Qərar verməkdə çətinlik çəkənlər: "Analiz iflicı" sindromundan necə qurtulmalı?
Cəmiyyət 12 Avqust 2026, 09:53
509
Gündəlik həyatda, iş mühitində və ya şəxsi seçimlərdə ən sadə məsələdən tutmuş vacib həyat qərarlarına qədər hər bir xırdalığı həddindən artıq dərəcədə düşünmək, bütün ehtimalları dəfələrlə hesablamaq və nəticədə heç bir addım ata bilməmək müasir dövrün ən yayğın psixoloji problemlərindən biridir. Psixologiyada "analiz iflici" (analys paralysis) adlandırılan bu vəziyyət, insanın mövcud variantları, riskləri və məlumatları həddindən artıq təhlil etməsi nəticəsində qərar vermə qabiliyyətini müvəqqəti olaraq itirməsi ilə xarakterizə olunur. Seçimlərin bolluğu, səhv etmək qorxusu və mükəmməllik həsrəti insanı fəaliyyətsizliyə yönəldərək zehni yorğunluq və gərginlik yaradır.
Citypost.az xəbər verir ki, analiz iflicinin yaranmasında ən böyük amil "mükəmməl seçim" axtarışı və tam informasiya almaq istəyidir. İnsan xəta etməkdən kəskin şəkildə çəkindiyi üçün hər bir alternatividəki mənfi cəhətlərə fokuslanır və ideal variantı tapana qədər prosesi uzadır. Lakin praktiki olaraq 100 faiz riskdən azad və mükəmməl bir seçim mövcud deyildir. Məlumat axınının fasiləsiz olduğu müasir internet çağında hər bir mövzu haqqında yüzlərlə fərqli rəy və analiz oxumaq beynin qərarvermə mərkəzini yükləyir. Nəticədə insan variantlar arasında sıxılıb qalır, vaxt itirir və hətta ən doğru addımı atmaq imkanını da əldən verir.
Bu vəziyyətdən qurtulmaq və qərarvermə prosesini sürətləndirmək üçün psixoloqlar müəyyən təsirli strategiyaları tətbiq etməyi tövsiyə edirlər. İlk növbədə "mükəmməllik" anlayışından imtina edib "kifayət qədər yaxşı" prinsipinə keçmək lazımdır. Yəni bütün tələblərə cavab verən ilk ağlabatan variantı seçmək və prosesi yekunlaşdırmaq zehni yükü dəfələrlə azaldır. Eyni zamanda qərar vermək üçün özünüzə dəqiq vaxt limiti qoymaq (məsələn, 10 dəqiqə və ya 1 saat) beynin lazımsız təfərrüatlara dalmasının qarşısını alır. Variantların sayını süni şəkildə maksimum 2 və ya 3-ə endirmək də seçimi xeyli asanlaşdırır.
Analiz iflicini dəf etməyin başqa bir yolu kiçik riskləri qəbul etmək və "10-10-10" qaydasından istifadə etməkdir. Yəni qəbul edəcəyiniz seçimin 10 dəqiqə, 10 ay və 10 il sonra həyatınıza necə təsir edəcəyini düşünmək çox vaxt məsələnin düşündüyünüz qədər həyati olmadığını göstərir. Unutmaq olmaz ki, yubadılmış və verilməmiş qərar da əslində mənfi bir seçimdir. Səhv etmək təcrübənin bir hissəsidir vər qətiyyətli addım ataraq prosesdən dərs çıxarmaq, fasiləsiz analiz edib yerində saymaqdan hər zaman daha faydalı və məhsuldardır.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Saday Şəkərlinin Avropada yeni kitabları nəşr edilib
Bu ili tanınmış şair Saday Şəkərli üçün yaradıcılıq baxımçından çox uğurlu il hesab etmək olar. Onun son iki ayda Avropada beş kitabı işıq üzü görüb. Sonuncu kitab “Üç poema”, (Trilogiya) adlanır. Bu kitaba “lənətlənmiş cənnət və ya azadlıq şərqisi”, “Sürgün” və “Tənha keçən”... poemaları daxil edilir. Kitabın tərcüməçisi Vika Krutu (Almaniya), redaktoru Tariyel Azərtürk (ABŞ), tərcüməçisi isə Ukraynalı İrina Solıtskayadır.Xatırladaq ki, bu kitaba qədər Saday Şəkərlinin “Mən səndən ayrılmazdım”...(ana dilində), “Vuruş sözüm”, “Ümid işığı” (fransız dilində) və “Ümiddən uzun” (ingilis dilində) şeirlər kitabları nəşr olunub.Müşərrəfxanım...
12 Avqust 2026, 10:45
Naxçıvanın sosial-iqtisadi inkişafının sürətləndirilməsi üçün 258 milyon manat ayrılıb
Naxçıvan Muxtar Respublikasında 2026-2027-ci illərdə alternativ və bərpa olunan enerji mənbələrindən istifadənin genişləndirilməsini, yol, nəqliyyat və təhsil infrastrukturunun yenilənməsi, habelə abadlıq-quruculuq işləri davam etdiriləcək.CİTYpOST.AZ xəbər verir ki, Prezident İlham Əliyev bununla bağlı Sərəncam imzalayıb.Sərəncamla Naxçıvan MR-in sosial-iqtisadi inkişafının daha da sürətləndirilməsi məqsədilə bir sıra tədbirlərin həyata keçirilməsi üçün dövlət büdcəsindən və Naxçıvanın büdcəsindən ümumilikdə 258 milyon manat vəsait nəzərdə tutulub.Həmin vəsaitdən Ordubad rayonunun Tivi kəndində Gilançay üzərində ümumi gücü 15,6 MVt olan Tivi Su Elektrik Stansiyasında tikinti-quraşdırma işlərinin davam etdirilməsi üçün "Azərenerji" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə 66 milyon manat, ümumilikdə 156,3 min nəfər əhalinin yaşadığı 26 yaşayış məntəqəsini birləşdirən, ümumi uzunluğu...
12 Avqust 2026, 10:31
Səssiz ziyalılıq
İnsan ömrünü yalnız illərin sayı ilə ölçmək mümkün deyil. Əsl ömür insanın yaşadığı illərin arxasında qoyduğu iz, qazandığı hörmət, yaratdığı dəyərlər və insanların yaddaşında tutduğu yer ilə ölçülür. Bəzən bir insan haqqında danışmaq onun keçdiyi həyat yolunu sadalamaqdan daha çox, həmin ömrün mənəvi mahiyyətini anlamağa çalışmaq deməkdir.Elə insanlar var ki, onları bir sözlə təqdim etmək çətindir. Onların həyatında elm də var, peşə də, sənətə sevgi də, insanlara münasibətdə özünəməxsus bir mədəniyyət də. Belə şəxsiyyətləri tanıdıqca anlayırsan ki, insanın zənginliyi yalnız sahib olduğu bilik və titullarla deyil, onları hansı mənəvi keyfiyyətlərlə daşıması ilə müəyyənləşir.Hüquq elmləri doktoru, ziyalı Simran Həsənov da mənim...
12 Avqust 2026, 09:43
Şuşa azad olunanda Putin... – Əliyevdən diqqətçəkən sözlər
Biz tarixi həm olduğu kimi bilməliyik, həm unutmamalıyıq və tarixin təhrifinə, o cəhdlərə heç vaxt imkan verməməliyik.CityPost.az xəbər verir ki, bunu Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Televiziyasına müsahibəsində deyib.“O vaxt – noyabrın 9-da Şuşa işğaldan azad olunandan sonra Rusiya Prezidentinin vasitəsilə üçtərəfli danışıqlar gedirdi. Mən qəti təkid edirdim ki, imzalanacaq bəyanatda Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasını birləşdirən dəhliz mütləq öz əksini tapmalıdır. Ermənistan tərəfi buna razılıq vermək istəmirdi. Ancaq onun o qədər də böyük alternativləri də yox idi. Müharibə davam etdirilsəydi, əlbəttə, biz də itkilər verəcəkdik, amma Ermənistan daha çox itki verəcəkdi. Çünki onların qoşunları demək olar ki, mühasirədə...
12 Avqust 2026, 09:24
Prezidentin sosial şəbəkə hesabında Naxçıvana səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb
Prezident İlham Əliyevin "X" sosial şəbəkəsindəki hesabında dövlət başçısının Naxçıvana səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb.CityPost.az paylaşımı təqdim edir:Qədim diyarımız Naxçıvan! pic.twitter.com/FlnhWH8lvx— İlham Əliyev (@azpresident) August 11, 2026
11 Avqust 2026, 23:06
Prezident Naxçıvanda iş yerlərinin yaradılmasından danışıb
Prezident İlham Əliyev Naxçıvanda iş yerlərinin yaradılması ilə bağlı görülən və görüləcək işləri qeyd edib.CityPost.az xəbər verir ki, bunu Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Televiziyasına müsahibə zamanı bildirib."Bu gün Naxçıvan Sənaye Parkının təməli qoyuldu. Azərbaycanda mənim göstərişimlə bir çox sənaye parkları yaradılmışdır və onların arasında ərazi nöqteyi-nəzərindən Naxçıvan Sənaye Parkı Sumqayıt Sənaye Parkından sonra ikincidir. Dediyim kimi, təməl daşı qoyuldu və əminəm ki, tezliklə bu Sənaye Parkında artıq praktiki işlər başlanacaqdır.Eyni zamanda, bu Parkın tərkib hissəsi olaraq 300 meqavat gücündə istilik elektrik stansiyası inşa ediləcək. Onu bildirməliyəm ki, bu gün Naxçıvanın generasiya gücü təqribən 200 meqavatdır. Təkcə bir stansiya bunu 1,5...
11 Avqust 2026, 22:36
