Birgə mülkiyyətlə bağlı vacib hüquqi qaydalar

Ailə münasibətlərində ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biri də ər-arvadın nikah dövründə əldə etdiyi əmlakın hüquqi statusudur. Bir çox insanlar hesab edirlər ki, əmlak yalnız kimin adına rəsmiləşdirilibsə, ona məxsusdur. Halbuki Azərbaycan qanunvericiliyi bu məsələyə fərqli yanaşır.

Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünasların sözlərinə görə, nikah dövründə ər və arvadın əldə etdiyi əmlak, əksi sübuta yetirilməyənədək onların birgə mülkiyyəti hesab olunur. Bu hüquqi yanaşma "birgə mülkiyyət prezumpsiyası" adlanır.Bu o deməkdir ki, nikah müddətində əldə edilmiş mənzil, torpaq sahəsi, avtomobil, bank əmanətləri, biznesdən əldə olunan gəlirlər və digər əmlaklar, adətən, hər iki həyat yoldaşının ümumi mülkiyyəti sayılır. Əmlakın yalnız ərin və ya yalnız arvadın adına rəsmiləşdirilməsi onun şəxsi mülkiyyət olması demək deyil.Qanunvericiliyə əsasən, nikah pozulduqda və ya nikahın pozulmasından sonra üç il ərzində tərəflər birgə əldə edilmiş əmlakın bölgüsü ilə bağlı məhkəməyə müraciət edə bilərlər.Ümumi qaydaya görə, məhkəmə əmlakı ər və arvad arasında bərabər – yəni 1/2 hissə olmaqla bölür. Lakin bu qaydanın da istisnaları mövcuddur.

Belə ki, tərəflərdən biri sübut edə bilsə ki, mübahisə predmeti olan əmlak nikah bağlanmamışdan əvvəl əldə edilib, yaxud həmin əmlak ona miras və ya bağışlanma yolu ilə keçib, artıq həmin əmlak birgə mülkiyyət hesab olunmur və bölgüyə daxil edilmir.Məsələn, şəxs evlənməzdən əvvəl mənzil alıbsa, yaxud valideynindən miras qalan evi varsa, həmin əmlak onun şəxsi mülkiyyəti hesab edilir. Eyni qayda bağışlanan əmlaka da şamil olunur.Digər tərəfdən, nikah dövründə şəxsi vəsait hesabına əmlak alınması barədə iddia irəli sürülürsə, bunu iddia edən tərəf məhkəmədə müvafiq sənədlərlə sübut etməlidir. Əks halda, qanun həmin əmlakı ər-arvadın ümumi mülkiyyəti kimi qiymətləndirəcək.

Hüquqşünaslar bildirirlər ki, birgə mülkiyyət prezumpsiyasını aradan qaldırmaq istəyən şəxs bunun üçün kifayət qədər hüquqi sübut təqdim etməlidir. Sadəcə şifahi bəyanat və ya iddia məhkəmə üçün yetərli hesab edilmir.Qeyd olunur ki, bəzi hallarda məhkəmə bərabər bölgü prinsipindən də kənara çıxa bilər. Məsələn, azyaşlı uşaqların mənafeyi, tərəflərdən birinin ailə büdcəsinə verdiyi töhfə və digər mühüm hallar nəzərə alınaraq fərqli bölgü aparılması mümkündür. Lakin bu, yalnız konkret işin hallarına əsasən məhkəmənin qiymətləndirməsindən asılıdır.

Həmçinin oxuyun

Şahin Qurbanovdan xəbər var...  

Hakim Mirlətif Seyidovdan şikayət var... 

“Çox gözəl oyunçudur, başqa qüvvələrə güvənir ” — Ayaz Salayevlə Kinematoqrafçılar İttifaqı ətrafında MÜSAHİBƏ   

Buqələmun  - Şahin Qurbanovu da Vilyam Hacıyevin taleyi gözləyir?

Mütəxəssislərin fikrincə, ailə münasibətlərində sonradan uzunmüddətli məhkəmə çəkişmələrinin qarşısını almaq üçün tərəflərin nikah dövründə əmlakla bağlı hüquqi vəziyyəti əvvəlcədən dəqiq müəyyən etmələri və zərurət yarandıqda nikah müqaviləsindən istifadə etmələri məqsədəuyğundur. Bu, gələcəkdə həm hüquqi mübahisələrin, həm də ailədaxili gərginliyin azalmasına kömək edir.

Yeganə