Çıxarışda mənzilin sahəsi az çıxdı: İstehlakçılar hansı hüquqlara sahibdir?  

Son illər mənzil alan vətəndaşların ən çox rastlaşdığı problemlərdən biri də müqavilədə göstərilən mənzil sahəsi ilə çıxarışda qeyd olunan sahə arasında fərqin yaranmasıdır. Bir çox hallarda vətəndaş tikinti şirkəti ilə bağladığı alqı-satqı müqaviləsində göstərilən kvadratmetrə görə ödəniş edir, lakin sonradan daşınmaz əmlak üzərində mülkiyyət hüququnu təsdiq edən çıxarışı əldə etdikdə mənzilin sahəsinin müqavilədə göstəriləndən daha az olduğunu görür.

Citypost.az xəbər verir ki, bu vəziyyət ilk baxışdan texniki məsələ kimi görünsə də, əslində vətəndaşın maddi hüquqlarının pozulmasına səbəb ola bilər. Çünki mənzil alarkən hər bir kvadratmetr üçün ödəniş edilir və sahənin azalması vətəndaşın artıq pul ödəməsi deməkdir.

Bəs bu fərq niyə yaranır?

Praktikada bəzi tikinti şirkətləri mənzilin ümumi sahəsini hesablayarkən qanunvericiliyin tələblərinə tam əməl etmirlər. Belə ki, mənzilin sahəsi xarici divarların üst səthindən ölçülür, ara divarların tutduğu yerlər də ümumi sahəyə daxil edilir. Bundan başqa, balkon, eyvan, terras və digər köməkçi hissələr üçün nəzərdə tutulmuş azaltma əmsalları tətbiq olunmur. Nəticədə müqavilədə göstərilən sahə süni şəkildə artırılır və alıcı daha çox vəsait ödəməli olur.

Halbuki Azərbaycan qanunvericiliyi mənzillərin sahəsinin hesablanması qaydasını dəqiq müəyyən edib. Azərbaycan Respublikası Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin təsdiq etdiyi normativ qaydalara əsasən, yaşayış sahələri otaqların daxili divar səthləri arasında ölçülməlidir. Yəni hesablamaya divarların öz qalınlığı daxil edilməməlidir.

Qaydalara görə otaqların sahəsi döşəmə səviyyəsində, plintuslar nəzərə alınmadan ölçülür. Mənzilin daxilində yerləşən ara divarların və konstruktiv elementlərin tutduğu yerlər ümumi yaşayış sahəsinə əlavə edilmir. Eyni zamanda havalandırma şaxtaları, texniki boşluqlar və digər mühəndis qurğularının yerləşdiyi sahələr də hesablamaya daxil edilmir.

Balkon və eyvanlarla bağlı məsələdə də xüsusi qaydalar mövcuddur. Qanunvericiliyə əsasən, balkon və terrasların sahəsi tam şəkildə deyil, müəyyən azaltma əmsalları tətbiq edilməklə hesablanmalıdır. Məsələn, balkon və terraslar üçün 0,3 əmsalı tətbiq olunur. Bu o deməkdir ki, balkonun sahəsi 10 kvadratmetrdirsə, onun yalnız 3 kvadratmetri mənzilin ümumi sahəsinə daxil edilə bilər. Şüşəbənd və lojiyalar üçün isə 0,5 əmsalı tətbiq edilir.

Təəssüf ki, bəzi tikinti şirkətləri bu qaydalara əməl etmədən balkon və digər sahələri tam şəkildə mənzilin ümumi sahəsinə əlavə edir və nəticədə alıcıdan artıq ödəniş alırlar.

Həmçinin oxuyun

“Çox gözəl oyunçudur, başqa qüvvələrə güvənir ” — Ayaz Salayevlə Kinematoqrafçılar İttifaqı ətrafında MÜSAHİBƏ   

Buqələmun  - Şahin Qurbanovu da Vilyam Hacıyevin taleyi gözləyir?

Şahin Qurbanov yaxşı kabab bişirir... Xəstəxana direktoru ifşa olundu

Deputat Zaur Şükürov: "Azərbaycan cənub marşrutlarındakı riskləri balanslaşdıran əsas qovşaqdır"   

Belə vəziyyətlə üzləşən vətəndaş nə etməlidir?

İlk növbədə müqavilədə göstərilən sahə ilə çıxarışda qeyd olunan sahə müqayisə edilməlidir. Əgər ciddi fərq aşkarlanırsa, vətəndaş tikinti şirkətinə rəsmi qaydada müraciət edərək artıq ödədiyi vəsaitin geri qaytarılmasını tələb edə bilər. Müraciət zamanı çıxarışın surəti, müqavilə və ödəniş sənədləri təqdim edilməlidir.

Əgər tikinti şirkəti vətəndaşın tələbini təmin etmirsə və artıq alınmış vəsaiti geri qaytarmaqdan imtina edirsə, bu halda məhkəməyə müraciət etmək mümkündür. Məhkəmə qaydasında mənzilin real sahəsi müəyyən edilir və artıq ödənilmiş vəsaitin geri qaytarılması tələb oluna bilər.

Hüquqşünasların sözlərinə görə, bu tip mübahisələr məhkəmə praktikasında kifayət qədər geniş yayılıb. Bir çox hallarda məhkəmələr vətəndaşların xeyrinə qərarlar qəbul edir və tikinti şirkətlərinin artıq aldığı vəsaitin geri qaytarılmasına dair qətnamələr çıxarılır.

Ona görə də mənzil alan şəxslərə tövsiyə olunur ki, çıxarış əldə etdikdən sonra sənəddə göstərilən sahəni müqavilədəki göstəricilərlə mütləq müqayisə etsinlər. Əgər fərq varsa, bunu adi hal kimi qəbul etməsinlər və qanunla onlara verilmiş hüquqlardan istifadə edərək artıq ödədikləri məbləğin geri qaytarılmasını tələb etsinlər.

Unutmaq olmaz ki, mənzilin hər kvadratmetri üçün ödəniş edilibsə, vətəndaş yalnız qanunla müəyyən edilmiş real sahəyə görə pul ödəməlidir. Əks halda bu, istehlakçı hüquqlarının pozulması və vətəndaşın aldadılması kimi qiymətləndirilə bilər.

Yusif