Çıxarışda mənzilin sahəsi az çıxdı: İstehlakçılar hansı hüquqlara sahibdir?
Hüquq 04 İyun 2026, 09:50
1119
Son illər mənzil alan vətəndaşların ən çox rastlaşdığı problemlərdən biri də müqavilədə göstərilən mənzil sahəsi ilə çıxarışda qeyd olunan sahə arasında fərqin yaranmasıdır. Bir çox hallarda vətəndaş tikinti şirkəti ilə bağladığı alqı-satqı müqaviləsində göstərilən kvadratmetrə görə ödəniş edir, lakin sonradan daşınmaz əmlak üzərində mülkiyyət hüququnu təsdiq edən çıxarışı əldə etdikdə mənzilin sahəsinin müqavilədə göstəriləndən daha az olduğunu görür.
Citypost.az xəbər verir ki, bu vəziyyət ilk baxışdan texniki məsələ kimi görünsə də, əslində vətəndaşın maddi hüquqlarının pozulmasına səbəb ola bilər. Çünki mənzil alarkən hər bir kvadratmetr üçün ödəniş edilir və sahənin azalması vətəndaşın artıq pul ödəməsi deməkdir.
Bəs bu fərq niyə yaranır?
Praktikada bəzi tikinti şirkətləri mənzilin ümumi sahəsini hesablayarkən qanunvericiliyin tələblərinə tam əməl etmirlər. Belə ki, mənzilin sahəsi xarici divarların üst səthindən ölçülür, ara divarların tutduğu yerlər də ümumi sahəyə daxil edilir. Bundan başqa, balkon, eyvan, terras və digər köməkçi hissələr üçün nəzərdə tutulmuş azaltma əmsalları tətbiq olunmur. Nəticədə müqavilədə göstərilən sahə süni şəkildə artırılır və alıcı daha çox vəsait ödəməli olur.
Halbuki Azərbaycan qanunvericiliyi mənzillərin sahəsinin hesablanması qaydasını dəqiq müəyyən edib. Azərbaycan Respublikası Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin təsdiq etdiyi normativ qaydalara əsasən, yaşayış sahələri otaqların daxili divar səthləri arasında ölçülməlidir. Yəni hesablamaya divarların öz qalınlığı daxil edilməməlidir.
Qaydalara görə otaqların sahəsi döşəmə səviyyəsində, plintuslar nəzərə alınmadan ölçülür. Mənzilin daxilində yerləşən ara divarların və konstruktiv elementlərin tutduğu yerlər ümumi yaşayış sahəsinə əlavə edilmir. Eyni zamanda havalandırma şaxtaları, texniki boşluqlar və digər mühəndis qurğularının yerləşdiyi sahələr də hesablamaya daxil edilmir.
Balkon və eyvanlarla bağlı məsələdə də xüsusi qaydalar mövcuddur. Qanunvericiliyə əsasən, balkon və terrasların sahəsi tam şəkildə deyil, müəyyən azaltma əmsalları tətbiq edilməklə hesablanmalıdır. Məsələn, balkon və terraslar üçün 0,3 əmsalı tətbiq olunur. Bu o deməkdir ki, balkonun sahəsi 10 kvadratmetrdirsə, onun yalnız 3 kvadratmetri mənzilin ümumi sahəsinə daxil edilə bilər. Şüşəbənd və lojiyalar üçün isə 0,5 əmsalı tətbiq edilir.
Təəssüf ki, bəzi tikinti şirkətləri bu qaydalara əməl etmədən balkon və digər sahələri tam şəkildə mənzilin ümumi sahəsinə əlavə edir və nəticədə alıcıdan artıq ödəniş alırlar.
Həmçinin oxuyun
Belə vəziyyətlə üzləşən vətəndaş nə etməlidir?
İlk növbədə müqavilədə göstərilən sahə ilə çıxarışda qeyd olunan sahə müqayisə edilməlidir. Əgər ciddi fərq aşkarlanırsa, vətəndaş tikinti şirkətinə rəsmi qaydada müraciət edərək artıq ödədiyi vəsaitin geri qaytarılmasını tələb edə bilər. Müraciət zamanı çıxarışın surəti, müqavilə və ödəniş sənədləri təqdim edilməlidir.
Əgər tikinti şirkəti vətəndaşın tələbini təmin etmirsə və artıq alınmış vəsaiti geri qaytarmaqdan imtina edirsə, bu halda məhkəməyə müraciət etmək mümkündür. Məhkəmə qaydasında mənzilin real sahəsi müəyyən edilir və artıq ödənilmiş vəsaitin geri qaytarılması tələb oluna bilər.
Hüquqşünasların sözlərinə görə, bu tip mübahisələr məhkəmə praktikasında kifayət qədər geniş yayılıb. Bir çox hallarda məhkəmələr vətəndaşların xeyrinə qərarlar qəbul edir və tikinti şirkətlərinin artıq aldığı vəsaitin geri qaytarılmasına dair qətnamələr çıxarılır.
Ona görə də mənzil alan şəxslərə tövsiyə olunur ki, çıxarış əldə etdikdən sonra sənəddə göstərilən sahəni müqavilədəki göstəricilərlə mütləq müqayisə etsinlər. Əgər fərq varsa, bunu adi hal kimi qəbul etməsinlər və qanunla onlara verilmiş hüquqlardan istifadə edərək artıq ödədikləri məbləğin geri qaytarılmasını tələb etsinlər.
Unutmaq olmaz ki, mənzilin hər kvadratmetri üçün ödəniş edilibsə, vətəndaş yalnız qanunla müəyyən edilmiş real sahəyə görə pul ödəməlidir. Əks halda bu, istehlakçı hüquqlarının pozulması və vətəndaşın aldadılması kimi qiymətləndirilə bilər.
Yusif
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Boşanmadan sonra keçmiş həyat yoldaşından aliment almaq mümkündürmü?
Boşanma zamanı ən çox müzakirə olunan məsələlərdən biri uşaqlar üçün alimentin təyin edilməsidir. Lakin bir çox vətəndaş bilmir ki, müəyyən hallarda keçmiş ər və ya arvad da özü üçün maddi təminat tələb etmək hüququna malik ola bilər.Citypost.az-ın məlumatına görə,Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinə əsasən, nikah pozulduqdan sonra maddi yardıma ehtiyacı olan və əmək qabiliyyəti olmayan tərəf keçmiş həyat yoldaşından saxlanılması üçün vəsait ödənilməsini tələb edə bilər.Qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş bu hüquq sosial müdafiə xarakteri daşıyır və məqsəd əmək qabiliyyətini itirmiş, sağlamlıq vəziyyəti və ya digər obyektiv səbəblərdən özünü təmin etmək imkanında olmayan şəxsin maddi vəziyyətinin qorunmasıdır.Belə hallarda keçmiş həyat yoldaşı könüllü şəkildə...
12 İyun 2026, 10:44
Vəsiyyətnamə tərtib edərkən nələrə diqqət etmək lazımdır?
Vətəndaşlar arasında ən çox verilən hüquqi suallardan biri də vəsiyyətnamənin necə hazırlanması və onun hüquqi qüvvəsinin necə təmin olunması ilə bağlıdır. Bir çox insan gələcəkdə əmlakı ilə bağlı yarana biləcək mübahisələrin qarşısını almaq üçün sağlığında vəsiyyətnamə tərtib etmək istəyir. Lakin bu sənədin qanunvericiliyin tələblərinə uyğun hazırlanması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.Citypost.az xəbər verir ki, Hüquqşünasların sözlərinə görə, vəsiyyətnamə şəxsin ölümündən sonra əmlakının kimə və hansı qaydada keçəcəyini müəyyən edən hüquqi sənəddir. Bu sənədin etibarlı hesab olunması üçün ilk növbədə notarial qaydada təsdiqlənməsi tövsiyə olunur.Vəsiyyətnamə hazırlamaq istəyən şəxs ilk növbədə notariusa müraciət etməlidir. Notarius vətəndaşın iradəsini dinləyir, sənədin qanunvericiliyə uyğun hazırlanmasına kömək edir...
12 İyun 2026, 09:45
Qeydiyyat yaşayış hüququ deməkdirmi? Hüquqşünaslardan vacib izah
Bir çox vətəndaş hesab edir ki, hər hansı mənzildə qeydiyyatda olmaq həmin ev üzərində avtomatik olaraq hüquq sahibi olmaq deməkdir. Lakin hüquqşünaslar bildirirlər ki, qeydiyyat və istifadə hüququ tamamilə fərqli anlayışlardır və onların hüquqi nəticələri də eyni deyil.Citypost.az-ın məlumatına görə, mütəxəssislərin sözlərinə görə, şəxsin hər hansı ünvanda qeydiyyatda olması yalnız dövlət uçotu xarakteri daşıyır. Qeydiyyatın əsas məqsədi dövlət orqanlarının vətəndaşın harada yaşadığını bilməsidir. Bu məlumatlar seçkilərin təşkili, hərbi qeydiyyat, sosial xidmətlərin göstərilməsi və digər inzibati məsələlər üçün vacib hesab olunur.Yəni bir şəxsin müəyyən mənzildə qeydiyyatda olması avtomatik şəkildə ona həmin evdən istifadə etmək, orada yaşamaq və ya mülkiyyət hüququ vermir....
12 İyun 2026, 08:47
Saqqal və ya bığla işə gəlmək qadağandırmı?
Bəzi işçilər arasında belə bir sual yaranır ki, saqqallı, bığlı və ya üzü tüklü şəkildə işə gəlmək qanunla qadağandırmı? Xüsusilə də bəzi müəssisələrdə xarici görünüşlə bağlı müəyyən tələblərin irəli sürülməsi bu mövzuda müzakirələrə səbəb olur.Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünasların bildirdiyinə görə, Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsində işçinin saqqal saxlamasını, bığlı olmasını və ya üzü tüklü şəkildə işə gəlməsini qadağan edən hər hansı norma nəzərdə tutulmayıb. Yəni əmək qanunvericiliyi baxımından bir şəxsin saqqallı və ya bığlı olması onun işə qəbul edilməsinə və ya əmək fəaliyyətini davam etdirməsinə maneə yaradan hal hesab edilmir.Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, əmək münasibətləri qanunla tənzimlənir və işəgötürən yalnız...
11 İyun 2026, 11:00
İfadə verərkən nələrə diqqət etmək lazımdır?
İstintaq və ya araşdırma prosesində vətəndaşların ən çox qarşılaşdığı məsələlərdən biri ifadə vermə prosedurudur. Bir çox insan hesab edir ki, müstəntiqin verdiyi sualları cavablandırmaq və sonda protokolu imzalamaq kifayətdir. Lakin hüquqşünaslar bildirirlər ki, ifadə verərkən diqqətli olmaq və bütün sənədləri ətraflı yoxlamaq sonrakı mərhələlərdə yarana biləcək hüquqi problemlərin qarşısını ala bilər.Citypost.az-ın məlumatına görə, mütəxəssislərin sözlərinə görə, ifadə alınarkən müstəntiq və ya təhqiqatçı suallar verir, vətəndaş isə həmin suallara cavab verir. Daha sonra cavablar protokollaşdırılır. Məhz bu mərhələdə ifadənin necə yazılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.Hüquqşünaslar qeyd edirlər ki, qanunvericilik vətəndaşa ifadəsini öz əli ilə yazmaq hüququ verir. Əgər şəxs bunu istəyirsə, həmin...
11 İyun 2026, 09:01
Məhkəmə uşağın hansı valideynlə qalmaq istədiyi barədə fikrini nə vaxt nəzərə alır?
Boşanma proseslərində ən həssas məsələlərdən biri uşağın hansı valideynin himayəsində qalacağının müəyyən edilməsidir. Bu zaman məhkəmə yalnız valideynlərin istəyini deyil, həm də uşağın maraqlarını və müəyyən hallarda onun öz fikrini də nəzərə alır.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən, uşağın yaşı bu məsələdə mühüm rol oynayır. Əgər uşağın 10 və ya daha çox yaşı varsa, məhkəmə onun fikrini öyrənməyə və həmin fikri nəzərə almağa borcludur. Bu o demək deyil ki, məhkəmə mütləq uşağın seçdiyi valideynin xeyrinə qərar verməlidir. Lakin uşağın arzusu və mövqeyi iş üzrə vacib hallardan biri kimi qiymətləndirilir.Uşaq 7 yaşdan 10 yaşadək olduqda isə vəziyyət bir qədər fərqlidir....
10 İyun 2026, 11:12
