Gənclərdə arterial təzyiq niyə yüksəlir? – Terapevtdən AÇIQLAMA

Arterial təzyiqin yüksəlməsi uzun illər əsasən yaşlı insanlarla əlaqələndirilsə də, son dövrlərdə gənclər arasında da bu şikayətlərlə həkimə müraciət edənlərin sayının artdığı müşahidə olunur. Xüsusilə stress, emosional gərginlik, təşviş və panik atak zamanı təzyiqin müvəqqəti yüksəlməsi mümkündür. Lakin gənc yaşda təzyiq artımını yalnız “sinir mənşəli” hesab etmək düzgün yanaşma sayılmır.

Mövzu ilə bağlı terapevt Afət Əsgərova Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, gənclərdə arterial təzyiqin yüksəlməsində psixoemosional gərginliyin mühüm rolu ola bilər. Onun sözlərinə görə, insan qorxu, həyəcan, stress və ya panik vəziyyət keçirdikdə orqanizmin stress reaksiyası aktivləşir və nəticədə ürək döyüntüləri sürətlənə, damarlar darala və arterial təzyiq müvəqqəti olaraq yüksələ bilər.

“Gənclərdə arterial təzyiqin qalxması çox vaxt sinir mənşəli ola bilir. Onlar qorxu, həyəcan, panik atak keçirəndə, əsəbiləşəndə və ya emosional gərginlik yaşadıqda təzyiqin yüksəlməsi ilə qarşılaşa bilirlər. Xüsusilə son zamanlar müraciətlərdə gənclər arasında bu kimi hallara daha çox rast gəlirik. Belə vəziyyətlərdə stress və sinir amili mühüm rol oynaya bilər”, – deyə terapevt qeyd edib.

Həkimin sözlərinə görə, belə hallarda insanın vəziyyəti sakitləşdikdən sonra arterial təzyiq də normallaşa bilər. Bununla belə, təzyiqin sakitləşdikdən sonra aşağı düşməsi problemin mütləq şəkildə yalnız sinir mənşəli olduğunu göstərmir. Təzyiqin mütəmadi ölçülməsi və təkrarlanan hallarda səbəbin araşdırılması vacibdir.

Afət Əsgərova bildirib ki, arterial təzyiqin yüksəlməsinin səbəbləri arasında böyrək xəstəlikləri də xüsusi yer tutur. Böyrəklər orqanizmdə maye-duz balansının və arterial təzyiqin tənzimlənməsində mühüm rol oynadığı üçün böyrəklərlə bağlı bəzi xəstəliklər təzyiqin yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Buna görə də gənc yaşda təzyiq yüksək çıxan şəxsdə yalnız stress faktoruna diqqət yetirmək kifayət deyil.

“Böyrək mənşəli təzyiq də ola bilər. Böyrək xəstəlikləri olan insanlarda arterial təzyiqin yüksəlməsi daha çox müşahidə edilir. Ona görə də gənc insanda təzyiq dəfələrlə yüksək ölçülürsə, bunun səbəbini müəyyənləşdirmək lazımdır. Sadəcə sakitləşdirici vasitə qəbul etməklə məsələni həll edilmiş hesab etmək olmaz”, – deyə terapevt vurğulayıb.

Mütəxəssis qeyd edib ki, stress zamanı təzyiqin yüksəlməsi orqanizmin normal stress reaksiyasının bir hissəsi ola bilər. İnsan qorxduqda və ya güclü həyəcan keçirdikdə stress hormonlarının təsiri ilə ürək daha sürətli döyünür, damarların tonusu dəyişir və arterial təzyiq yüksələ bilir. Stress aradan qalxdıqdan sonra bu göstəricilər əvvəlki səviyyəyə qayıda bilər.Lakin təzyiqin tez-tez yüksəlməsi artıq ayrıca qiymətləndirilməli olan vəziyyətdir. Xüsusilə gənc insanın heç bir emosional gərginlik olmadan təzyiqi yüksək ölçülürsə, səhərlər yüksək göstəricilər təkrarlanırsa və ya ailədə hipertoniya, ürək-damar və böyrək xəstəlikləri varsa, mütləq həkim müayinəsindən keçmək lazımdır.

Həmçinin oxuyun

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Məcburi Sevginin Qurbanları…

MEYXANAYA “YOX!” DEMƏYİN VAXTIDIR!  

Şahin Qurbanovdan xəbər var...  

Terapevtin sözlərinə görə, belə hallarda arterial təzyiqin düzgün ölçülməsi də mühüm əhəmiyyət daşıyır. İnsan ölçmədən əvvəl bir neçə dəqiqə sakit vəziyyətdə olmalı, fiziki aktivlik, kofein və siqaretdən sonra dərhal təzyiqini yoxlamamalıdır. Təzyiq müxtəlif günlərdə və fərqli vaxtlarda yüksək çıxırsa, nəticələri qeyd etmək həkimə səbəbi müəyyənləşdirməkdə kömək edə bilər.

Afət Əsgərova əlavə edib ki, gənclərdə arterial təzyiqin yüksəlməsinə həyat tərzi də təsir göstərə bilər. Yuxusuzluq, uzunmüddətli stress, fiziki aktivliyin azlığı, artıq çəki, həddindən artıq duz qəbulu, siqaret və bəzi digər amillər təzyiqin yüksəlməsi riskini artıra bilər. Buna görə də yalnız dərman qəbuluna deyil, gündəlik həyat tərzinə də diqqət yetirmək lazımdır.

Mütəxəssis onu da vurğulayıb ki, arterial təzyiqin yüksək olması hər zaman insanın özünü pis hiss etməsi ilə müşayiət olunmur. Bəzi şəxslərdə təzyiq uzun müddət yüksək qalsa belə, ciddi əlamətlər olmaya bilər. Bu səbəbdən “özümü yaxşı hiss edirəm, deməli təzyiqim normaldır” yanaşması düzgün deyil.Digər tərəfdən, panik atak və güclü təşviş zamanı təzyiqin yüksəlməsi ilə xroniki arterial hipertenziyanı bir-birindən ayırmaq lazımdır. Panik atak zamanı təzyiq müvəqqəti olaraq arta bilər, lakin bu, avtomatik olaraq şəxsdə hipertoniya xəstəliyinin olması demək deyil. Eyni zamanda, hər yüksək təzyiq göstəricisini də panik atak və ya stresslə əlaqələndirmək olmaz.

Həkimlərin əsas tövsiyəsi təzyiq yüksəldikdə özbaşına dərman qəbul etmək əvəzinə vəziyyəti düzgün qiymətləndirməkdir. Təzyiq təkrar-təkrar yüksək ölçülürsə, gənc yaşdan başlayaraq bunun səbəbi araşdırılmalıdır. Lazım gəldikdə terapevt tərəfindən kardioloji, böyrək və digər istiqamətlər üzrə müayinələrə ehtiyac müəyyən edilə bilər.

Beləliklə, gənclərdə arterial təzyiqin yüksəlməsində stress və emosional gərginlik mühüm amil ola bilər, lakin bunu bütün hallara şamil etmək olmaz. Təzyiqin təkrarlanan yüksək göstəriciləri böyrək xəstəlikləri, ürək-damar problemləri, hormonal və digər səbəblərlə də bağlı ola bilər. Buna görə də əsas məsələ yalnız təzyiqi aşağı salmaq deyil, onun niyə yüksəldiyini müəyyən etməkdir.

Əli