Kredit götürərkən FİFD niyə vacibdir?
İqtisadiyyat 21 Avqust 2026, 09:20
487
Banklardan kredit götürərkən müştərilərin diqqət yetirməli olduğu ən kritik məqamlardan biri FİFD, yəni faktiki illik faiz dərəcəsidir. Bir çox hallarda borc alan şəxslər yalnız müqavilədə göstərilən nominal faiz dərəcəsinə baxaraq yanlış qərar verirlər. Lakin nominal faiz kreditin real dəyərini tam əks etdirmir, çünki borcun üzərinə müxtəlif əlavə xərclər daxil edilir. FİFD göstəricisi isə kreditin müştəriyə tam olaraq neçəyə başa gələcəyini dürüst, şəffaf şəkildə ortaya qoyur.
Citypost.az xəbər verir ki, faktiki illik faiz dərəcəsinin vacib olmasının əsas səbəbi onun tərkibinə kreditlə bağlı bütün məcburi ödənişlərin daxil edilməsidir. Bura komissiya haqları, nağdlaşdırma rüsumları, sığorta ödənişləri, hesabın açılması, kargüzarlıq xərcləri daxildir. Nominal faizi aşağı görünən bir kredit məhz bu gizli xərclər, yüksək komissiyalar hesabına faktiki olaraq daha baha başa gələ bilər. FİFD bütün bu əlavə maliyyə yükünü illik faiz nisbətinə çevirərək borcalana real mənzərəni göstərir.
Müxtəlif bankların təklif etdiyi kredit şərtlərini dürüst müqayisə etmək üçün FİFD yeganə obyektiv meyardır. Məsələn, bir bank nominal faizi 12 faiz, komissiyanı 3 faiz, digər bank isə nominal faizi 14 faiz, komissiyanı sıfır faiz təklif edə bilər. İlk baxışdan birinci variant əlverişli görünsə də, FİFD hesablandıqda ikinci variantın daha ucuz olduğu aydınlaşa bilər. Qanunvericiliyə əsasən maliyyə qurumları kredit müqavilələrində FİFD göstəricisini açıq şəkildə qeyd etməyə borcludurlar.
Kredit götürməzdən öncə FİFD göstəricisini diqqətlə araşdırmaq gələcəkdə gözlənilməz maliyyə çətinlikləri ilə qarşılaşma riskini sıfıra endirir. Müştəri ümumi ödəyəcəyi artıq məbləği öncədən bilərək öz aylıq büdcəsini doğru planlaşdıra bilir. Bu səbəbdən bank seçimi edərkən reklam olunan cazibədar nominal faizlərə deyil, birbaşa müqavilədəki faktiki illik faiz dərəcəsinə əsaslanmaq vacibdir.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
SWOT təhlili nədir və biznes strategiyasında necə tətbiq olunur?
SWOT təhlili müəssisənin, layihənin, xüsusi biznes ideyasının mövcud vəziyyətini, gələcək potensialını qiymətləndirmək üçün istifadə olunan strateji planlaşdırma alətidir. Bu metodologiya təşkilatın daxili imkanlarını, xarici mühit faktorlarını dörd əsas kateqoriya üzrə sistemləşdirir. Şirkətin güclü tərəfləri (Strengths), zəif tərəfləri (Weaknesses), qarşıda duran imkanlar (Opportunities), gözlənilən təhlükələr (Threats) vahid matrisdə təhlil edilərək biznesin real mənzərəsi ortaya qoyulur. Strategiyanın düzgün qurulması, resursların səmərəli bölüşdürülməsi üçün bu analiz metodikası həlledici rol oynayır.Citypost.az xəbər verir ki, təhlil prosesinin daxili amillər hissəsində şirkətin nəzarət edə bildiyi üstünlüklər, çatışmazlıqlar araşdırılır. Güclü tərəflərə brendin tanınması, təcrübəli komanda, unikal texnologiya, yüksək maliyyə resursları daxildir. Zəif tərəflər sırasına isə zəif marketinq,...
20 Avqust 2026, 16:17
Niyə bəzi ölkələrdə inflyasiya mənfi olur?
Deflyasiya ölkə iqtisadiyyatında mal, xidmətlərin ümumi qiymət səviyyəsinin davamlı şəkildə düşməsi, pulun alıcılıq qabiliyyətinin artması prosesidir. İlk baxışdan qiymətlərin ucuzlaşması istehlakçılar üçün sevindirici görünə bilsə də, deflyasiya mənfi inflyasiya göstəricisi kimi iqtisadi artıma böyük təhlükə yaradan ciddi böhran əlamətidir. Bu təzahür adətən bazarda tələbatın kəskin azalması, pul təklifinin daralması, istehsal olunan məhsullara alıcı tapılmaması nəticəsində meydana gəlir.Citypost.az xəbər verir ki, bəzi ölkələrdə inflyasiyanın mənfiyə düşməsinin başlıca səbəbi istehlakçıların, biznes subyektlərinin gələcəyə olan inamsızlığı, xərcləmələri təxirə salmasıdır. Qiymətlərin daha da düşəcəyini gözləyən əhali alış-verişi təxirə salır, pulunu toplamağa üstünlük verir. Tələbatın çökməsi şirkətləri məhsul qiymətlərini endirməyə, xərcləri azaltmaq üçün işçiləri ixtisar...
19 Avqust 2026, 15:12
Startap yaratmaq istəyənlərin investisiya tapmaq üçün atacağı ilk 3 addım
Startap yaratmaq, yenilikçi ideyanı uğurlu biznes modelinə çevirmək istəyənlər üçün ilkin kapitalın, investisiyanın cəlb edilməsi ən mühüm mərhələlərdən biridir. İdeyanın kağız üzərində qalmaması, bazara sürətli çıxışın təmin olunması üçün investorların diqqətini çəkmək, onların inamını qazanmaq tələb olunur. Bu prosesdə addımları doğru sıralamaq resursların səmərəli istifadəsini təmin edir, investor qarşısında layihənin dəyərini dəfələrlə artırır.Citypost.az xəbər verir ki, atılacaq ilk vacib addım ideyanı prototipə çevirmək, minimum xəyalpərəst məhsul (MVP) hazırlayaraq bazarda ilkin sınaqdan keçirməkdir. İnvestorlar yalnız mücərrəd ideyalara deyil, işlək mexanizmə, real istifadəçi rəylərinə, ilkin satış nəticələrinə pul yatırmağa üstünlük verirlər. Məhsulun bazar tələbatına cavab verdiyini, hədəf auditoriyanın real problemini həll etdiyini...
19 Avqust 2026, 11:33
Məhsulun maya dəyəri necə hesablanır? – Kiçik biznes sahibləri üçün bələdçi
Məhsulun maya dəyərinin doğru hesablanması kiçik biznesin dayanıqlı inkişafı, gəlirliliyin təmin olunması, bazarda rəqabətədavamlı qiymət siyasətinin formalaşması üçün həlledici rol oynayır. Bir çox sahibkar qiymət təyin edərkən yalnız xammal xərclərini nəzərə almaqla böyük maliyyə xətasına yol verir. Bu hal gözlənilmədən zərərə uğramağa, müəssisənin dövriyyə vəsaitlərinin tükənməsinə gətirib çıxarır. Məhsulun maya dəyəri onun istehsalı, satışa hazırlanması prosesində çəkilən bütün birbaşa, dolayısı xərclərin cəmindən ibarətdir.Citypost.az xəbər verir ki, hesablama prosesinə ilk növbədə birbaşa material xərclərinin dəqiq inventarizasiyası ilə başlanmalıdır. Bura məhsulun hazırlanmasında istifadə olunan əsas xammal, köməkçi materiallar, qablaşdırma vasitələri daxildir. Hər bir məhsul vahidinə nə qədər material sərf edildiyi qram, metr,...
19 Avqust 2026, 10:23
Səhmlər və istiqrazlar arasındakı əsas fərqlər
Maliyyə bazarında sərmayə alətləri arasında ən geniş yayılanlar səhmlər, istiqrazlardır. Hər iki alət şirkətlər, dövlətlər tərəfindən kapitallaşmanı artırmaq məqsədilə buraxılsa da, investorlara təqdim etdikləri hüquqlar, gəlirlilik mexanizmi, risk səviyyəsi baxımından köklü fərqlərə malikdir. Doğru investisiya qərarları vermək üçün bu iki qiymətli kağızın mahiyyətini, işləmə prinsiplərini aydın şəkildə fərqləndirmək lazımdır.Citypost.az xəbər verir ki, səhm sahibinə emitentin — emitent şirkətin mülkiyyətində pay verir, investor şirkətin həmtəsisçilərindən birinə çevrilir. Səhm alan şəxs şirkətin gələcək mənfəətindən divident almaq, idarəetmədə səs vermək hüququ qazanır. İstiqraz isə mülkiyyət payı yaratmır, borc öhdəliyi sənədidir. İstiqraz alan investor şirkətə və ya dövlətə müəyyən müddətə borc pul verir. Müddətin...
17 Avqust 2026, 12:00
İnflyasiya nədir və alıcılıq qabiliyyətinə necə təsir edir?
İnflyasiya ölkə iqtisadiyyatında mal, xidmət qiymətlərinin ümumi, davamlı yüksəlməsi prosesidir. Bu anlayış məhsulun bahalaşmasını deyil, istehlak səbətinə daxil olan əksər ərzaq, qeyri-ərzaq mallarının, xidmətlərin qiymət səviyyəsinin kütləvi artımını ifadə edir. Pul kütləsinin tələblə müqayisədə həddindən artıq çoxalması, istehsal xərclərinin artması, idxal olunan məhsulların bahalaşması kimi amillər inflyasiya prosesini sürətləndirən əsas səbəblər sırasındadır.Citypost.az xəbər verir ki, inflyasiyanın ən birinci, birbaşa nəticəsi pulun dəyərdən düşməsi, vətəndaşların alıcılıq qabiliyyətinin kəskin zəifləməsidir. Alıcılıq qabiliyyəti eyni miqdarda pul ilə nə qədər mal və ya xidmət almaq imkanını göstərir. Qiymətlər qalxdıqda, gəlirlər eyni tempdə artmadıqda əhalinin mal almaq gücü azalır. Məsələn, müəyyən məbləğlə əvvəllər tam aylıq...
13 Avqust 2026, 18:00
