Aralıqlı oruc (Intermittent Fasting) pəhrizi: Kimlər üçün faydalıdır, kimlərə qadağandır?
Maraqlı 01 Sentyabr 2026, 14:53
238
Aralıqlı oruc (intermittent fasting) pəhrizi son illərdə populyarlıq qazanan, qida qəbulunu müəyyən saat aralıqları ilə məhdudlaşdıran qidalanma modelidir. Bu üsul nə yediyinizdən daha çox, nə zaman yediyinizə diqqət yetirərək orqanizmin maddələr mübadiləsini tənzimləməyi hədəfləyir. Ən geniş yayılan 16/8 modelində günün 16 saatı ac qalınır, qalan 8 saat ərzində isə qida qəbul edilir. Bu qidalanma rejimi orqanizmdə insulin səviyyəsini azaldaraq piylərin yandırılmasını sürətləndirir, hüceyrələrin özünü təmizləmə mexanizmi olan autofaqiyanı aktivləşdirir.
Citypost.az xəbər verir ki, aralıqlı oruc rejimi xüsusilə artıq çəkidən əziyyət çəkənlər, insulin müqaviməti olanlar, ikinci tip diabet riski daşıyan şəxslər üçün faydalıdır. Müntəzəm olaraq tətbiq edildikdə qanda şəkərin səviyyəsini stabilləşdirir, xolesterini tənzimləyir, bədəndəki xroniki iltihab göstəricilərini aşağı salır. Eyni zamanda həzm sisteminə dincəlmək imkanı verərək enerjini artırır, zehni fokuslanmanı yaxşılaşdırır, ürək-damar sağlığını müsbət yöndə dəstəkləyir.
Lakin bu pəhriz modeli hərkəs üçün uyğun deyil, bəzi insan qrupları üçün ciddi təhlükə yarada bilər. Birinci tip diabet xəstələri, kəskin hipoqlikemiya meyillilər, böyrək, qaraciyər çatışmazlığından əziyyət çəkənlərə aralıqlı oruc tutmaq qəti qadağandır. Həmçinin hamilə, uşaq əmizdirən qadınlar, inkişaf dövründə olan yeniyetmələr orqanizmin yüksək qida maddələrinə ehtiyacı olduğu üçün bu rejimdən uzaq durmalıdırlar.
Qida davranış pozuntusu, anoreksiya, bulimiya keçmişi olan şəxslərdə uzunmüddətli aclıq tutmaları psixoloji disbalansı dərinləşdirə bilər. Davamlı hormon müalicəsi alanlar, müəyyən vaxtlarda qida ilə qəbul edilməli dərman istifadə edənlər mütləq həkimlə məsləhətləşməlidir. Aralıqlı oruca başlamazdan əvvəl qan analizləri vermək, daxili orqanların vəziyyətini dəyərləndirmək olası fəsadların qarşısını almaq baxımından vacibdir.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Ultrasəs və İnfrasəs nədir? – İnsan qulağının eşitmədiyi səslərin istifadə sahələri
Ultrasəs və infrasəs insan qulağının eşitmə həddindən kənarda qalan, tezliyinə görə fərqlənən səs dalğalarıdır. İnsan qulağı yalnız 20 hets ilə 20 000 hets aralığındakı tezlikləri qavramaq qabiliyyətinə malikdir. Tezliyi 20 000 hetsdən yüksək olan səs dalğaları ultrasəs, 20 hetsdən aşağı olan batıq səs dalğaları isə infrasəs adlanır. İnsanlar bu səsləri eşitməsə də, hər iki səs növü fiziki xassələrinə görə elm, təbabət, sənaye, hərbi sahələrdə geniş istifadə olunur.Citypost.az xəbər verir ki, ultrasəs dalğaları yüksək tezlikli, qısa dalğa uzunluğuna malik olduğu üçün materialların içindən keçərkən əks olunma, yönəlmə xüsusiyyətlərini saxlayır. Bu cəhət təbabətdə daxili orqanların zədələnmədən müayinə edilməsinə, yəni ultrasəs müayinəsinə (USM)...
01 Sentyabr 2026, 13:43
Okean altındakı internet kabelləri: Qlobal şəbəkə suyun altından necə idarə olunur?
Dünya miqyasında rəqəmsal məlumat axınının, internet şəbəkəsinin 99 faizindən çoxu peyklər vasitəsilə deyil, okeanların, dənizlərin dibi ilə çəkilmiş nəhəng fiber-optik kabellər şəbəkəsi ilə ötürülür. Materikləri, adaları bir-birinə bağlayan bu sualtı infrastruktur qlobal kommunikasiya sisteminin, beynəlxalq maliyyə əməliyyatlarının əsas sütununu təşkil edir. Minlərlə kilometr uzunluğunda olan bu kabellər sahil stansiyaları, qlobal telekommunikasiya gigantları tərəfindən fasiləsiz idarə olunur.Citypost.az xəbər verir ki, su altındakı internet kabelləri lazer işığı impulsları vasitəsilə məlumatı saniyədə terabitlərlə ölçülən sürətlə ötürən incə şüşə liflərdən ibarətdir. Okean dibinin kəskin təzyiqinə, duzlu suyun korroziya təsirinə dözmək üçün bu liflər çoxqatlı polad məftillər, mis naqillər, polietilen örtüklə mühafizə olunur. Sahilə yaxın...
01 Sentyabr 2026, 11:10
İşarət dili bütün dünyada eynidirmi? – Karlar üçün beynəlxalq ünsiyyət sirləri
İşarət dilinin bütün dünyada vahid, universal bir sistem olması haqqında yanlış təsəvvür geniş yayılsa da, reallıqda bu dil hər bir ölkədə, hətta fərqli regionlarda müstəqil şəkildə formalaşan zəngin dilçilik sistemidir. Şifahi dillər kimi işarət dilləri də hər xalqın mədəniyyəti, tarixi, sosial mühiti ilə sıx bağlı olaraq inkişaf edib. Bu səbəbdən dünyada vahid işarət dili yoxdur; müxtəlif ölkələrdə eşitmə, nitq məhdudiyyətli şəxslər özlərinə məxsus milli işarət dillərindən istifadə edirlər. Məsələn, eyni şifahi dildə danışan Böyük Britaniya ilə Amerika Birləşmiş Ştatlarının işarət dilləri (BSL və ASL) bir-birindən tamamilə fərqlənir, bu ölkələrin karları bir-birini başa düşməkdə çətinlik çəkirlər.Citypost.az xəbər verir ki, hər ölkənin...
01 Sentyabr 2026, 09:15
Vulkan püskürməsindən əvvəl heyvanlar bunu necə hiss edir?
Vulkan püskürməsindən əvvəl heyvanların qeyri-adi davranışlar nümayiş etdirməsi, təhlükə zonasını tərk etməsi uzun illərdir müşahidə edilən təbiət fenomenidir. Elm adamları bu halı heyvanların fövqəltəbii hissiyyatı ilə deyil, onların insan duyğularından dəfələrlə həssas olan anatomik, fizoloji sensor sistemi ilə izah edirlər. Vulkanik aktivlik başlamazdan əvvəl Yerin təkində meydana gələn fiziki, kimyəvi dəyişikliklər heyvanlar tərəfindən dərhal qəbul edilir.Citypost.az xəbər verir ki, vulkan püskürməsi ərəfəsində maqmanın yuxarı hərəkət etməsi Yerdə gözlə görünməyən kiçik titrəyişlərə, seysmik dalğalara səbəb olur. İnsanların hiss edə bilmədiyi bu mikro-titrəyişləri, eləcə də aşağı tezlikli infrasəs dalğalarını bir çox canlılar, xüsusən də quşlar, gəmiricilər, sürünənlər dərhal qavrayırlar. İnfrasəs dalğaları havada,...
31 Avqust 2026, 21:15
Qarışqaların öz çəkisindən 50 dəfə ağır yükü qaldırmasının fiziki səbəbi
Qarışqaların öz bədən çəkisindən 50 dəfəyə qədər ağır yükləri asanlıqla qaldırması, daşıması biologiya ilə fizikanın kəsişməsində yer alan heyrətamiz təbiət fenomenidir. Bu balaca həşəratların nümayiş etdirdiyi fövqəladə güc onların fiziki ölçüləri, əzələ quruluşu, bədən çəkisinin həcmə nisbəti ilə birbaşa əlaqədardır. Fizikada "kvadrat-kub qanunu" kimi tanınan prinsipə əsasən, canlıların ölçüsü kiçildikcə onların əzələ gücünün bədən çəkisinə olan nisbəti kəskin şəkildə artır.Citypost.az xəbər verir ki, canlının bədən ölçüləri kiçildikdə onun ümumi həcmi, çəkisi kub nisbətdə (üçölçülü) azaldığı halda, əzələlərin en kəsiyinin sahəsi kvadratik nisbətdə (ikiölçülü) kiçilir. Əzələnin istehsal etdiyi güc onun həcmindən deyil, məhz en kəsiyinin sahəsindən asılıdır. Qarışqa kimi kiçik ölçülü...
31 Avqust 2026, 20:30
Dünyanın ən dərin şirin su gölü – Baykal haqqında bilinməyən 5 fakt
Baykal gölü Sibirin cənubunda yerləşən, təbii möcüzələri ilə bütün dünyanı heyrətləndirən Yer kürəsinin ən dərin, ən qədim şirin su hövzəsidir. Təxminən 25 milyon ildən çox yaşı olan bu nəhəng su hövzəsi maksimal 1642 metr dərinliyi ilə planetin ən dərin gölü ünvanını daşıyır. Təbiət abidəsi haqqında geniş yayılmış ümumi məlumatlarla yanaşı, onun daxili ekosistemi, fiziki xüsusiyyətləri ilə bağlı az bilinən, təəccüb doğuran faktlar mövcuddur.Citypost.az xəbər verir ki, birinci maraqlı fakt Baykalın dünyadakı bütün içməli su ehtiyatlarında tutduğu misilsiz payla bağlıdır. Göl planetin donmamış şirin su ehtiyatının təxminən 20 faizini, Rusiyanın isə içməli su ehtiyatının 90 faizə yaxınını təkbaşına təşkil edir. İkinci...
31 Avqust 2026, 14:00
