Bizə yazın

Baku

-°C

USD

-

Əncirin budağını qıranda çıxan ağ süd nədir?  

Maraqlı 04 İyun 2026, 08:48

1190

Heç fikirləşmisinizmi, budağından və ya yarpağından qopan bir əncir niyə ağ rəngli maye ifraz edir? Bir çox insan bunun sadəcə bitki şirəsi olduğunu düşünsə də, əslində bu ağ maye əncir ağacının özünü qorumaq üçün yaratdığı təbii müdafiə mexanizmidir.

Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, əncir ağacından çıxan bu ağ rəngli şirə “lateks” adlanır. Ağacın budağı, yarpağı və ya meyvəsi zədələndikdə həmin hissədən xaric olan bu maddə bitkini müxtəlif zərərvericilərdən, həşəratlardan və mikroorqanizmlərdən qorumağa xidmət edir.

Başqa sözlə, ağac yaralandıqda insan bədənində qanaxmanın baş verməsi kimi, əncir ağacı da özünü bu xüsusi maye vasitəsilə müdafiə edir.

Tarix boyu müxtəlif xalqlar əncir südündən xalq təbabətində istifadə ediblər. Xüsusilə ziyillərin aradan qaldırılması məqsədilə bu mayenin tətbiq edildiyi barədə çoxsaylı məlumatlar mövcuddur.

Bəzi bölgələrdə isə diş ağrılarının yüngülləşdirilməsi üçün əncir südündən istifadə edildiyi qeyd olunur. Bunun səbəbi tərkibində müəyyən bioloji aktiv maddələrin və fermentlərin olmasıdır.

Əncir südünün tərkibində proteolitik fermentlər mövcuddur. Bu fermentlər bəzi üzvi maddələrin parçalanmasına kömək edir və məhz buna görə xalq arasında ziyillərin müalicəsində istifadə olunub. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, bu cür tətbiqlər həkim məsləhəti olmadan aparılmamalıdır.

Çünki əncir südü hər nə qədər təbii məhsul olsa da, dəridə qıcıqlanma, yanma, allergik reaksiyalar və hətta günəş şüaları ilə təmas zamanı ləkələrin yaranmasına səbəb ola bilər. Xüsusilə həssas dərili insanlarda və uşaqlarda bu mayenin ehtiyatsız istifadəsi arzuolunmaz nəticələr doğura bilər.

Botaniklərin fikrincə, əncir ağacı təbiətdə həm özünü qorumağı, həm də yaşamağı bacaran maraqlı bitkilərdən biridir. Ağ südün əsas vəzifəsi ağacı müdafiə etmək olsa da, insanlıq əsrlər boyu bu təbii maddənin müxtəlif xüsusiyyətlərini öyrənməyə çalışıb.

Təbiətə diqqətlə baxdıqda görürük ki, ən sadə görünən canlıların belə özünəməxsus müdafiə sistemləri var.

Əncir ağacının budağından çıxan bir damla ağ süd də bunun ən maraqlı nümunələrindən biridir. O, həm ağacın özünü qoruyur, həm də insanların əsrlər boyu marağına səbəb olan təbii xüsusiyyətlər daşıyır. Ancaq unutmamaq lazımdır ki, hər bir təbii maddə kimi, əncir südündən də ehtiyatla istifadə edilməlidir.

Yeganə

Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin

Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin

Problemlərinizi bizə bildirin

077 323 55 66

Havaya atəş açıldıqda nə baş verir?  

Havaya doğru atəş açmaq bir çox insan tərəfindən bəzən təhlükəsiz kimi qəbul edilsə də, əslində son dərəcə riskli və ölümcül nəticələrə səbəb ola bilən davranışdır. Fiziki qanunlara əsasən, atılan güllə yalnız yuxarı qalxmaqla qalmır, müəyyən mərhələdən sonra yenidən Yerə doğru düşür.Citypost.az-ın məlumatına görə, güllə havaya atıldıqda əvvəlcə silahdan çıxış sürəti ilə yuxarı istiqamətdə hərəkət edir. Bu zaman ona iki əsas qüvvə təsir göstərir: Yer cazibə qüvvəsi və hava müqaviməti. Yer cazibəsi gülləni davamlı şəkildə aşağıya doğru çəkməyə çalışır, hava müqaviməti isə onun sürətini azaldır. Nəticədə güllə müəyyən hündürlüyə çatdıqdan sonra sürəti sıfıra yaxınlaşır və bir neçə saniyəlik “zirvə nöqtəsi”ndə dayanmış...

12 İyun 2026, 10:42

Omba sümüyü həqiqətən beton qədər möhkəmdirmi?  

İnsan orqanizmi heyrətamiz quruluşa malikdir və onun ən güclü hissələrindən biri də omba nahiyəsində yerləşən sümüklərdir. Xüsusilə bud sümüyü kimi tanınan femur sümüyü insan bədəninin ən böyük, ən qalın və ən möhkəm sümüyü hesab olunur. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu sümük gündəlik həyat boyu bədənin ağırlığını daşıyır, hərəkəti təmin edir və tarazlığın qorunmasında mühüm rol oynayır.Citypost.az-ın məlumatına görə, Femur sümüyünün möhkəmliyi o qədər yüksəkdir ki, bəzi elmi müqayisələrdə onun müəyyən şəraitdə betondan daha çox təzyiqə davam gətirə bildiyi qeyd olunur. Bunun səbəbi sümüyün sadəcə sərt deyil, eyni zamanda elastik quruluşa malik olmasıdır. Beton yüksək təzyiqə davamlı olsa da, güclü zərbə nəticəsində...

12 İyun 2026, 09:43

Filin burnu niyə bu qədər güclüdür?   

Bir çox insan dünyanın ən güclü qoxu hissinə malik heyvanının it olduğunu düşünür. Lakin elmi araşdırmalar göstərir ki, bu sahədə əsl rekordçu fillərdir. Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, fillərin qoxu alma qabiliyyəti hətta itlərdən də xeyli üstündür.Bu üstünlüyün səbəbi təkcə onların uzun və böyük xortumu deyil.Əsas fərq genetik quruluşla bağlıdır. İnsanlarda təxminən 400 qoxu reseptoru geni olduğu halda, itlərdə bu göstərici 800-ə yaxın hesab edilir. Fillərdə isə qoxu ilə əlaqəli genlərin sayı 2 minə yaxın olduğu üçün onlar qoxuları son dərəcə dəqiq şəkildə ayırd edə bilirlər.Alimlər bildirirlər ki, qoxu genlərinin çoxluğu qoxunun sadəcə daha güclü hiss olunması demək deyil. Bu,...

11 İyun 2026, 11:05

Atlas güvəsinin heyrətamiz müdafiə strategiyası  

Təbiətdə sağ qalmaq uğrunda mübarizə aparan canlılar bəzən olduqca maraqlı və qeyri-adi müdafiə üsullarına malik olurlar.Citypost.az-ın məlumatına görə, bu canlılardan biri də dünyanın ən böyük güvə növlərindən hesab edilən Atlas güvəsidir. İlk baxışdan adi bir kəpənəyə bənzəsə də, onun qanadlarında gizlənən sirr yırtıcıların diqqətini çəkən ən maraqlı xüsusiyyətlərdən biridir.Asiya tropik meşələrində yaşayan Atlas güvəsi qanad açıqlığı 25-30 santimetrə çata bildiyi üçün dünyanın ən iri güvələri sırasında yer alır. Lakin onu məşhur edən təkcə ölçüləri deyil. Atlas güvəsinin qanadlarının uclarında elə naxışlar var ki, uzaqdan baxdıqda zəhərli kobranın başını xatırladır.Mütəxəssislərin fikrincə, bu xüsusiyyət təbiətdə "mimikriya" adlanan müdafiə mexanizminin ən maraqlı nümunələrindən...

11 İyun 2026, 09:06

Boğazımızda sallanan kiçik çıxıntı əslində nə işə yarayır?   

Bir çox insan boğazının arxa hissəsində sallanan kiçik çıxıntının nə funksiyası daşıdığını bilmir. İlk baxışda əhəmiyyətsiz görünən bu struktur əslində insan orqanizmində bir neçə vacib vəzifəni yerinə yetirir.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, tibbdə "uvula" və ya "dilçək" adlandırılan bu orqan udma, danışıq və tənəffüs proseslərində mühüm rol oynayır. Yemək və ya maye qəbul edilərkən dilçək yumşaq damaqla birlikdə hərəkət edir və qidanın burun boşluğuna keçməsinin qarşısını alır.Bu mexanizm sayəsində qəbul edilən qida və mayelər düzgün istiqamətdə – qida borusuna yönləndirilir.Araşdırmalar göstərir ki, dilçək ağız və boğaz boşluğunun nəmliyinin qorunmasına da kömək edir. O, tüpürcəyin ağız daxilində bərabər paylanmasına...

11 İyun 2026, 08:08

Yarasalar niyə başıaşağı asılı vəziyyətdə yatır?  

Təbiətin ən maraqlı canlılarından biri olan yarasaların başıaşağı asılı vəziyyətdə yatması çox insanı təəccübləndirir. İlk baxışda bu vəziyyət narahat görünə bilər. Lakin yarasalar üçün bu, həm təhlükəsizlik, həm də həyatda qalmaq baxımından olduqca vacib bir xüsusiyyətdir.Citypost.az xəbər verir ki, yarasalar digər quşlardan fərqli olaraq yerdən birbaşa havaya qalxmaqda çətinlik çəkirlər. Onların qanadları uzun məsafəli uçuş üçün ideal olsa da, yerdən güclü təkan verərək havaya qalxmağa uyğun deyil. Buna görə də yarasalar uçuşa başlamaq üçün yüksək bir nöqtədən özlərini boşluğa buraxmağa ehtiyac duyurlar. Başqa sözlə, onlar əvvəlcə düşür, sonra isə qanadlarını açaraq uçmağa başlayırlar.Məhz bu səbəbdən yarasalar mağaralarda, ağac budaqlarında, körpülərin...

10 İyun 2026, 11:15