Evlənməzdən əvvəl alınan torpaq kimə məxsusdur? – HÜQUQİ İZAH
Hüquq 14 Sentyabr 2026, 11:00
320
Nikahdan əvvəl alınmış torpaq sahəsinin sonradan, nikah dövründə həyat yoldaşının razılığı olmadan satılıb-satıla bilməməsi ilə bağlı vətəndaşlarda tez-tez suallar yaranır. Xüsusilə torpağın çıxarışının nikahdan əvvəl alınması halında sonradan bağlanan nikahın həmin əmlaka hüquqi təsir edib-etmədiyi maraq doğurur.
Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünasların sözlərinə görə, burada əsas məsələ torpağın nə vaxt əldə edilməsidir. Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən, şəxsin nikaha daxil olduğu tarixə qədər ona məxsus olan əmlak, bir qayda olaraq, həmin şəxsin ayrıca mülkiyyəti hesab edilir. Ailə Məcəlləsinin 34.1-ci maddəsində də nikaha daxil olanadək ər-arvaddan hər birinə məxsus olmuş əmlakın onların ayrıca mülkiyyəti olduğu təsbit edilir. Bu o deməkdir ki, şəxs torpaq sahəsini nikaha daxil olmamışdan, məsələn, bir il əvvəl alıb və həmin torpaq onun adına dövlət qeydiyyatına alınıbsa, sonradan evlənməsi həmin torpağı avtomatik olaraq ər-arvadın ümumi birgə mülkiyyətinə çevirmir. Nikah dövründə əldə edilən əmlakla nikahdan əvvəl mövcud olan şəxsi əmlak arasında hüquqi baxımdan fərq var.
Ümumi qaydaya görə, nikah dövründə əldə edilən əmlak ər-arvadın ümumi birgə mülkiyyəti sayılır və belə daşınmaz əmlakın özgəninkiləşdirilməsi zamanı digər həyat yoldaşının notariat qaydasında təsdiq edilmiş razılığı tələb olunur. Lakin bu qayda nikahdan əvvəl əldə edilmiş və ayrıca mülkiyyət hesab olunan əmlaka eyni formada tətbiq edilmir. Məsələn, bir şəxs 2024-cü ildə torpaq sahəsi alıb, həmin torpağa dair çıxarış həmin vaxt onun adına rəsmiləşdirilib, 2025-ci ildə isə nikaha daxil olubsa, torpaq, ümumi qayda olaraq, onun ayrıca mülkiyyəti olaraq qalır. Bu halda həmin şəxs torpağı satmaq istədikdə yalnız nikaha daxil olması faktına görə həyat yoldaşının razılığını almaq məcburiyyətində deyil. Lakin məsələdə diqqət edilməli mühüm istisnalar da var. Nikah dövründə həmin şəxsi əmlakın dəyərini əhəmiyyətli dərəcədə artıran vəsait qoyulubsa, məsələn, əsaslı tikinti, yenidənqurma və ya digər ciddi investisiya həyata keçirilibsə, müəyyən hallarda əmlakın ər-arvadın birgə mülkiyyəti kimi tanınması məsələsi ortaya çıxa bilər. Mülki Məcəllənin 225.4-cü maddəsində də şəxsi əmlakın nikah dövründə ümumi vəsait və ya həyat yoldaşlarından birinin vəsaiti hesabına dəyərinin əhəmiyyətli dərəcədə artırılması halında onun birgə mülkiyyət hesab edilə bilməsi nəzərdə tutulur.
Ona görə də “torpağı nikahdan əvvəl almışam, deməli, həyat yoldaşımın heç bir halda həmin əmlakla bağlı hüququ ola bilməz” fikrini də bütün hallara şamil etmək olmaz. Əmlakın alınma tarixi ilə yanaşı, nikah dövründə həmin əmlakla bağlı hansı xərclərin çəkildiyi, əsaslı tikinti və ya yenidənqurmanın aparılıb-aparılmadığı və tərəflər arasında nikah müqaviləsinin olub-olmaması da əhəmiyyət daşıya bilər. Digər tərəfdən, nikah müqaviləsi ilə ər-arvad əmlakın qanuni rejimini dəyişə və əmlaklarına ayrıca, paylı və ya birgə mülkiyyət rejimi tətbiq edə bilərlər. Bu səbəbdən konkret vəziyyətdə nikah müqaviləsinin mövcud olub-olmaması da nəzərə alınmalıdır.Daşınmaz əmlakın satışı zamanı notarius da təqdim olunan sənədləri və əmlakın hüquqi statusunu yoxlayır. Əmlakın nikahdan əvvəl əldə edildiyini təsdiqləyən sənədlər və dövlət qeydiyyatı məlumatları bu baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyır. Buna görə torpağın çıxarışının alınma tarixi, alqı-satqı sənədi və digər müvafiq sənədlər əmlakın ayrıca mülkiyyət olduğunu müəyyənləşdirmək baxımından əsas rol oynaya bilər.
Həmçinin oxuyun
Nəticə etibarilə, torpaq sahəsi nikahdan əvvəl alınıb və şəxsin ayrıca mülkiyyəti kimi rəsmiləşdirilibsə, ümumi qaydaya əsasən həmin torpağın satılması üçün həyat yoldaşının razılığı tələb olunmur. Lakin nikah dövründə əmlakın dəyərini əhəmiyyətli şəkildə artıran ümumi vəsait qoyulması və ya nikah müqaviləsində başqa qaydanın müəyyən edilməsi kimi hallar hüquqi vəziyyəti dəyişə bilər. Buna görə satışdan əvvəl əmlakın sənədlərinin və onun əldə edilmə tarixinin notarius tərəfindən yoxlanılması ən düzgün addımdır.
Yusif
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Sovet dövründə texniki pasportu olan obyektə çıxarış almaq mümkündürmü? – Hüquqşünaslardan AÇIQLAMA
Daşınmaz əmlakla bağlı ən çox rast gəlinən problemlərdən biri obyektin uzun illərdir ailənin istifadəsində olması, hətta həmin əmlaka dair köhnə texniki pasportun mövcudluğu, lakin mülkiyyət hüququnun dövlət reyestrində çıxarışla rəsmiləşdirilməməsidir. Belə vəziyyətdə vətəndaşlarda haqlı olaraq sual yaranır: əgər obyekt 1980-ci illərdən bizim istifadəmizdədirsə və texniki pasportu varsa, gələcəkdə başqa bir şəxs həmin əmlaka dair çıxarış təqdim edib mülkiyyət iddiası qaldıra bilərmi?Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünasların sözlərinə görə, burada ilk növbədə əmlakın hansı sənədlərlə əldə edildiyi, texniki pasportun nə vaxt və hansı orqan tərəfindən verildiyi, həmin sənəddə hansı məlumatların əks olunduğu və torpaq sahəsinə dair hüquqların olub-olmaması müəyyənləşdirilməlidir. Çünki daşınmaz əmlak...
14 Sentyabr 2026, 10:00
Gözdən əlilliyi olan şəxsin sürücülük vəsiqəsi yenilənərkən hüququ məhdudlaşdırıla bilərmi?
Gözdən əlilliyi olan şəxslərin sürücülük vəsiqəsinin müddəti başa çatdıqda onun yenilənməsi ilə bağlı müəyyən suallar yaranır. Xüsusilə əlilliyi görmə problemi ilə əlaqəli olan şəxslər arasında “vəsiqəni yeniləyərkən sürücülük hüququm məhdudlaşdırıla bilərmi?” narahatlığı olur. Məsələ ondadır ki, şəxsin əlilliyinin olması ilə onun avtomobil idarə etmək hüququ eyni məsələ deyil. Burada əsas diqqət şəxsin mövcud sağlamlıq vəziyyətinin nəqliyyat vasitəsini təhlükəsiz idarə etməyə imkan verib-verməməsinə yönəlir.Citypost.az xəbər verir ki, sürücülük hüququ verilərkən şəxsin sağlamlıq vəziyyəti müəyyən tələblər çərçivəsində qiymətləndirilir. Lakin sürücülük vəsiqəsinin vaxtının bitməsi və yenilənməsi zamanı şəxsin həmin andakı sağlamlıq vəziyyəti də nəzərə alına bilər. Yəni vəsiqənin vaxtilə verilməsi o demək deyil...
14 Sentyabr 2026, 09:00
Cinayət işində ən doğru müdafiə taktikası susmaqdırmı? – Hüquqşünasdan AÇIQLAMA
Cinayət işi üzrə istintaqa cəlb olunan şəxslərin ən çox yol verdiyi səhvlərdən biri hüquqi vəziyyətlərini tam anlamadan istintaq zamanı bildikləri hər şeyi danışmağa və özlərini izah etməyə çalışmalarıdır. Bəzi hallarda şəxs səmimi davranaraq məsələyə aydınlıq gətirdiyini düşünür, lakin verdiyi ifadələr sonradan onun əleyhinə sübut kimi qiymətləndirilə bilər. Buna görə də hüquqşünaslar cinayət təqibi zamanı şəxsin öz hüquqlarını bilməsinin və müdafiəçinin köməyindən istifadə etməsinin xüsusi əhəmiyyət daşıdığını bildirirlər.Citypost.az xəbər verir ki, cinayət işlərində şəxsin təqsirli olduğunu sübut etmək vəzifəsi ittiham tərəfinin üzərinə düşür. Şəxs öz təqsirsizliyini sübut etməyə və ya öz əleyhinə sübut təqdim etməyə məcbur edilə bilməz. Bu prinsip həm...
12 Sentyabr 2026, 14:30
Əlilliyi olan uşağa qulluq edən şəxslər daha tez pensiyaya çıxa bilərmi? – Mütəxəssislərdən AÇIQLAMA
Əlilliyi olan uşağa qulluq edən şəxslərin pensiya hüquqları ilə bağlı cəmiyyətdə bir sıra suallar yaranır. Xüsusilə valideynlər onları maraqlandıran əsas məsələlərdən biri kimi uşağa qulluq etdikləri müddətin gələcəkdə pensiya stajına daxil edilib-edilmədiyini və daha erkən yaşda əmək pensiyasına çıxmaq imkanının olub-olmadığını soruşurlar.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, Azərbaycan Respublikasının “Əmək pensiyaları haqqında” Qanununda əlilliyi olan uşağa qulluq edən şəxslərlə bağlı xüsusi müddəalar mövcuddur. Qanunun 21-ci maddəsinə əsasən, müəyyən edilmiş qaydada orqanizmin funksiyalarının 81–100 faiz pozulmasına görə əlilliyi müəyyən edilmiş şəxsə və ya əlilliyi olan uşağa, həmçinin 70 yaşına çatmış ahıla qulluq edilməsi müddəti sığorta stajına daxil edilir. Bu o...
11 Sentyabr 2026, 11:00
İşdən qanunsuz çıxarılan işçi nə etməlidir? – Hüquqşünaslardan AÇIQLAMA
Əmək müqaviləsinə işçinin iradəsi və razılığı olmadan xitam verildikdə, işçi hüquqlarının pozulduğunu hesab edirsə, qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada işə bərpa olunmasını və pozulmuş hüquqlarının təmin edilməsini tələb edə bilər. Hüquqşünasların sözlərinə görə, belə hallarda ən vacib məqamlardan biri qanunla müəyyən edilmiş müraciət müddətini ötürməməkdir.Citypost.az xəbər verir ki,mütəxəssislər bildirirlər ki, işçi işdən azad edilməsinin qanunsuz və ya əsassız olduğunu düşünürsə, işə bərpa tələbi ilə məhkəməyə müraciət edə bilər. Əmək Məcəlləsinin 296-cı maddəsinə əsasən, fərdi əmək mübahisələri üzrə, qanunda ayrıca müddət nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla, işçi hüququnun pozulduğunu aşkar etdiyi gündən etibarən bir təqvim ayı ərzində məhkəməyə müraciət etməlidir. Hüququn pozulduğu...
11 Sentyabr 2026, 10:00
Çıxarışı olmayan evə əmlak vergisi tələb edilə bilərmi? – Hüquqşünasdan açıqlama
Bələdiyyələr tərəfindən vətəndaşlardan torpaq və əmlak vergisinin alınması ilə bağlı müəyyən məqamlar tez-tez qarışdırılır. Hüquqşünasların sözlərinə görə, torpaq vergisi ilə əmlak vergisi fərqli vergilərdir və onların hesablanması üçün fərqli hüquqi əsaslar mövcuddur.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislər bildirirlər ki, torpaq vergisi torpağın mülkiyyətində və ya istifadəsində olmasından asılı olaraq hesablanır. Torpaq vergisi torpaq sahəsinə görə hər il sabit tədiyə şəklində müəyyən edilir və fiziki şəxslərin mülkiyyətində və ya istifadəsində olan torpaqlar vergitutma obyektidir. Bu baxımdan torpaq sahəsi ilə bağlı vergi öhdəliyi yalnız həmin ərazidə evin və ya digər tikilinin olub-olmaması ilə müəyyənləşmir.Bununla yanaşı, torpaq vergisinin hesablanması üçün torpaq üzərində mülkiyyət və...
11 Sentyabr 2026, 09:00
