Bizə yazın

Baku

-°C

USD

-

Əncirin budağını qıranda çıxan ağ süd nədir?  

Maraqlı 04 İyun 2026, 08:48

316

Heç fikirləşmisinizmi, budağından və ya yarpağından qopan bir əncir niyə ağ rəngli maye ifraz edir? Bir çox insan bunun sadəcə bitki şirəsi olduğunu düşünsə də, əslində bu ağ maye əncir ağacının özünü qorumaq üçün yaratdığı təbii müdafiə mexanizmidir.

Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, əncir ağacından çıxan bu ağ rəngli şirə “lateks” adlanır. Ağacın budağı, yarpağı və ya meyvəsi zədələndikdə həmin hissədən xaric olan bu maddə bitkini müxtəlif zərərvericilərdən, həşəratlardan və mikroorqanizmlərdən qorumağa xidmət edir.

Başqa sözlə, ağac yaralandıqda insan bədənində qanaxmanın baş verməsi kimi, əncir ağacı da özünü bu xüsusi maye vasitəsilə müdafiə edir.

Tarix boyu müxtəlif xalqlar əncir südündən xalq təbabətində istifadə ediblər. Xüsusilə ziyillərin aradan qaldırılması məqsədilə bu mayenin tətbiq edildiyi barədə çoxsaylı məlumatlar mövcuddur.

Bəzi bölgələrdə isə diş ağrılarının yüngülləşdirilməsi üçün əncir südündən istifadə edildiyi qeyd olunur. Bunun səbəbi tərkibində müəyyən bioloji aktiv maddələrin və fermentlərin olmasıdır.

Əncir südünün tərkibində proteolitik fermentlər mövcuddur. Bu fermentlər bəzi üzvi maddələrin parçalanmasına kömək edir və məhz buna görə xalq arasında ziyillərin müalicəsində istifadə olunub. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, bu cür tətbiqlər həkim məsləhəti olmadan aparılmamalıdır.

Çünki əncir südü hər nə qədər təbii məhsul olsa da, dəridə qıcıqlanma, yanma, allergik reaksiyalar və hətta günəş şüaları ilə təmas zamanı ləkələrin yaranmasına səbəb ola bilər. Xüsusilə həssas dərili insanlarda və uşaqlarda bu mayenin ehtiyatsız istifadəsi arzuolunmaz nəticələr doğura bilər.

Botaniklərin fikrincə, əncir ağacı təbiətdə həm özünü qorumağı, həm də yaşamağı bacaran maraqlı bitkilərdən biridir. Ağ südün əsas vəzifəsi ağacı müdafiə etmək olsa da, insanlıq əsrlər boyu bu təbii maddənin müxtəlif xüsusiyyətlərini öyrənməyə çalışıb.

Təbiətə diqqətlə baxdıqda görürük ki, ən sadə görünən canlıların belə özünəməxsus müdafiə sistemləri var.

Əncir ağacının budağından çıxan bir damla ağ süd də bunun ən maraqlı nümunələrindən biridir. O, həm ağacın özünü qoruyur, həm də insanların əsrlər boyu marağına səbəb olan təbii xüsusiyyətlər daşıyır. Ancaq unutmamaq lazımdır ki, hər bir təbii maddə kimi, əncir südündən də ehtiyatla istifadə edilməlidir.

Yeganə

Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin

Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin

Problemlərinizi bizə bildirin

077 323 55 66

Ayın səthindəki kraterlər necə yaranıb?  

Gecə səmasına baxanda Ayın səthində çoxlu sayda dairəvi çökəkliklər və çuxurlar görmək mümkündür. Bir çox insan bu görüntünün Ayın təbii quruluşu olduğunu düşünsə də, əslində həmin izlərin böyük hissəsi milyardlarla il ərzində baş vermiş kosmik toqquşmaların nəticəsidir.Citypost.az xəbər verir ki, alimlərin fikrincə, Günəş sisteminin yaranmasının ilk dövrlərində kosmosda çoxlu sayda asteroid və meteorit hərəkət edirdi.Atmosferi demək olar ki, olmayan Ay bu cisimlərin təsirinə qarşı müdafiəsiz qaldığından, ona çırpılan asteroidlər səthdə nəhəng kraterlər əmələ gətirib. Bu toqquşmaların izləri milyonlarla, hətta milyardlarla il ərzində qorunub saxlanılıb.Yer kürəsində də oxşar toqquşmalar baş verir. Lakin Yerin sıx atmosferi kiçik meteoritlərin əksəriyyətini səthə çatmamış parçalayır...

03 İyun 2026, 10:51

Həftədə cəmi bir dəfə ağacdan enən heyvan   

Təbiətin ən maraqlı canlılarından biri olan tənbəl heyvanlar (slothlar) ömürlərinin böyük hissəsini ağacların üzərində keçirirlər. Onlar gün ərzində saatlarla hərəkətsiz qala, hətta ağacdan asılı vəziyyətdə yata bilirlər. Maraqlıdır ki, bu canlılar həftədə təxminən bir dəfə ağacdan yerə enirlər və bunun əsas səbəbi tualet ehtiyaclarını ödəməkdir.Citypost.az xəbər verir, ilk baxışdan bu qəribə görünə bilər. Axı tənbəl heyvan ağacda təhlükəsiz olduğu halda niyə yerə ensin? Məhz bu sual alimləri uzun illər düşündürüb. Çünki ağacdan enmək tənbəl heyvan üçün ciddi risk deməkdir.Tənbəl heyvanların maddələr mübadiləsi olduqca yavaşdır. Onlar əsasən yarpaqlarla qidalanır və bu qidaların həzm olunması günlərlə davam edə bilir. Buna görə də...

03 İyun 2026, 09:58

Qartallar dimdiklərini qıraraq yenidən cavanlaşır? – Həqiqət, yoxsa mif?  

Sosial şəbəkələrdə və müxtəlif motivasiya xarakterli paylaşımlarda tez-tez rast gəlinən maraqlı bir hekayə var. İddiaya görə, qartallar müəyyən yaş həddinə çatdıqda dimdiklərini qayalara vuraraq qırır, sonra caynaqlarını və köhnə lələklərini tökərək yenilənirlər. Bu prosesdən sonra isə sanki ikinci həyat qazanaraq daha uzun illər yaşamağa davam edirlər. Bəs bu hekayə nə dərəcədə doğrudur?Citypost.az-ın məlumatına görə. məsələnin maraqlı tərəfi ondadır ki, bu rəvayət dünyanın bir çox ölkəsində yayılıb və illərdir dəyişiklik, iradə və yenilənmənin simvolu kimi təqdim olunur. Hekayəyə görə, qartal 30-40 yaşına çatdıqda dimdiyi əyilir, caynaqları zəifləyir, lələkləri ağırlaşır və artıq əvvəlki kimi ov edə bilmir. Bu zaman guya o, yüksək...

03 İyun 2026, 08:59

Dünyanın sirli su hövzələri...  

Yəqin ki, çoxlarınız bilmir ki, dünyada elə bir göl var ki, ondan su aparmaq belə mümkün deyil. Hətta qabı ağzınacan doldursanız belə bir neçə dəqiqədən sonra onun boş qaldığını görəcəksiniz. Bu qəribə su hövzəsi Cənubi Afrika Respublikasında Limpopo bölgəsində yerləşən Funduzi gölü adlanır. Ondan götürülən istənilən miqdarda su izsiz olaraq yoxa çıxır, bir qətrə belə qalmır. Hələ, 1953-cü ildə alimlər bu sirri araşdırmağa çalışmışdılar. Onlar gölün suyundan nümunələr götürdülər və lakin şəhərə qayıdarkən gördülər ki, su ilə dolu qablar artıq boşdur. Dəfələrlə təkrar edilən təcrübələr yenə eyni nəticəni verdi. Götürülmüş nümunələr hətta hermetik bağlanmış su qablarının içindən bir sutka sonra...

02 İyun 2026, 13:52

Təyyarə okeanın üzərində olarkən təcili eniş etməli olsa nə baş verir?  

Bir çox insan düşünür ki, təyyarələr okeanların üzərindən uçarkən hər hansı nasazlıq baş versə, pilotların enmək üçün heç bir seçimi olmur. Əslində isə beynəlxalq aviasiyada bu cür vəziyyətlər üçün xüsusi qaydalar və əvvəlcədən planlaşdırılmış marşrutlar mövcuddur.Citypost.az-ın məlumatına görə, uzaqmənzilli reyslər, xüsusilə Atlantik və Sakit okean üzərindən həyata keçirilən uçuşlar elə planlaşdırılır ki, mümkün qədər ehtiyat hava limanlarına yaxın marşrutlardan istifadə edilsin. Pilotlar uçuş boyunca təyyarənin mövqeyini, hava şəraitini və yaxınlıqdakı alternativ hava limanlarını daim nəzarətdə saxlayırlar.Okean üzərindəki uçuşlarda fövqəladə hallar üçün istifadə edilən bir sıra strateji hava limanları və hərbi aerodromlar mövcuddur. Bunlardan bəziləri adi sərnişinlər tərəfindən çox tanınmasa da,...

02 İyun 2026, 10:40

Dəvələrin qum fırtınalarına qarşı heyrətamiz müdafiə sistemi  

Dəvələr min illərdir ki, dünyanın ən sərt iqlim şəraitlərindən biri olan səhralarda yaşayırlar. Bu heyvanların isti hava, uzunmüddətli susuzluq və güclü qum fırtınalarına dözümlü olması təsadüfi deyil. Onların orqanizmi səhra şəraitinə uyğunlaşmış bir sıra xüsusi anatomik və fizioloji xüsusiyyətlərə malikdir. Bu xüsusiyyətlərdən biri də burun quruluşudur.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, dəvələrin burun dəlikləri digər heyvanlardan fərqli olaraq xüsusi elastik quruluşa malikdir. Güclü qum fırtınaları zamanı onlar burun dəliklərini daralda və ya demək olar ki, tamamilə bağlaya bilirlər. Bu mexanizm havada uçuşan qum hissəciklərinin tənəffüs yollarına daxil olmasının qarşısını alır. Beləliklə, dəvələr nəfəs almaqda çətinlik çəkmədən həyat fəaliyyətlərini davam...

02 İyun 2026, 09:43