Ağcaqanad sizi sancarkən üzərinizə ifrazat buraxır? – Maraqlı elmi fakt
Maraqlı 10 İyul 2026, 09:45
387
Yay aylarının ən narahatedici canlılarından biri olan ağcaqanadlarla bağlı maraqlı elmi faktlar insanları təəccübləndirməyə davam edir. Bir çoxları ağcaqanadın yalnız qan soraraq uzaqlaşdığını düşünür. Halbuki alimlərin araşdırmalarına görə, bu kiçik həşərat qanla qidalanarkən orqanizmində baş verən proseslər düşündüyümüzdən daha mürəkkəbdir.
Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, dişi ağcaqanad insanı sancdıqdan sonra qısa müddət ərzində öz bədən çəkisinin iki-üç qatı qədər qan qəbul edə bilir. Bu, onun ölçüsü nəzərə alındıqda olduqca böyük həcmdir. Lakin bu qədər maye ilə havaya qalxıb uçmaq ağcaqanad üçün çətinləşir.Məhz buna görə də ağcaqanad qan qəbul etdiyi zaman orqanizmindəki artıq suyu və bəzi maye tullantıları dərhal xaric etməyə başlayır. Alimlər bu prosesi "pre-diure" adlandırırlar. Bu mexanizm sayəsində ağcaqanad qanın yalnız zülal və digər qidalandırıcı maddələrlə zəngin hissəsini saxlayır, artıq mayeni isə ifraz edir. Bunun nəticəsində bədəni yüngülləşir və o, daha rahat uça bilir.Bu səbəbdən elmi baxımdan demək olar ki, ağcaqanad qan sorarkən eyni vaxtda kiçik həcmdə maye ifrazatı da buraxır. Lakin bu, insanların düşündüyü mənada "tualetini etmək" deyil. Bu, həşəratın həyatını davam etdirməsi üçün vacib olan fizioloji prosesdir.Ağcaqanad sancmasından sonra dəridə yaranan qaşınma və şişkinlik isə məhz onun tüpürcəyində olan xüsusi maddələrlə əlaqədardır. Ağcaqanad qanın laxtalanmasının qarşısını almaq üçün sancdığı nahiyəyə tüpürcək ifraz edir. İnsan immun sistemi bu maddələri yad cisim kimi qəbul etdiyindən qaşınma, qızartı və şişkinlik yaranır.Mütəxəssislər bildirirlər ki, ağcaqanadlar təkcə narahatlıq yaratmır, eyni zamanda dünyanın müxtəlif bölgələrində malyariya, denge qızdırması, Zika virusu və digər təhlükəli xəstəliklərin daşıyıcısı hesab olunurlar. Buna görə də xüsusilə yay aylarında ağcaqanadlardan qorunmaq, qoruyucu vasitələrdən istifadə etmək və onların çoxaldığı durğun su mənbələrini aradan qaldırmaq vacibdir.
Beləliklə, ağcaqanadın qan sorarkən artıq mayeni xaric etməsi elmi cəhətdən təsdiqlənmiş təbii fizioloji prosesdir. Bu kiçik canlıların davranış mexanizmi həm biologiya, həm də tibb sahəsində alimlərin maraqla araşdırdığı mövzulardan biri olaraq qalır.
Həmçinin oxuyun
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Hüceyrələrimiz daim yenilənirsə, niyə qocalırıq? – Alimlər səbəbi açıqlayır
İnsan orqanizmi hər an möhtəşəm bir yenilənmə prosesi yaşayır. Elmi araşdırmalara görə, bədənimizdə hər saniyə təxminən "50 milyon hüceyrə" ölür və onların yerində təxminən eyni sayda yeni hüceyrə əmələ gəlir. Bu faktı eşidən bir çox insan haqlı olaraq belə sual verir: Əgər hüceyrələrimiz daim yenilənirsə, bəs niyə qocalırıq?Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, bunun cavabı hüceyrələrin daxilində yerləşən genetik material – **DNT** və onun uclarında yerləşən "telomerlər" ilə bağlıdır.Telomerlər xromosomların uclarını qoruyan xüsusi strukturlardır. Onları ayaqqabı bağının ucundakı plastik örtüklərə bənzətmək olar. Necə ki, həmin plastik hissə bağın sökülməsinin qarşısını alır, telomerlər də DNT-ni qoruyaraq genetik məlumatın zədələnməsinə mane...
10 İyul 2026, 10:55
Yayın xilaskarı olan kondisioner necə işləyir? – Soyutmanın maraqlı mexanizmi
Yay aylarında temperatur yüksəldikcə kondisionerlər demək olar ki, hər evin, ofisin və iş yerinin ayrılmaz hissəsinə çevrilir. Bir çox insan kondisionerin otaqdakı isti havanı "yox etdiyini" düşünsə də, əslində cihaz tamamilə fərqli prinsiplə işləyir. Kondisioner istini məhv etmir, onu otaqdan kənara daşıyaraq məkanı sərinləşdirir.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, kondisionerin işi soyuducu maddənin – xüsusi qazın qapalı sistem daxilində fasiləsiz dövr etməsinə əsaslanır. Bu proses fizikanın istilik mübadiləsi qanunları ilə həyata keçirilir.Soyutma prosesi ilk olaraq otağın içərisindəki isti havanın daxili blok vasitəsilə sorulması ilə başlayır. Daxili blokun içərisində yerləşən boruların içindən xüsusi soyuducu qaz keçir. Ventilyator otaqdakı isti havanı...
09 İyul 2026, 16:27
Təbiətin ən ağıllı kamuflyajlarından biri
Təbiətdə sağ qalmaq üçün hər canlının özünəməxsus müdafiə üsulu var. Onlardan biri də qaranquşquyruq kəpənəyinin (swallowtail butterfly) tırtılıdır. Bu kiçik canlı həyatının müxtəlif mərhələlərində fərqli kamuflyaj üsullarından istifadə edərək yırtıcılardan qorunmağı bacarır.Citypost.az xəbər verir ki, həyatının ilk dövründə tırtılın görünüşü təsadüfi deyil. O, quş nəcisini xatırladan rəng və formaya malik olur. Bu kamuflyaj sayəsində quşlar və digər yırtıcılar onu yemək hesab etmədikləri üçün diqqətdən kənarda saxlayırlar. Beləliklə, tırtıl ən həssas dövrünü təhlükədən uzaq keçirə bilir.Bir qədər böyüdükdən sonra isə onun müdafiə strategiyası tamamilə dəyişir. Tırtıl yarpağın səthinə xüsusi ipək saplar ifraz etməyə başlayır. Bu saplar quruduqca möhkəmlənir və yarpağın kənarlarını...
09 İyul 2026, 10:50
Hovuzdan gələn güclü xlor qoxusu əslində nəyin xəbərçisidir?
Bir çox insan hovuzdan kəskin xlor qoxusu gəldikdə bunun səbəbini suya həddindən artıq xlor vurulması ilə əlaqələndirir. Əslində isə həqiqət tamamilə fərqlidir. Güclü xlor qoxusu çox vaxt hovuzun daha çirkli olduğunun göstəricisidir.Citypost.az xəbər verir ki, hovuzlarda istifadə olunan xlorun özü kəskin qoxuya malik deyil. İnsanların hiss etdiyi o ağır qoxu xlorun tər, sidik, kosmetik vasitələr, günəş kremləri, saç məhsulları və dəridən ayrılan digər üzvi maddələrlə reaksiyaya girməsi nəticəsində yaranan xloramin adlı kimyəvi birləşmələrdən qaynaqlanır.Başqa sözlə desək, hovuzdan nə qədər güclü "xlor qoxusu" gəlirsə, bu, suyun tərkibində insan mənşəli çirkləndiricilərin bir o qədər çox olduğunu göstərə bilər. Məhz buna görə peşəkar...
09 İyul 2026, 09:43
Yuxular gələcəyi göstərir, yoxsa beynin oyunu?
Yuxuda gördüyün bir hadisə heç sonradan gerçək həyatda baş verib? Əgər belə bir hiss yaşamısansa, tək deyilsən. Dünyada milyonlarla insan bəzən gördüyü yuxunun sonradan gerçəkləşdiyini düşünür. Bu səbəbdən də "yuxum çıxdı" ifadəsi əsrlərdir insanlar arasında geniş yayılıb.Citypost.az xəbər verir ki, elm isə bu hadisəyə fərqli yanaşır. Mütəxəssislərin fikrincə, yuxular gələcəyi göstərmir. Beyin gün ərzində topladığı məlumatları emal edir, müxtəlif ehtimalları bir-biri ilə birləşdirərək saysız-hesabsız ssenarilər yaradır. Bu ssenarilərdən biri təsadüfən sonradan real həyatda baş verdikdə, insan həmin yuxunu xatırlayır və onun gerçəkləşdiyini düşünür.Əslində isə beynimiz hər gecə onlarla fərqli yuxu görür. Onların böyük əksəriyyəti heç vaxt reallaşmır və biz onları...
09 İyul 2026, 08:41
Flaminqolar niyə bir ayaq üstündə dayanır? – Təbiətin maraqlı sirri
Flaminqoları görən insanların diqqətini çəkən ilk xüsusiyyətlərdən biri onların uzun müddət bir ayaq üstündə dayanmasıdır. İlk baxışda bu, sadəcə maraqlı bir davranış kimi görünsə də, əslində bunun arxasında elm adamlarını uzun illər düşündürən bioloji mexanizm dayanır.Citypost.az-ın məlumatına görə, mütəxəssislərin araşdırmalarına görə, flaminqoların bir ayaq üstündə dayanmasının əsas səbəblərindən biri enerjiyə qənaət etmək və bədən istiliyini qorumaqdır. Bu quşlar çox vaxt soyuq və ya ilıq sularda saatlarla qaldıqları üçün hər iki ayağını suyun içində saxlamaq bədəndən daha çox istilik itkisinə səbəb olur. Bir ayağını bədəninə yaxın çəkərək onlar istilik itkisinin qarşısını alır və enerji sərfiyyatını minimuma endirirlər.Alimlər müəyyən ediblər ki, flaminqoların...
08 İyul 2026, 10:55
