdan maksimum yararlanmaq üçün onu doğradıqdan və ya xüsusi əzən alətdən keçirdikdən sonra taxta və ya qabın üzərində 10-15 dəqiqə saxlayaraq "dincəltmək" ən doğru vərdişdir. Mümkündürsə, sarımsağı çiy halda, salatlara və ya souslara əlavə edərək istehlak etmək onun müalicəvi gücünü daha da artırır. Yeməklərə əlavə edildikdə isə sarımsağı bişmə prosesinin ən son mərhələsində qazana tökmək tərkibindəki qiymətli maddələrin parçalanmasının qarşısını alır və orqanizmə maksimum sağlamlıq töhfəsi verir.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Yoqurt və qatıq arasındakı mikrobiom fərqi: Probiyotik baxımından hansı daha güclüdür?
Gündəlik qidalanmada tez-tez istifadə olunan və sağlamlıq üçün böyük əhəmiyyət kəsb edən qatıq və yoqurt həm dada, həm də teksturaya görə oxşar görünsələr də, tərkiblərindəki mikrobiom zənginliyi və probiyotik gücü baxımından bir-birindən ciddi şəkildə fərqlənirlər. Hər iki məhsul südün müəyyən faydalı bakteriyalar vasitəsilə qıcqırdılması nəticəsində əldə edilsə də, istifadə olunan maya növləri, fermmentasiya müddəti və tərkibdəki canlı mikroorqanizmlərin çeşidi onların bağırsaq florasına göstərdiyi təsiri fərqləndirir. Həzm sisteminin sağlamlığını qorumaq və immun sistemini gücləndirmək istəyənlər üçün bu iki məhsulun mikrobioloji fərqlərini bilmək vacibdir.Citypost.az xəbər verir ki, hazırlama texnologiyasına görə fərqlənən bu iki ağartı məhsulundan qatıq mikrobiom müxtəlifliyi baxımından daha üstün mövqeyə...
12 Avqust 2026, 10:19
Badamı suda saxlayıb yeməyin sirri: Qabıqdakı fitin turşusunun neytrallaşdırılması
Gündəlik qidalanmada fındıq və qoz kimi çərəzlər arasında xüsusi yeri olan badam insan orqanizmi üçün zəngin zülal, faydalı yağlar, E vitamini vər maqnezium mənbəyidir. Lakin bir çox insan çeynədikdə sərt olan bu faydalı çərəzi quru şəkildə istehlak etdikdə mədə-bağırsaq sistemində ağırlıq, köp vər həzm çətinliyi hiss edir. Həzm və qida mütəxəssisləri bildirirlər ki, badamın bütün faydalı maddələrindən maksimum yararlanmağın və həzm sistemini rahatlatmağın əsas sirri onu yeməzdən əvvəl müəyyən müddət suda saxlamaqdır. Bu sadə kulinariya vərdişi qidanın biomənimsənilməsini kəskin şəkildə artırır.Citypost.az xəbər verir ki, badamın suda saxlanmasının ən vacib elmi səbəbi onun qabığında yüksək miqdarda olan fitin turşusu (fitat) və...
12 Avqust 2026, 08:41
Balın xarab olmadığını necə bilmək olar?
Balın xarab olması və ya keyfiyyətini itirməsi gündəlik həyatda ən çox yanlış anlaşılan məsələlərdən biridir. Təbii və təmiz bal daxilindəki aşağı rütubət nisbəti və yüksək turşuluq səviyyəsi sayəsində bakteriyaların yaşaya bilmədiyi nadir qidalardandır. Bu səbəbdən düzgün saxlanılan təbii bal əsrlərlə qalsa belə xarab olmur. Lakin bir çox istehlakçılar balın zamanla bərkiyərək kristallaşmasını, yəni el arasında deyildiyi kimi şəkərlənməsini onun xarab olması və ya saxta çıxması kimi qiymətləndirirlər. Mütəxəssislər isə bildirirlər ki, şəkərlənmə balın saxtalığını deyil, əksinə, onun tamamilə təbii və emal olunmamış olduğunu göstərən təbiət hadisəsidir.Citypost.az xəbər verir ki, şəkərlənmə prosesi balın tərkibindəki qlükozanın təbii olaraq kristallaşması nəticəsində baş verir...
11 Avqust 2026, 19:42
İşıqlar sönüb-yananda elektronikanı qoruyan vasitə: Şəbəkə filteri seçimi
Məişətdə və ofislərdə tez-tez qarşılaşdığımız elektrik enerjisinin ani kəsilməsi, gərginliyin düşüb-qalxması və ya şəbəkədəki qəfil sıçrayışlar baha başa gələn elektron cihazlar üçün ciddi təhlükə yaradır. Noutbuklar, televizorlar, soyuducular və digər həssas texnikalar yüksək gərginlik vurması nəticəsində anında sıradan çıxa və ya platası yanaraq istifadəyə yararsız hala düşə bilər. İstehlakçıların böyük əksəriyyəti bu cür hallardan qorunmaq üçün adi uzadıcılardan istifadə etsələr də, bu alətlər faktiki olaraq heç bir müdafiə funksiyasına malik deyildir. Elektrik sıçrayışlarından elektronikanı tam qorumağın ən etibarlı və əlçatan yolu düzgün seçilmiş şəbəkə filterləridir.Citypost.az xəbər verir ki, şəbəkə filterini sadə elektrik uzadıcısından fərqləndirən əsas amil onun daxilində yerləşən xüsusi...
11 Avqust 2026, 14:53
Niyə bəzi səslər bizi əsəbiləşdirir? – Misofoniya reallığı
Gündəlik həyatda saqqız çeynənməsi, alma dişlənməsi, qələmin çıqıldadılması, klaviatura tıkıltısı və ya kiminsə nəfəs alıb-verməsi kimi adi səslər bir çox insan üçün sıradan səs sayılsa da, bəzilərində kəskin qıcıq, qəzəb və hətta panika hissi yaradır. Çox vaxt tərəf müqabilinin tərbiyəsizliyi və ya şəxsin "kaprizli" olması ilə əlaqələndirilən bu emosional reaksiya əslində psixoloji və neyroloji bir pozuntunun, yəni misofoniyanın göstəricisidir. Xalq arasında "səsə dözümsüzlük" kimi tanınan misofoniya, müəyyən spesifik təkrarlanan səslərə karşı orqanizmin həddindən artıq kəskin və idarəolunmaz reaksiya verməsi ilə xarakterizə olunur.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin və neyrooloqların aparadığı araşdırmalar göstərir ki, misofoniya sadəcə qulaq və ya eşitmə sistemi ilə...
11 Avqust 2026, 14:34
Paltaryuyanın filtri tutulduqda suyu niyə boşaltmır? – Evdə ediləcək ilk müdaxilə
Məişətdə ən çox istifadə olunan elektrik avadanlıqlarından biri olan paltaryuyan maşının proqramın sonunda suyu boşaltmaması və ya doldurulmuş barabanın su içində qalması tez-tez qarşılaşılan texniki problemlərdən biridir. Belə hallarda maşın adətən ekranda su boşaltma xətasını bildirən xüsusi kod göstərir və ya sıxma prosesinə keçməyərək işi yarımçıq saxlayır. Bir çox istifadəçi dərhal usta çağırmağa və ya nasosun sıradan çıxdığını düşünməyə tələsir. Lakin bu nasazlığın ən yayğın və sadə səbəbi paltaryuyanın aşağı hissəsində yerləşən drenaj (suboşaltma) filtrinin tıxanmasıdır.Citypost.az xəbər verir ki, paltaryuyanın filtri paltarlardan qopan sapları, yun liflərini, ciblərdə unudulmuş qəpik pulları, düymələri və kiçik əşyaları tutaraq drenaj nasosunun pərvanəsini zədələnməkdən qoruyur....
11 Avqust 2026, 14:17
