Simran HƏSƏNOV - 70 - Daşdəmir ƏJDƏROĞLU YAZIR
Söz adamı 11 Avqust 2026, 17:46
444
ZAMANIN VƏ SÖZÜN SİMRAN ÖLÇÜSÜ
Dünyanın elə qəribə nizamı, Allahın elə qəliz hesabı var ki, bəzən mənə elə gəlir, adamlar iki yerə bölünür: adam var ki bu həyatda, sadəcə, yer tutur, yerə ağırlıq salır. Adam da var ki oturduğu yeri bəzəyir, ətrafına yüngüllük, işıq daxil edir. Hüquq elmləri doktoru, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin Aparat rəhbəri, ismayıllılıların sevimlisi, biz yazarların səmimi, ayrılmaz dostu Simran Həsənov məhz o ikinci tayfanın - ömrü bütövlük, ləyaqət imtahanı kimi yaşayanların ən ön sıralarındandır. Bu gün o, həyatın elə bir uca zirvəsinə - 70-dən 71-ə - müdriklik çağına qədəm qoyur ki, oradan geriyə baxanda ancaq fərəh, ağappaq ləyaqət və ədalətlə yaşanmış ömür görünür.
SİMRAN HƏSƏNOVUN 70 İLLİK ÖMÜR ZİRVƏSİ
Mən adamı ilk baxışdan tanıyanam, onun daxili coğrafiyasını bircə cümlə ilə çəkib ortaya qoyanam. Hüquqşünas dostum Simran müəllimə baxanda o daxili coğrafiyanın ən təmiz, fırtınasız xəritəsini görürəm. Bilirsiniz, bu gün dünyada ədalətdən danışmaq, dürüstlük bəyanatları vermək çox asandır - söz ucuzlaşıb, cümlələr bazara çıxarılıb. Amma hüququn o quru, soyuq maddələrini ürəyin istiliyi ilə qovuşdurmaq, qanunun ismətini tam 70 il ləkəsiz qorumaq hər adamın qabiliyyəti, hər ürəyin hünəri deyil. Simran Həsənov maddələri bəzəyib səs-küy salanlardan olmayıb. O, bu illərdə ədaləti tərəziyə qoyanda bəşəri vicdanı həmişə öndə tutub, varlığı və ləyaqətli sükutu ilə həm qanunun keşiyində durub, həm də dostlarına sonsuz güvən verib.
DİK VƏ MƏĞRUR QALAN XARAKTERİN MÖHTƏŞƏM ZƏFƏRİ
Jurnalist gözü ilə baxanda görürsən ki, bəzi insanların ömrü sakit axan bir çaya bənzəyir. Üzərində heç bir fırtına qopmurmuş kimi görünür, amma o çayın dərinliyində elə bir mənəvi zənginlik, elə bir daxili dözüm var ki, heyran qalmamaq olmur. 70 il bir insan ömrü üçün, sadəcə, rəqəmlərin cəmi deyil. Bu, zamanın o amansız dəyirmanında öz mənliyini, insani keyfiyyətlərini üyütməyə qoymayan, hər zaman dik və məğrur qalan xarakterin möhtəşəm zəfəridir. Simran müəllim hüquqşünas soyuqqanlılığı ilə dost səmimiyyətini elə gözəl birləşdirir ki, onunla paylaşılan bir fincan çay, edilən bir söhbət insana həyatın hələ də gözəl, ədalətli və etibarlı olduğunu xatırladır.
Belə yerdə gözəl deyiblər: “Zaman hər şeyi toz-torpağa qatıb aparar, amma təmiz adı, səmimi bir dostun buraxdığı o xoş təbəssümü gizlətməyə qəbirstanlıqların da, tarixin də gücü çatmaz”. Simran Həsənov da dostlarının xatirələrində, qanunun və dostluğun keşiyində hər zaman sözünə, özünə arxalanmaq mümkün olan bütöv bir insan kimi qalıb və qalacaq. Çünki onun daxilindəki mayak hər zaman eyni ulu mənbədən - təmiz mənəviyyatdan, tərəzi dürüstlüyündən və insana olan sonsuz hörmətdən bəhrələnir.
TARİXİN SƏSİ, ZAMANIN NƏFƏSİ
Dünyanı gəzdikcə, Yerin gecəsindən gündüzünə addadıqca, tarixin dərin qatlarında millətin ruhunu, kökünü aradıqca bircə həqiqətə agah olmuşam: milləti yaşadan onun torpağı qədər o torpağın üstündə ucalan mənəviyyat qalalarıdır. Bu qalalar daşdan, kərpicdən hörülmür; onlar insan ömründən, insan ləyaqətindən ucaldılır. Ulu Qafqazın ətəklərində, Şərqlə Qərbin, imanla elmin qovuşduğu bu doğma Azərbaycanda əsrlər boyu inancımızın, tolerantlığımızın və milli bütövlüyümüzün keşikçisi olan ulu təsisat var: bu idarə, sadəcə, dini bir mərkəz deyil, tarixin çətin sınaqlarından, tufanlarından keçib gələn mənəviyyat divanımızdır.
Həmin bu mənəviyyat qalasının idarəçilik yükünü, onun səssiz, fədakar nizamını çiynində daşıyan bir şəxsiyyət var: aparat rəhbəri
millət sevdalısı olan bir şair qəlbi ilə bu ömrə baxanda mən, sadəcə, bir məmur portreti görmürəm. Burada qanunla imanın, hüquqla mənəviyyatın elə bir bütöv vəhdətini görürəm ki, bu xislət millətimizin daxili saflığının aynasıdır. Həyatını dini qaydaların nizamlanmasına, dini qurumların mülki-hüquqi statusunun elmi əsaslarla tədqiqinə həsr edən bu insan, əslində, dövlətçilik tariximizin mənəvi sərhədlərini qoruyan keşikçilərdəndir. Bu insan hamımızın fəxri, özümüzə sirdaş, həmdəm saydığımız, çətin günlərimizin dayağı hesab etdiyimiz Simran Həsənovdur.
QANUNUN SAYRIŞAN İŞIĞI VƏ İMAN TƏRƏZİSİ
Həmçinin oxuyun
Keşməkeşli dünyamızda hər şey sınaqdan keçir. Millətlər də, fərdlər də imperiyaların çöküşündən, quruluşların dəyişməsindən, zamanın amansız gərdişindən keçərək formalaşır. Biz bu torpaqlarda azadlıq davası aparanda, Azərbaycan adını dünyaya yaymaq üçün fəryad edəndə qanunlarımızın da sarsılmaz, mənəviyyatımızın da bütöv olmasını arzulayırdıq. Simran Həsənov məhz o müqəddəs vəhdəti öz fəaliyyətində gerçəkləşdirən ziyalılardandır. O, hüquqşünasdır – soyuq maddələrin, sərt qanunların dilini bilir. Amma o, həm də mənəviyyat ocağının aparat rəhbəridir. Bu o deməkdir ki, onun masası üzərində quru qanun kitabları ilə yanaşı, insan amili, vicdan tərəzisi və Tanrı qorxusu dayanıb.
Simran müəllim Azərbaycanda tolerantlıq və multikulturalizm mühitinin beynəlxalq miqyasda təbliğində, müxtəlif dini icmaların dinc yanaşı yaşamasının qanunvericilik bazasının təmin edilməsində əvəzolunmaz xidmətlər göstərib. Onun rəhbərlik etdiyi aparat, Şeyxülislam Allahşükür Paşazadənin rəhbərliyi altında İslam dünyasında məzhəbçilik ayrı-seçkiliyinə, radikalizmə qarşı sipər çəkən mühüm bir mexanizmdir.
Jurnalist gözü ilə baxanda görürım ki, bəzi adamlar vəzifəyə gəlir və o kürsüdən güc alırlar. Amma Simran Həsənov oturduğu o məsuliyyətli kürsüyə öz elmi səviyyəsini, hüquqi təfəkkürünü və ən əsası, insanı xislətini gətirərək onu ucaldıb. Onun dilindən heç vaxt təfriqə, bölücülük sözü çıxmadı. O, hər bir beynəlxalq görüşdə, xarici qonaqların qarşısında Azərbaycanın dözümlülük mədəniyyətini, millətimizin bəşəri sevgisini böyük qürurla təqdim edib.
ZİYALI LƏYAQƏTİ VƏ MİLLƏT SEVDASI
Mən həmişə yazılarımda, çıxışlarımda bir fikri vurğulamışam: Ziyalı o adamdır ki, onun millət dərdi olsun, o, xalqın ağrısı ilə nəfəs alsın. S.Həsənovun ömür cığırına nəzər salanda onun daxilindəki o səssiz, amma gur yanan millət sevdasını hiss etməmək mümkün deyil. Bu neçə ildə müşahidə aparmışam, Simran müəllimin müsbət xarakterini göstərən bütün vərdişlərinə heyran qalmışam, sadəliyinin, təvazökarlığının, mənəvi dünyasının təmizliyini görmüşəm. Tədbirlərdə həmişə öz yerini, sözünü bilən şəxs kimi yaddaşıma həkk edilib.
Bir tərəfdən dövlətçilik prinsiplərinə sadiqlik, digər tərəfdən milli-mənəvi dəyərlərin keşiyində durmaq - bu iki ağır yükü eyni çiyində daşımaq və tam ləyaqətlə, ləkəsiz şəkildə bu yolu yürümək hər adama nəsib olan xoşbəxtlik deyil.
O, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin daxili nizamını qoruyarkən, eyni zamanda elmi araşdırmalarını davam etdirib, hüquq elmləri doktoru zirvəsinə yüksəlib. Bu, gənc nəslə, dindarlara və ziyalılara bütöv bir örnəkdir. Elm hər zaman imanın işığı ilə birləşəndə insanlığı xilas edir. Simran müəllim də elmi yaradıcılığı ilə din-dövlət münasibətlərinin mülki-hüquqi aspektlərini araşdıraraq mətbuatımızın və elmimizin tarixinə dəyərli imzalar atıb.
Dostları, həmkarları və onu tanıyanlar yaxşı bilirlər ki, Simran Həsənovun qapısı hər zaman ehtiyacı olanın, dərdini söyləyənin üzünə açıqdır. O, rəsmi sənədlərin sərtliyini öz mülayim, müdrik təbəssümü və insanpərvərliyi ilə yumşaltmağı bacarır. Onun sədaqəti, sadəcə, işinə deyil, bu torpağa, bu dövlətə və mənəvi liderinə olan sarsılmaz vəfasıdır.
HÜQUQŞÜNASLIĞI MƏNƏVİYYATLA BİRLƏŞDİRƏN SADİQ ZİYALI
Bu xatirə yazısı, onun bu millət və din naminə çəkdiyi zəhmətlərin, göstərdiyi fədakarlıqların kiçik bədii etirafıdır. Arzu edirik ki, onun qələmi də, inanc tərəzisi də hər zaman düzlüyün və haqqın tərəfində vursun. Ömür kitabının növbəti səhifələri xalqımıza, dövlətimizə və müqəddəs dinimizə xidmət yolunda ancaq zəfərlərlə, cansağlığı və mənəvi hüzurla yazılsın! Ulu Tanrı bu müqəddəs yolda hər zaman onun dayağı olsun!
Simran Seyfəddin oğlu Həsənov Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin fədakar rəhbəri və millət sevdalısı kimi, ömrünü dövlətçilik və mənəvi dəyərlərin qorunmasına həsr edib. 70 illiyinə həsr etdiyim bu yazı onun hüquqşünaslıq fəaliyyətini mənəviyyatla birləşdirən sadiq bir ziyalının ləyaqətli ömür yolunu əks etdirir. Və sonda Simran müəllimə möhkəm cansağlığı, gümrahlıq, ailə səadəti, nəvə-nəticə toyu və sadiq ziyalı ömrünü sonadək ləyaqətlə yaşamağı arzu edirəm.
Daşdəmir ƏJDƏROĞLU
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
MƏN SƏNƏ İLAHİ ŞEİR YAZACAM - VASİF SÜLEYMANIN ŞEİRİ
MƏN SƏNƏ İLAHİ ŞEİR YAZACAMİndi yazaramsa, bu “şər” olacaq,Düşməsə yazmaram, düşər… Olacaq…Çəkəcəm ilhamı dar ağacına,Vərəqdə elə bir məhşər olacaq-Mən sənə ilahi şeir yazacam. Bəlkə də misrası dodağındadı,Bölgüsü, hecası sorağındadı.Belə bir şeirin yazı masası,Dünyanın ən xoşbəxt bucağındadı-Mən sənə ilahi şeir yazacam.Ürəyim yazacaq, neyləmək olar,İlhamı saxlayıb əyləmək olar…O qədər SƏN deyib şeir yazmışam,Birini yüz qıza söyləmək olar-Mən sənə ilahi şeir yazacam.Dinib-danışanda sözün ilahi,Bu dərdə dözməyə dözüm - ilahi.Adi söz demərəm adiləşəsən,Təpədən-dırnağa özün ilahi- Mən sənə ilahi şeir yazacam.Həsrətin, heyrətin sonu bu yazda,Şeirnən gələydi bizə muraz da.Qurtarım qəlbimi üzüntülərdən,Dözmüsən bu qədər, gözlə bir az da-Mən sənə ilahi şeir yazacam....
11 Avqust 2026, 17:12
Tarixi təhqir edənlərə cavab: Kökünü dananın gələcəyi olmaz! -NƏCİBƏ İLKİN
Tarix millətin yaddaşıdır. Yaddaşa atılan hər daş isə təkcə keçmişə deyil, gələcəyə atılır. Ona görə də milli dövlətçilik tariximizin mühüm simalarına və milli-mədəni yaddaşımızın rəmzlərinə qarşı səsləndirilən təhqiramiz və qərəzli fikirlər adi bir söz sərbəstliyi kimi qəbul edilə bilməz.Tarix hər kəsin istədiyi kimi yazıb-pozacağı şəxsi gündəlik deyil. Tarix millətin yaddaşıdır, dövlətçilik irsidir, gələcək nəsillərə ötürülən mənəvi sərvətdir. Bu yaddaşa qəsdən daş atan, milli dövlətçilik tariximizin şəxsiyyətlərini təhqir edən, Azərbaycan mədəniyyətinin beşiklərindən biri olan Təbrizi aşağılayan hər bir yanaşma ciddi etiraz doğurmalıdır.Şah İsmayıl Xətaiyə münasibətdə tarixilikdən uzaq, birtərəfli və qaralama xarakterli yanaşmalar, eləcə də Təbriz kimi Azərbaycan tarixinin və mədəniyyətinin mühüm...
10 Avqust 2026, 12:13
Eşqin sarayı... Adil Cəmilin ŞEİRİ
Könlüm açılmayıb, üzüm gülməyibMən sənə könlümü açandan bəri.O eşqin sarayı uçmayıb, gülüm,Xəyalım keçmişə uçandan bəri.…Üzünə çıxmışdı sevginin rəngi,Sükutla deyərdin sözünü sən ki…Bir ömür boyunca nə biləsən ki,Bu cana nə gəldi o candan bəri.Vaxt keçib - varımla yoxum dəyişib,Elə düşünmə ki, ruhum dəyişib.And olsun Allaha yuxum dəyişibSən mənim yuxumdan qaçandan bəri.Adiləm, heyim yox coşub-daşmağa,Razıyam - mənimlə gəl "dalaşmağa".Səni gözləyirəm vidalaşmağa,Gözlərim yol çəkir haçandan bəri....
10 Avqust 2026, 12:11
Unudulmaz Nəriman Həsənzadəyə - Sərvaz HÜSEYNOĞLU
Baxsa, qəbrinə də şeir yazardı,Bu ağır sükutu özü pozardı,"Bu da bir zarafat" deyib, yozardı,Uğunub gedərdi Nəriman qağa. Əlini alnına günlük tutardı,Arada görürdün xəyal apardı,Danışsa, Allah da dinclik tapardı,Yaxşılıq edərdi Nəriman qağa. Qəlbə məlhəm idi "dərdiş" deməyi,"Yoluna düşəcək hər iş" deməyi.Məktəbdi şeirdən keçən əməyi,Fərhada qədərdi Nəriman qağa. Sarasız günlərdə sınıb, incəlib,"Bağışla - deyərdi, ölüm gec gəlib".Nə yaxşı qovuşduq deyə dincəlibBəxtə şükr elədi Nəriman qağa. Şərəfdi yetdiyin zirvəyə yetmək,Palıd ağacıtək yurdunda bitmək.Dünyaya sənintək gəlib, sənintəkGedənin nə dərdi, Nəriman qağa... Dönüb qəbr evinə baxdım, dönükdüm,Gördüm məzarda da yenə böyükdü.Bilsə cənazəsi kiməsə yükdü -Yeriyib gedərdi Nəriman qağa. ...
09 Avqust 2026, 12:13
"Qaçaq Süleyman" romanı tarixi- bədii nəsrimizin dəyərli nümunəsi kimi
"Qəlbində keçmişinin tarixini saxlamayan nə insan, nə də ki alim deyil.Kim ki, özündə keçmişinin tarixini saxlayır, ol şəxs öz ömrünə illər əlavə edir".Şihabəddin Məhəmməd ən - NəsəviTanınmışn yazıçı Vaqif Rüstəmovun "Qaçaq Süleyman" romanı Azərbaycan tarixi-bədii nəsrinin maraqlı nümunələrindən biridir. Əsərdə Qarabağın qədim yurdlarından olan Cəbrayıl qəzasında, onun Daşkəsən kəndində və ətraf kəndlərdə baş vermiş hadisələr fonunda xalq qəhrəmanı Qaçaq Süleymanın həyat yolu, mübarizəsi və yüksək mənəvi keyfiyyətləri bədii dillə təsvir olunur. Müəllif tarixi hadisələri bədii təxəyyüllə birləşdirərək oxucunu XIX əsrin sonu – XX əsrin əvvəllərinin mürəkkəb ictimai-siyasi mühitinə aparır.Romanın əsas mövzusu xalqın azadlıq uğrunda mübarizəsi, vətənə sədaqət, ədalətin bərpası və...
08 Avqust 2026, 10:36
Səməd Vurğun yaradıcılığı milli ədəbi fikrin və mənəvi dəyərlərin mühüm qaynağıdır – Xalq yazıçısı Anar
Səməd Vurğun Azərbaycan poeziyasının, milli ədəbi fikrin inkişafında misilsiz xidmətləri olan qüdrətli söz ustasıdır. Görkəmli şairin zəngin yaradıcılığı təkcə bədii-estetik xüsusiyyətləri ilə deyil, həmçinin humanizm və yüksək mənəviyyat ideyalarının təbliği baxımından bu gün aktuallığını qoruyub saxlayır.
01 Avqust 2026, 12:13