Sümük əriməsinə (Osteoporoz) qarşı K2 və D3 vitamini ilə zəngin menyu
Tibb 01 Sentyabr 2026, 18:43
292
Osteoporoz sümük toxumasının sıxlığının azalması, sümüklərin kövrəkləşərək tez qırılan hala gəlməsi ilə səciyyələnən metabolik xəstəlikdir. Yaşlanma prosesi, hormonal dəyişikliklər sümük kütləsinin itirilməsini sürətləndirir. Bu patologiyanın qarşısını almaq, sümük sistemini möhkəmləndirmək üçün yalnız kalsium qəbul etmək kifayət etmir. Kalsiumun həzm sistemindən qana sorulması, oradan birbaşa sümük toxumasına yönləndirilməsi üçün D3, K2 vitaminlərinin birlikdə qəbul olunması müstəsna rol oynayır.
Citypost.az xəbər verir ki, D3 vitamini qida vasitəsilə alınan kalsiumun bağırsaqlarda sorulmasını təmin edən əsas amildir. Lakin kalsiumun qandan damar divarlarına deyil, sırf sümüklərə toplanması üçün K2 vitamininə ehtiyac yaranır. K2 vitamini osteokalsin zülalını aktivləşdirərək kalsiumu sümük matrisinə bağlayır, yumşaq toxumalarda, damarlarda əhəngləşmənin qarşısını alır. Bu iki vitaminin sinergik təsiri sümük sıxlığını maksimum dərəcədə artıraraq osteoporoz riskini ciddi şəkildə aşağı salır.
Sümük əriməsinə qarşı gündəlik rasionda D3 vitamini ilə zəngin qidalara geniş yer verilməlidir. Yağlı dəniz balıqları (somon, skumbriya, nərə), balıq yağı, yumurta sarısı, kərə yağı bu vitaminin təbii mənbələri sayılır. D3 vitamininin bədəndə aktiv formaya keçməsi üçün günəş şüaları da vacib faktordur. Eyni zamanda orqanizmi K2 vitamini ilə təmin etmək üçün fermentləşdirilmiş qidalar – xüsusilə kəsmik, bərk pendir növləri, qatıq, fermentasiya olunmuş soya məhsulları (natto), eləcə də ördək, toyuq qaraciyəri menyuya daxil edilməlidir.
Günlük menyunun tərtibində hər iki vitamini özündə birləşdirən kombinasiyalar ön plana çıxarılmalıdır. Məsələn, səhər yeməyində yumurta sarısı ilə kərə yağı, günorta yeməyində yağlı balıq yanında fermentləşdirilmiş tərəvəzlər, pendir çeşidləri istehlak oluna bilər. Qidaların tərkibindəki bu vitaminlərin yağda həll olduğunu nəzərə alaraq menyuda zeytun yağı kimi faydalı yağlardan istifadə edilməsi sorulma faizini yüksəldir. Rasionun düzgün tənzimlənməsi sümük toxumasını daxildən qidalandıraraq uzunillik oynaq, sümük sağlığını zəmanət altına alır.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Hüceyrə qocalmasını və iltihabı dayandıran vasitələr
İnsan orqanizmində hüceyrə qocalması, xroniki iltihab prosesləri erkən yaşlanmanın, ürək-damar xəstəliklərinin, diabetin, onkoloji patologiyaların yaranmasında əsas rol oynayan amillərdir. Yaş artdıqca funksiyasını itirmiş, lakin bölünməyə davam etməyən "senessent" (qoca) hüceyrələr toxumalarda toplanaraq ətraf sağlam toxumalara iltihab siqnalları ötürür. Müasir tibb elmi bu dağıdıcı mexanizmi dayandırmaq, hüceyrə səviyyəsində gəncləşməni təmin etmək üçün antioksidantlar, senolitik birikmələr, həyat tərzi dəyişikliklərinin kompleks tətbiqini vacib hesab edir.Citypost.az xəbər verir ki, hüceyrə qocalmasının qarşısını alan ən təsirli vasitələrdən biri "senolitik" adlanan, köhnəlmiş hüceyrələrin selektiv şəkildə məhv edilməsini stimullaşdıran maddələrdir. Qida vasitəsilə alınan quercetin (soğan, alma, çay tərkibində), fisetin (çiyələk, xiyar tərkibində), resveratrol (qırmızı üzüm, giləmeyvələrdə) kimi...
01 Sentyabr 2026, 15:30
Anemiya (Qansızlıq) növünü necə təyin etməli? – Dəmir, B12 və fol turşusu çatışmazlığı
Anemiya, yəni qansızlıq qanda eritrositlərin (qırmızı qan hüceyrələrinin) sayının, yaxud hemoqlobin miqdarının norma həddindən aşağı düşməsi ilə səciyyələnən geniş yayılmış patoloji vəziyyətdir. Toxumalara oksigen daşınmasının zəifləməsi xəstələrdə xroniki yorğunluq, başgicəllənmə, dəri solğunluğu, təngnəfəslik kimi əlamətlərlə özünü göstərir. Müalicənin uğurlu təşkil edilməsi üçün anemiyanın dəqiq növünün müəyyənləşdirilməsi müstəsna əhəmiyyət kəsb edir, çünki hər bir növün yaranma səbəbi, orqanizmə təsiri tamamilə fərqlidir.Citypost.az xəbər verir ki, anemiyanın növünü təyin edərkən ilk atılan addım qanın ümumi analizinin (CBC) aparılmasıdır. Bu analizdə hemoqlobin, eritrosit göstəriciləri ilə yanaşı, eritrositlərin ortalama həcmini ifadə edən MCV göstəricisinə xüsusi diqqət yetirilir. Ən çox rast gəlinən dəmir çatışmazlığı anemiyası zamanı...
01 Sentyabr 2026, 14:00
Kəskin Miqren tutmaları zamanı nələrdən uzaq durmaq lazımdır?
Kəskin miqren tutmaları şiddətli, adətən başın bir tərəfində döyüntülü ağrı, işığa, səsə, qoxuya qarşı kəskin həssaslıq, ürəkbulanma ilə müşayiət olunan mürəkkəb nevroloji vəziyyətdir. Ağrı başladıqda vəziyyətin daha da ağırlaşmasının qarşısını almaq, sinir sisteminin qıcıqlanmasını azaltmaq üçün müəyyən faktorlardan dərhal uzaq durmaq həyati əhəmiyyət kəsb edir. Düzgün davranış taktikası tutmanın müddətini qısaltmağa, ağrının intensivliyini səngitməyə şərait yaradır.Citypost.az xəbər verir ki, tutma anında uzaq durulmalı ən birinci amil parlaq işıq, günəş şüaları, televizor, telefon ekranlarıdır. Vizual qıcıqlandırıcılar beynin qabıq nahiyəsindəki hiperaktivliyi daha da artıraraq ağrı siqnallarını şiddətləndirir. Eyni zamanda yüksək səsli mühitlərdən, kəskin parfümeriya, tütün, kimyəvi təmizləyici qoxularından uzaqlaşmaq vacibdir. Miqren krizi...
01 Sentyabr 2026, 13:18
Təbii kollagen mənbələri: Oynaqlara və dəriyə faydalı olan qidalar
Kollagen orqanizmdə dərinin elastikliyini, oynaqların hərəkətliliyini, sümük, qığırdaq toxumalarının möhkəmliyini təmin edən əsas struktur zülalıdır. Yaş artdıqca bədəndə təbii kollagen sintezi zəifləyir, bu da dəridə qırışların əmələ gəlməsinə, oynaqda sürtünmə, ağrı hissiyatının artmasına səbəb olur. Sintetik əlavələr qəbul etmədən dəri cavanlığını, oynaq sağlığını qorumağın ən effektiv yolu rasionu təbii kollagenlə, onun sintezini stimullaşdıran qidalarla zənginləşdirməkdir.Citypost.az xəbər verir ki, təbii kollagenin ən zəngin, birbaşa mənbəyi uzun müddət yavaş odda bişirilmiş sümük suyudur. Heyvan, quş sümüklərinin oynaq, qığırdaq toxumaları ilə birgə qaynadılması zamanı tərkibindəki kollagen parçalanaraq həzm olunması asan olan jelatin formasına keçir. Sümük suyu oynaqlardakı qığırdaq qatını bərpa edir, iltihab proseslərini...
01 Sentyabr 2026, 10:00
Mədə xorası və Helikobakter Pilori infeksiyası: Müalicə olunmazsa nəyə gətirib çıxarır?
Mədə xorası mədənin və ya onikibarmaq bağırsağın daxili selikli qişasında dərin yaraların əmələ gəlməsi ilə müşahidə olunan xroniki həzm sistemi xəstəliyidir. Bu patologiyanın yaranmasında ən əsas faktorlardan biri "Helicobacter pylori" (Helikobakter pilori) bakteriyasıdır. Mədənin turş mühitində rahatlıqla yaşayıb çoxala bilən bu mikrob selikli qişanın müdafiə təbəqəsini zədələyərək iltihab yaradır, mədə turşusunun toxumqlara birbaşa təsir etməsinə zəmin yaradır. Müvafiq müayinələrdən sonra vaxtında adekvat müalicə aparılmadıqda infeksiya ilə xora kəskin ağırlaşmalara yol aça bilir.Helikobakter pilori infeksiyası nəzarətsiz qaldıqda ilk növbədə xoranın dərinləşməsi, mədə divarının dağılması prosesi baş verir. Ən təhlükəli fəsadlardan biri daxili qanaxmalardır; dərinləşən yara mədə divarındakı iri qan damarlarını zədələdikdə...
01 Sentyabr 2026, 09:33
Haşimato xəstəliyi olanların uzaq durmalı olduğu 4 qıda
Haşimato xəstəliyi qalxanvarı vəzinin immunitet sistemi tərəfindən zədələnməsi ilə nəticələnən, autoimmun mənşəli xroniki iltihabi xəstəlikdir. Bu zaman orqanizm öz qalxanvarı vəzi hüceyrələrini yad hissəcik kimi qəbul edərək antitel istehsal edir, nəticədə hormanal sintezi zəifləyir, hipotiroidizm inkişaf edir. Dərman müalicəsi ilə yanaşı, gündəlik rasiondan immun sistemini qıcıqlandıran, iltihabı artıran müəyyən qidaların çıxarılması pasiyentlərin səhhətinin stabilləşməsində böyük rol oynayır.Citypost.az xəbər verir ki, haşimato xəstələrinin uzaq durmalı olduğu birinci qida qrupu qlüten tərkibli məhsullardır. Buğda, arpa, çovdar kimi dənlilərdə bulunan qlüten zülalının molekulyar quruluşu qalxanvarı vəzinin hüceyrələrinə çox bənzəyir. Qlüten qəbul edildikdə immunitet sistemi çaşqınlıq yaşayaraq təkcə qlütenə deyil, qalxanvarı vəziyə də hücumları...
31 Avqust 2026, 17:30
