Ata aliment ödəmirsə, alimenti kim ödəməlidir?
Hüquq 04 İyun 2026, 08:51
1454
Azərbaycanda alimentlə bağlı məsələlər ailə münasibətlərində ən çox müzakirə olunan hüquqi mövzulardan biridir. Əksər hallarda aliment öhdəliyi valideynlərin üzərinə düşsə də, bəzi hallarda qanunvericilik uşağın maraqlarının qorunması üçün digər ailə üzvlərinin də məsuliyyət daşımasını nəzərdə tutur.
Citypost.az xəbər verir ki, Ailə Məcəlləsinə əsasən, valideynlər öz yetkinlik yaşına çatmamış övladlarını saxlamağa borcludurlar. Lakin elə hallar olur ki, valideyn, xüsusilə də ata aliment ödəməkdən yayınır, yaşayış yeri məlum olmur, gəliri olmur və ya müxtəlif səbəblərdən aliment öhdəliyini yerinə yetirə bilmir. Belə vəziyyətlərdə uşağın maddi təminatının tamamilə təhlükə altına düşməməsi üçün qanun alternativ mexanizmlər nəzərdə tutur.
Qanunvericiliyə görə, əgər valideynlərin uşağı saxlamaq imkanı yoxdursa və ya onlar bu vəzifəni yerinə yetirmirlərsə, müəyyən hallarda uşağın nənə və babası aliment ödəməyə cəlb oluna bilər. Burada söhbət əmək qabiliyyətli və maddi imkanı olan nənə və babadan gedir.
Məhkəmə hər bir konkret işi ayrıca araşdırır, tərəflərin maddi vəziyyətini qiymətləndirir və yalnız qanuni əsaslar olduqda belə qərar qəbul edir.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu norma uşağın mənafeyinin qorunmasına xidmət edir. Çünki qanunvericilikdə əsas prinsip uşağın normal yaşayış və inkişaf hüququnun təmin edilməsidir. Uşaq valideynlər arasındakı mübahisələrin və ya valideynin məsuliyyətsiz davranışının qurbanına çevrilməməlidir.
Maraqlıdır ki, qanunvericilikdə bu münasibətin əks istiqaməti də nəzərdə tutulub. Belə ki, gələcəkdə yaşlı nənə və baba əmək qabiliyyətini itirdikdə, maddi vəziyyətləri çətinləşdikdə və onlara baxmalı olan övladları bu vəzifəni yerinə yetirmədikdə, müəyyən hallarda nəvələrdən də aliment tələb edə bilərlər. Bu zaman da məhkəmə tərəflərin maddi və ailə vəziyyətini araşdıraraq qərar verir.
Hüquqşünasların fikrincə, bu qaydalar ailə üzvləri arasında qarşılıqlı məsuliyyət prinsipinə əsaslanır. Qanun yalnız valideynlərin deyil, zərurət yarandıqda digər yaxın qohumların da ailə üzvlərinə qarşı müəyyən öhdəliklər daşıdığını qəbul edir.
Həmçinin oxuyun
Bununla belə, nənə və babadan aliment tutulması avtomatik proses deyil. Bunun üçün məhkəməyə müraciət edilməli, valideynin aliment ödəmək imkanının olmadığı və ya öhdəlikdən yayındığı sübuta yetirilməlidir. Eyni zamanda, nənə və babanın maddi vəziyyəti də nəzərə alınır. Əgər onların özlərinin maddi imkanları məhduddursa və ya sağlamlıq problemləri varsa, məhkəmə bu halları da qiymətləndirir.
Beləliklə, Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən, ata aliment ödəmədikdə və ya ödəyə bilmədikdə, müəyyən şərtlər daxilində uşağın nənə və babası aliment öhdəliyinə cəlb oluna bilər. Eyni zamanda, gələcəkdə ehtiyac yarandıqda nənə və babanın da nəvələrindən maddi yardım tələb etmək hüququ mövcuddur. Bu mexanizm ailə üzvləri arasında qarşılıqlı dəstək və sosial məsuliyyət prinsipinin qorunmasına xidmət edir.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Boşanmadan sonra keçmiş həyat yoldaşından aliment almaq mümkündürmü?
Boşanma zamanı ən çox müzakirə olunan məsələlərdən biri uşaqlar üçün alimentin təyin edilməsidir. Lakin bir çox vətəndaş bilmir ki, müəyyən hallarda keçmiş ər və ya arvad da özü üçün maddi təminat tələb etmək hüququna malik ola bilər.Citypost.az-ın məlumatına görə,Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinə əsasən, nikah pozulduqdan sonra maddi yardıma ehtiyacı olan və əmək qabiliyyəti olmayan tərəf keçmiş həyat yoldaşından saxlanılması üçün vəsait ödənilməsini tələb edə bilər.Qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş bu hüquq sosial müdafiə xarakteri daşıyır və məqsəd əmək qabiliyyətini itirmiş, sağlamlıq vəziyyəti və ya digər obyektiv səbəblərdən özünü təmin etmək imkanında olmayan şəxsin maddi vəziyyətinin qorunmasıdır.Belə hallarda keçmiş həyat yoldaşı könüllü şəkildə...
12 İyun 2026, 10:44
Vəsiyyətnamə tərtib edərkən nələrə diqqət etmək lazımdır?
Vətəndaşlar arasında ən çox verilən hüquqi suallardan biri də vəsiyyətnamənin necə hazırlanması və onun hüquqi qüvvəsinin necə təmin olunması ilə bağlıdır. Bir çox insan gələcəkdə əmlakı ilə bağlı yarana biləcək mübahisələrin qarşısını almaq üçün sağlığında vəsiyyətnamə tərtib etmək istəyir. Lakin bu sənədin qanunvericiliyin tələblərinə uyğun hazırlanması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.Citypost.az xəbər verir ki, Hüquqşünasların sözlərinə görə, vəsiyyətnamə şəxsin ölümündən sonra əmlakının kimə və hansı qaydada keçəcəyini müəyyən edən hüquqi sənəddir. Bu sənədin etibarlı hesab olunması üçün ilk növbədə notarial qaydada təsdiqlənməsi tövsiyə olunur.Vəsiyyətnamə hazırlamaq istəyən şəxs ilk növbədə notariusa müraciət etməlidir. Notarius vətəndaşın iradəsini dinləyir, sənədin qanunvericiliyə uyğun hazırlanmasına kömək edir...
12 İyun 2026, 09:45
Qeydiyyat yaşayış hüququ deməkdirmi? Hüquqşünaslardan vacib izah
Bir çox vətəndaş hesab edir ki, hər hansı mənzildə qeydiyyatda olmaq həmin ev üzərində avtomatik olaraq hüquq sahibi olmaq deməkdir. Lakin hüquqşünaslar bildirirlər ki, qeydiyyat və istifadə hüququ tamamilə fərqli anlayışlardır və onların hüquqi nəticələri də eyni deyil.Citypost.az-ın məlumatına görə, mütəxəssislərin sözlərinə görə, şəxsin hər hansı ünvanda qeydiyyatda olması yalnız dövlət uçotu xarakteri daşıyır. Qeydiyyatın əsas məqsədi dövlət orqanlarının vətəndaşın harada yaşadığını bilməsidir. Bu məlumatlar seçkilərin təşkili, hərbi qeydiyyat, sosial xidmətlərin göstərilməsi və digər inzibati məsələlər üçün vacib hesab olunur.Yəni bir şəxsin müəyyən mənzildə qeydiyyatda olması avtomatik şəkildə ona həmin evdən istifadə etmək, orada yaşamaq və ya mülkiyyət hüququ vermir....
12 İyun 2026, 08:47
Saqqal və ya bığla işə gəlmək qadağandırmı?
Bəzi işçilər arasında belə bir sual yaranır ki, saqqallı, bığlı və ya üzü tüklü şəkildə işə gəlmək qanunla qadağandırmı? Xüsusilə də bəzi müəssisələrdə xarici görünüşlə bağlı müəyyən tələblərin irəli sürülməsi bu mövzuda müzakirələrə səbəb olur.Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünasların bildirdiyinə görə, Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsində işçinin saqqal saxlamasını, bığlı olmasını və ya üzü tüklü şəkildə işə gəlməsini qadağan edən hər hansı norma nəzərdə tutulmayıb. Yəni əmək qanunvericiliyi baxımından bir şəxsin saqqallı və ya bığlı olması onun işə qəbul edilməsinə və ya əmək fəaliyyətini davam etdirməsinə maneə yaradan hal hesab edilmir.Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, əmək münasibətləri qanunla tənzimlənir və işəgötürən yalnız...
11 İyun 2026, 11:00
İfadə verərkən nələrə diqqət etmək lazımdır?
İstintaq və ya araşdırma prosesində vətəndaşların ən çox qarşılaşdığı məsələlərdən biri ifadə vermə prosedurudur. Bir çox insan hesab edir ki, müstəntiqin verdiyi sualları cavablandırmaq və sonda protokolu imzalamaq kifayətdir. Lakin hüquqşünaslar bildirirlər ki, ifadə verərkən diqqətli olmaq və bütün sənədləri ətraflı yoxlamaq sonrakı mərhələlərdə yarana biləcək hüquqi problemlərin qarşısını ala bilər.Citypost.az-ın məlumatına görə, mütəxəssislərin sözlərinə görə, ifadə alınarkən müstəntiq və ya təhqiqatçı suallar verir, vətəndaş isə həmin suallara cavab verir. Daha sonra cavablar protokollaşdırılır. Məhz bu mərhələdə ifadənin necə yazılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.Hüquqşünaslar qeyd edirlər ki, qanunvericilik vətəndaşa ifadəsini öz əli ilə yazmaq hüququ verir. Əgər şəxs bunu istəyirsə, həmin...
11 İyun 2026, 09:01
Məhkəmə uşağın hansı valideynlə qalmaq istədiyi barədə fikrini nə vaxt nəzərə alır?
Boşanma proseslərində ən həssas məsələlərdən biri uşağın hansı valideynin himayəsində qalacağının müəyyən edilməsidir. Bu zaman məhkəmə yalnız valideynlərin istəyini deyil, həm də uşağın maraqlarını və müəyyən hallarda onun öz fikrini də nəzərə alır.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən, uşağın yaşı bu məsələdə mühüm rol oynayır. Əgər uşağın 10 və ya daha çox yaşı varsa, məhkəmə onun fikrini öyrənməyə və həmin fikri nəzərə almağa borcludur. Bu o demək deyil ki, məhkəmə mütləq uşağın seçdiyi valideynin xeyrinə qərar verməlidir. Lakin uşağın arzusu və mövqeyi iş üzrə vacib hallardan biri kimi qiymətləndirilir.Uşaq 7 yaşdan 10 yaşadək olduqda isə vəziyyət bir qədər fərqlidir....
10 İyun 2026, 11:12